«جايلى مەكتەپتىڭ» ەندىگى جاي-جاپسارى

«SK Construction» كومپانياسى­نىڭ مالىمەتىنشە, جايلى مەكتەپ قۇرىلىسىنىڭ كەشەۋىلدەۋىنە ۇكىمەت قاۋلىسىنىڭ كەشىگىپ جاريا­لانۋى سەبەپ بولعان. قۇجات رەس­مي تۇردە جارىق كورمەيىنشە «Samruk-Kazyna Construction» ساتىپ الۋ ۇدەرىسىن باستاي الماعان. بىراق سوعان قاراماستان, مەكتەپتەردىڭ ۋاقتىلى پايدالانۋعا بەرىلۋىن قام­تاماسىز ەتەتىنىنە سەندىردى.

«SK Construction» باسقارما توراعاسى ماۋلەن ايمانبەتوۆ ۋا­قىت ۇنەمدەۋ ءۇشىن جايلى مەكتەپ­تەر­دىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجات­تاماسى ساپالى ازىرلەنگەن جاع­داي­دا قاراۋ مەرزىمى 45 كۇننەن 15 كۇن­گە دەيىن قىسقاراتىنىن جانە جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋ ۋاقىتى دا ەرس كەلىسىمشارت ەسەبىنەن جەدەلدەتىلەتىنىن ايتتى. ەندىگى جوسپار – 2024 جىلدىڭ سوڭى­نا دەيىن 207 جايلى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىن اياقتاپ, قولدانىسقا بەرۋ. «SK Construction» باسشى­سى­نىڭ­ ايتۋىنشا, جوبالىق-سمەتالىق قۇجات­تامالاردى ازىرلەۋ قىركۇيەك­تىڭ سوڭى مەن قازان ايىنىڭ باسىندا اياقتالادى. قازىر ءۇش سەيسميكالىق جانە ەكى كليماتتىق ايماق بويىن­شا 32 ۇلگىلىك جسق ازىرلەنىپ جاتىر. ال قۇرىلىستى كەشىكتىرگەن مەر­دىگەرلەر جاۋاپكەرشىلىككە تار­تىلاتىن بولادى. سونىمەن قاتار باسقارما توراعاسى ورتالىق اپ­پا­راتقا مەردىگەرلەرگە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋدى تاپسىردى. «ولارعا كونسورتسيۋم دەگەن نە ەكەنىن جانە ەرس كەلىسىمشارتتىڭ ەرەكشەلىگىن تاعى ءبىر رەت ءتۇسىندىرىپ, كىمنىڭ نەگە جاۋاپتى ەكەنىن بەل­گىلەۋ قاجەت», دەدى م.ايمانبەتوۆ.

ايتا كەتەيىك, مەردىگەرلەر بايقاۋعا قاتىسۋعا ءوتىنىم بەرمەس بۇرىن كونسورتسيۋمعا بىرىگەدى. ونىڭ قۇرامىندا قۇرىلىس جانە جو­بالاۋ كومپانيالارى بولۋعا ءتيىس. كونسورتسيۋم قۇرامىنداعى كەم دەگەندە 1 كومپانيانىڭ مەك­تەپ سالۋدا تاجىريبەسى بولۋى شارت, بىراق قۇرىلىس ساپاسىنا قاتىس­تى جاۋاپكەرشىلىك بارىنە ورتاق. وڭىرلەردى ارالاپ جۇمىس­تىڭ جاي-جاپسارىمەن تانىسقان م.ايمانبەتوۆ مەردىگەر ۇيىم­دار­دىڭ وكىلدەرىنە ەسكەرتۋ جاسادى.

– مەكتەپتەردى كابينەتتە وتىرىپ جوبالاۋعا جول بەرمەي­مىز. ۋچاسكەلەرگە بارىپ جۇمىس ىستەڭىزدەر, ءار شارشى مەتردى ءتيىم­دى پايدالانۋ جاعىن ويلاس­تى­رى­ڭىزدار. ەگەر پروبلەمالار تۋىن­داسا, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا حابارلاسىڭىزدار. ءبىز ەلىمىزدىڭ بولاشاعى بالالاردىڭ الدىندا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى موينى­مىز­عا الىپ وتىرمىز. وسىنى ۇمىت­پاۋ كەرەك. جوبادان اۋىتقۋعا, قۇ­­رىلىس بارىسىندا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋگە بولمايدى. نىسان تەك جسق بويىنشا سالىنۋى كەرەك, ال ونى ساپالى ازىرلەۋ – مىندەت. ەگەر قۇرىلىس جوباعا سايكەس كەلمەسە, بۇزىپ, قايتادان سالاسىزدار. بۇل قو­سىمشا شىعىنعا اكەپ سوقتى­رادى. سول سەبەپتى, جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسۋ كەرەك. سىزدەر ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ ايماقتارداعى وكى­لى­سىز­دەر. جۇمىستى قاداعالاپ, كۇندە قۇرىلىس الاڭدارىنا بارىپ, باس مەردىگەرلەرمەن جانە جەرگىلىكتى ات­قارۋشى ورگان وكىلدەرىمەن سوي­لەسىڭىزدەر, سۇراڭىزدار! ءتيىس­تى شەشىمدەر قابىلداپ, جاۋاپ­كەر­شىلىكتى مويىنعا الۋ كەرەك. ءبارى­ڭىز بىلىكتى مامان, تاجىريبەلى قۇرى­لىسشىسىزدار. ورتالىققا جال­تاق­تاپ, كومەك كۇتۋدى دوعارۋ كەرەك, دەدى «SK Construction» باسقارما توراعاسى.

وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ 2024-2025 جىلدارى 740 مىڭ وقۋشىنى قامتيتىن جاڭا فورماتتاعى 369 مەكتەپ سالى­نا­تى­نىن ايتقانىن, بۇل باستاپقى جوس­پاردان قاراعاندا از ەكەنىن جازعان ەدىك. ماۋلەن ايمانبەتوۆ سالىنۋعا ءتيىس بولعان مەكتەپتەردىڭ سانى نەگە ازايعانىن ءتۇسىندىرىپ ءوتتى.

– مەكتەپتەردىڭ سانىن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى انىقتايدى. بۇعان دەيىن وڭىرلەردە ەگجەي-تەگ­جەيلى تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ, كەيبىر اكىمدىكتەر ءوتىنىم بەرۋ كەزىندە مەك­تەپتەردىڭ سانىن قاجەتتىلىكتەن اسى­را كورسەتكەنى بەلگىلى بولدى. مىسالى, اۋىلدا ءبىر مەكتەپ بار, ونىڭ وزىندە وقۋشى سانى از. بۇعان قا­راماستان, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار «جايلى مەكتەپ» جوباسى بويىنشا تاعى بىرەۋىن سالۋعا ءوتىنىم بەرگەن. وسى جانە وزگە دە جاع­دايلاردىڭ ءبارىن ەسكەرە وتى­رىپ, مەكتەپتەردىڭ جالپى سانى ازاي­عان, – دەدى ول.

جالپى, «جايلى مەكتەپ» جو­با­­سىنا 2,6 ترلن تەڭگە بولىن­گەن. ونىڭ ىشىندە 646 ملرد تەڭ­گە ۇلتتىق قوردان, ال 1,9 ترلن تەڭگە رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت­تەن­ بەرىلەدى. جوباعا بولىنگەن قار­جى­نىڭ جۇمسالۋىنا قاتىستى الاڭ­داۋشىلىعىمىزعا «SK Construc­tion» كومپانياسى بىلاي دەپ تۇ­سىنىكتەمە بەردى: «Samruk-Kazyna Construction» كومپانياسىنىڭ قر قم قازىناشىلىعىنىڭ جەكە ار­نايى شوتى بار. بارلىق قاراجاتتى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار سوعان اۋدارادى. بۇگىندە «SK Cons­truction» كومپانياسىنىڭ شوتىنا شامامەن 247 ملرد تەڭگە ءتۇستى. ونىڭ 100 ملرد تەڭگەدەن استامى مەردىگەرلەرگە اۆانس رەتىندە بەرىلدى. كوميسسيالىق الىمدار دەگەن مۇل­دە جوق. قاراجات تاقىرىبىن جال­عاستىرا كەلە, ءبىر مەكتەپتىڭ قۇرى­لىسىنا جۇمسالاتىن اقشا ماسە­لەسىنە بولەك توقتالايىق. جايلى مەكتەپتەردى سالۋعا جانە جا­راقتاندىرۋعا بيۋدجەت قاراجا­تى قۇرىلىستىڭ الدىن الا ەسەپتەل­گەن قۇنى نەگىزىندە ءبولىندى. نىسان­داردىڭ جسق مەملەكەتتىك ساراپ­تامادان وتكەننەن كەيىن ءبىر مەك­تەپتىڭ قۇرىلىسىنا جۇمسالاتىن قارجىنىڭ ناقتى سوماسى بەل­گىلى بولادى. «Samruk-Kazyna Cons­truction» «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جو­باسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 230 ەمەس, 253 جاڭا جۇمىس ورنىن اشتى. الايدا بۇگىنگى تاڭدا تەك 115 ادام قابىلداندى (55-ءى وڭىرلەردە قىز­مەت ەتىپ ءجۇر). وسىلايشا, 138 بوس جۇمىس ورنى اشىق كۇيدە قالىپ وتىر, ماماندار قاجەتتىلىككە قا­راي جۇمىسقا قابىلداناتىن بولا­دى. ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرىمىز ءماجىلىس دەپۋتاتى سامات مۇسا­باەۆ ايتقانداي, جالاقى الىپ, ۇي­لەرىندە بوس جاتقان جوق. ءاربىر مامان جۇمىس ورنىندا ءوزى­نىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەرىن اتقا­رىپ جاتىر. بۇل جوبا ۇلكەن دايىن­دىق جۇمىستارىن قاجەت ەتەدى, قىزمەتكەرلەردىڭ كوپشىلىگى جۇمىس كۇنى اياقتالعاننان كەيىن دە قالىپ, جاۋاپتى ىسپەن اينالىساتىن جاعدايلار بارشىلىق. مىسالى, جايلى مەكتەپتەردى سالۋعا بولىن­گەن جەر ۋچاسكەلەرىنە قاتىستى شە­شىلمەگەن ماسەلە كوپ. بىرىندە ءسۇرۋدى قاجەت ەتەتىن ەسكى عيمارات تۇر, ەندى بىرىنە ينجەنەرلىك جەلىلەر ەسكىرگەن, نە مۇلدە جوق. كەيبىر جەر تەلىمدەرىندە جاسىل جەلەك ءوسىپ تۇر. بۇل اۋماقتاردى قۇرىلىسقا مۇقيات دايىنداۋ كەرەك. وسى جانە وزگە دە ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرىنىڭ ءبارىن ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ شەشىپ جاتىر. ولار ايماقتاردى ارالاپ, جەرگىلىكتى جەرلەردە جۇمىس ىستەپ ءجۇر.

«SK Construction» كومپانياسى سالىناتىن مەكتەپتەردىڭ ساپاسىنا دا, سانىنە دە بىردەي ءمان بەرەمىز دەيدى.

– بولاشاق ءبىلىم وشاقتارىنىڭ سىرتقى جانە ىشكى ديزاينى كوركەم بولسا, نۇر ۇستىنە نۇر. مىسالى, تۇركىستان وبلىسىندا سالىناتىن جايلى مەكتەپتەردىڭ قاسبەتىن تراۆەرتينمەن قاپتاۋ تۋرالى شە­شىم قابىلداندى. وسىلايشا, ءبىلىم بەرۋ نىساندارى قالا مەن ايماقتىڭ تاريحي كەلبەتىنە ۇيلەسىمدى بو­لا­دى. جالپى العاندا, جايلى مەك­تەپ­تەردىڭ قاسبەتىن قاپتاعاندا ادەمى ءارى زاماناۋي, ارزان, بىراق ساپالى ماتەريالدار قولدانىلادى. تال­شىقتى تسەمەنت پانەلدەرى بۇعان ايقىن مىسال. دەپۋتاتتاردىڭ «بيۋد­جەت قاراجاتىن ماقساتسىز جۇم­ساۋ, تريلليونداردى تالان-تاراج­عا سالۋعا» قاتىستى قورقى­نى­شىن تۇسىنەمىز, بىراق ونى نە­گىز­سىز دەپ ەسەپتەيمىز. ويتكەنى ءبىز ءۇشىن باستىسى – ساپا. قۇرىلىس كومپانيالارىنا قاتاڭ بىلىكتىلىك تالاپتارى مەن جوعارى شەكتەر قويىلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە, ءبىر كۇندىك فيرمالار مەن جوسىقسىز مەردىگەرلەردىڭ ىرىكتەۋدەن ءوتىپ كەتۋىنە جول بەرمەدى. سونىمەن قاتار الەۋەتتى مەردىگەرلەر بانك­تىك كەپىلدىك بەرەدى, بۇل جۇ­مىستى مەرزىمىندە ورىنداۋعا ىنتالاندىرادى. ەگەر مەردىگەر قۇرىلىستى جارتى جولدا تاستاپ كەتسە, بيۋدجەت قاراجاتى بانك كەپىلدىگى ەسەبىنەن قايتارىلادى. ونىڭ ۇستىنە, ءار مەردىگەر قۇرى­لىس­تىڭ بارىسى تۋرالى اپتا سايىن ەلەكتروندى فورماتتا ەسەپ بەرەدى. بۇرىن مۇنداي تاجىريبە بولعان ەمەس. ءبىز بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جۇمسالۋىن باقىلاۋعا قاتىستى باستامالاردىڭ ءبارىن قولدايمىز.

سونداي-اق جوبا اياسىندا ەلەك­تروندى كروسس-پلاتفورما ازىرلەنىپ, ىسكە قوسىلدى, وندا ءاربىر نىسان بويىنشا قاجەتتى قۇجاتتاردىڭ ءبارى جيناقتالعان. بۇل قاداعالاۋ ورگاندارىنا جاعدايدى ونلاين رەجىمدە باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الەۋەتتى مەردىگەرلەر دە كونكۋرستىق وتىنىمدەرىن ەلەك­ترون­دى تۇردە بەرەدى. بۇل دا سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن جويادى جانە ءراسىمدى بارىنشا اشىق ەتەدى. كروسس-پلاتفورما بارلىق قا­داعالاۋشى جانە باقىلاۋشى ورگاندارمەن, سونىڭ ىشىندە ەسەپ كو­ميتەتىمەن (قازىرگى قر جوعارى اۋديتورلىق پالاتاسى) كەلىسىلدى. وسىلايشا, مەردىگەرلەر شامادان تىس تەكسەرىستەردەن قۇتىلادى, ويت­كەنى بارلىق قاجەتتى قۇجاتتار بىر­ىڭ­عاي ەلەكتروندى بازادا تۇرادى.

«SK Construction» كومپانياسى­نىڭ ەسەبى بويىنشا, بۇگىنگى تاڭدا 116 جايلى مەكتەپ بويىنشا كونكۋرستىق راسىمدەردىڭ قورىتىن­دىسى مەن شارتتارى دايىن. ولار الدىن الا تولەم الىپ, قۇرىلىسقا دايىندىق جۇمىستارىن باستادى. قالعان نىساندار بويىنشا بايقاۋ قورىتىندىسى مەن شارت جاساسۋ 2023 جىلدىڭ 10 تامىزىنا دەيىن اياقتالادى. ۇلتتىق جوبانى ىسكە اسىرۋدىڭ ەكىنشى كەزەڭىندە 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 152 مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان. قازىر باستاپقى دەرەكتەردى جيناۋ جانە ۋچاسكەلەردى راسىمدەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

وڭىرلەر بويىنشا, اباي وبلى­سىندا بيىل 5 جايلى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, 2024 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتالادى. بۇگىنگى تاڭدا 2 مەكتەپ بويىنشا مەردىگەر كومپانيا انىقتالعان, ال 3 نىسان بويىنشا كونكۋرستىق راسىمدەر وتكىزىلىپ جاتىر. قورىتىندىسى شىل­دە ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جاريالانادى. 2025 جىلى تاعى 6 مەكتەپ اشىلادى. «جايلى مەكتەپ» جوباسى اياسىندا وڭىردە 5,7 مىڭ وقۋشىنى قامتيتىن 11 ورتا ءبىلىم بەرۋ نىسانى سالىنادى.

ال پاۆلودار وبلىسىندا 5 ورتا ءبىلىم بەرۋ نىسانىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە 2 جايلى مەكتەپ 2024 جىلدىڭ, ال 3 مەكتەپ 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن سالىنادى. ۇلتتىق جوبانىڭ ارقاسىندا وبلىس بويىنشا 5,4 مىڭ قوسىمشا وقۋشى ورنى قۇ­رى­لادى. ونىڭ ىشىندە 1 800 ورىن 2024 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اشىلادى.

ۇلتتىق جوبا اياسىندا جامبىل وڭى­رىندە بارلىعى 12 ءبىلىم بەرۋ نى­سانىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. 7 مەكتەپ 2024 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەدى. بار­لىق نىسانداردىڭ مەردىگەرلەرى انىق­تالدى. ولار كەلىسىمشارتتارعا قول قويىپ, الدىن الا تولەم الىپ, قۇ­رىلىسقا دايىندىقتى باستاپ كەتتى.

قاراعاندى قالاسىندا 8 ورتا ءبىلىم بەرۋ نىسانى جوسپارلانعان. ولاردىڭ ءبىرى «كەڭدالا» شاعىن اۋدانىندا سالىنادى. مەكتەپ 2000 وقۋشىعا شاقتالعان. قۇرىلىسقا دايىندىق كەستە بويىنشا ءجۇرىپ جاتقانىمەن, ۋچاسكە ارقىلى كارىز جەلىلەرى مەن سۋ قۇبىرى وتەدى. باسقارما توراعاسى مەردىگەر «BI Global» جشس جەلىلەردى ءوز كۇشىمەن شى­عارۋدى ۇيىمداستىرۋدى تاپ­سىردى.

«SK Construction» باسقارما توراعاسى ماۋلەن ايمانبەتوۆ وسى وڭىرلەردى ارالاپ, جۇمىس بارىسىمەن تانىسىپ شىققان بولاتىن. اتالعان ءتورت وبلىستىڭ اكىمى ۇلتتىق جوبانى ىسكە اسىرۋدا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە ۋادە بەردى. قورىتا ايتقاندا, «جايلى مەك­تەپتىڭ» ەندىگى جوسپارى ۋاق­تى­لى­ جۇزەگە اسادى دەپ سەنەمىز.