الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى ەتنوستىق قازاق بالالارىنىڭ باسىن قوسىپ, اتاجۇرتتىڭ قادىر-قاسيەتىن دارىپتەۋگە «جاس قازاق» ەتنولاگەرىنىڭ قوسىپ جاتقان ۇلەسى كوپ. جاز شىعا شەتتەگى بالالاردى جيناپ, ولارعا تاريحىمىزدى, ءدىلىمىزدى, ءدىنىمىزدى, رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدى ءسىڭىرىپ, تۋعان جەردىڭ تابيعاتىن تانىستىرادى.
«وتانداستار قورى» ەتنولاگەردى 2019 جىلدان بەرى ۇيىمداستىرىپ كەلەدى. بيىل دا بۇل ءداستۇر جالعاسىن تاپتى. بۋراباي تورىندەگى «Iqanat High School of Burabay» مەكتەبىندە وتكەن جازعى لاگەرگە الەمنىڭ 8 مەملەكەتىنەن (اقش, يران, بەلارۋس, قىتاي, قىرعىزستان, وزبەكستان, موڭعوليا مەن رەسەيدەن) 200-گە جۋىق قازاق بالالارى كەلدى.
«وتانداستار قورى» كەاق باسشىسى ابزال ساپاربەك ۇلى ەلوردادا بالالارمەن كەزدەسىپ, ولارعا ىزگى تىلەگىن ءبىلدىردى. سونداي-اق لاگەردىڭ ەرەكشەلىگىن اتاپ ءوتتى. «بيىلعى جازعى لاگەر ەرەكشە. سەبەبى «جاس قازاق» دەپ ات بەرىپ, «ەتنو» دەگەن ءسوزدى قوستىق. ياعني ەلگە كەلگەن بارشا قانداس بالالار رۋحاني قۇندىلىقتاردى بويلارىنا ءسىڭىرىپ, وزدەرىن ەركىن سەزىنىپ, جاقسى دەمالىپ قايتۋعا ءتيىس. بولاشاقتا بۇل جوبا داستۇرگە اينالىپ, اۋقىمىن كەڭەيتەدى دەپ ويلايمىن», دەدى ول. تاعى ءبىر ەرەكشەلىك – لاگەرگە تالانتتى بالالار تاڭدالىپ الىنعان. 12-17 جاس اراسىنداعى بالالار جولدامانى ءتۇرلى بايقاۋعا ونلاين, وفلاين فورماتتا قاتىسىپ, جەڭىپ الدى. مىسالى, ءبىرى مانەرلەپ ولەڭ وقىسا, ەندى ءبىرى دومبىرا تارتىپ جۇلدە يەگەرى اتانعان.
شەتتە وسكەن ادام ءۇشىن اتاجۇرتتىڭ تاۋ-تاسى, توپىراعى, ءبارى ىستىق. اسىرەسە العاش رەت كەلگەندەر ءۇشىن ەرەكشە سەزىم. بالالار دا شەكارادان اسىپ, ەلگە اياق باسقاندا, قۋانىشتىڭ كوز جاسىنا ەرىك بەردىك دەيدى. ولار ءبىرىنشى كۇننەن-اق جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنىپ, وزدەرى كونتسەرت ۇيىمداستىرعان.
– ونەرلى بالالار جۇرگەن جەرىن بي بيلەپ دۋمانداتىپ, انمەن ارلەدى. تالاپتى دا تالانتتى بالالاردىڭ قالىپتاسقان داعدىلارىن ءارى قاراي شىڭداۋ ماقساتىندا ارنايى ساباق كەستەسى قۇرىلىپ, ءار ۋاقىتى ءتيىمدى ءارى جۇيەلى ءوتۋ ماقساتىندا كۇندەلىكتى كۇن ءتارتىبى بەكىتىلدى. تاڭەرتەڭ تاڭعى جاتتىعۋدان باستاپ, ءتۇرلى ساباققا, ۇيىرمەگە قاتىستى. دالىرەك توقتالساق, اسىق ويناۋ, ساداق اتۋ, دومبىرا شەرتۋ, التىباقان تەبۋ, اتپەن سەرۋەن, كيىز ءۇي تىگۋ سىندى ۇلتتىق ويىندار مەن تۇرمىس سالتتارىنان بولەك, زاماناۋي سالا – موبيلوگرافيادان ساباق الدى. نەيروندىق جەلى, جاساندى ينتەللەكت بويىنشا تانىم كوكجيەكتەرىن دامىتتى. جوعارى ءبىلىمدى ماماندار ءدارىس وقىپ قانا قويماي, ءوز تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. قازاقتىڭ تاريحىنا ساي وردالارعا ءبولىنۋ ارقىلى توپتاسىپ, ارقايسىسى ءوز ۇراندارىن شىعاردى. وردا بولىپ جارىسىپ, ءتۇرلى بايقاۋ ۇيىمداستىرىپ,كوشباسشىلىق قابىلەتتەرىن شىڭدادى. «حور بايقاۋى» مەن «دومبىرا party» الەۋمەتتىك جەلىدە قىزۋ تالقىلانىپ, كوپشىلىكتىڭ جۇرەگىنەن ورىن تاپتى, دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.
سونىمەن قاتار «وتانداستار قورى» كەاق ۇيىمداستىرۋىمەن باستاۋ العان «جاس قازاق» جازعى ەتنولاگەرىندە «ماقال-ماتەلدەر» بايقاۋى ءوتتى. بايقاۋ تالابىنا ساي بالالارعا ارنايى تاقىرىپتار بەرىلدى, سول بويىنشا ءبىر-بىرلەرىمەن ماقال ايتىپ جارىستى. بالالار كەلەسى كۇنى قازاقستان تاريحى بويىنشا بىلىمدەرىن تەكسەرىپ, تەست تاپسىرمالارىن ورىندادى. ناتيجەسىندە, جۇزدەن جۇيرىك اتانعاندار ارنايى ماراپاتتالدى.
لاگەر ەكى اپتاعا سوزىلدى. بيىلعى ماۋسىمنىڭ جابىلۋ سالتاناتىندا «وتانداستار قورى» كەاق پرەزيدەنتى 14 كۇن ىشىندە تانىمدىق, شىعارماشىلىق, سپورتتىق جانە ۇلتتىق سيپاتتا ءتۇرلى ءىس-شارا وتكىزىلگەن ەتنولاگەردىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ, لاگەرگە قاتىسقان بارلىق وقۋشىعا العىسىن ءبىلدىردى.
– بۇگىن, مىنە, ەكى اپتاعا سوزىلعان جازعى ەتنولاگەر ءوز مارەسىنە جەتتى. تابيعاتى تاڭعاجايىپ بۋرابايدا, اتاجۇرت قازاقستاندا, تۋعان وتان اياسىندا وتكىزگەن وسىناۋ دەمالىس بارىڭە ەرەكشە كوڭىل كۇي مەن ۇمىتىلماس مول اسەر سىيلادى دەپ ويلايمىن. الەمنىڭ 8 مەملەكەتىنەن كەلگەن قازاقتار ءبىر-بىرىڭمەن تانىسىپ, ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي بولىپ كەتتىڭدەر. ەڭ باستىسى, الەمنىڭ قاي جەرىندە جۇرسەڭدەر دە بارلىق قازاقتىڭ ۇلى وتانى, ارقا سۇيەر اتاجۇرتى – قازاق ەلى بار ەكەنىن سەزىندىڭدەر دەپ بىلەمىن, دەدى ا.ساپاربەك ۇلى.
كەلەسى بولىپ ءسوز العان لاگەر ديرەكتورى جانيا يسماعامبەتوۆا ەتنولاگەردىڭ باسىمدىعىنا باسا كوڭىل ءبولىپ, قانداس وقۋشىلارعا تيگىزەر پايداسىن اتاپ ءوتتى.
– قۇرمەتتى بالالار! سىزدەر ءبىزدىڭ ۇكىلەپ ءۇمىت ارتقان بولاشاعىمىزسىزدار. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە قاراستى «وتانداستار قورىنىڭ» ۇيىمداستىرۋىمەن باستاۋ العان «جاس قازاق» جوباسىنىڭ مازمۇنى مەن تاعىلىمى وتە تەرەڭدە جاتىر. قانشاما بالانىڭ باسىن قوسىپ, اتامەكەنگە اكەلىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەپ جاتىر, دەپ قورىتىندىلادى لاگەر ديرەكتورى.
«جاس قازاق» جازعى ەتنولاگەرى داستۇردەن جاڭىلماي كەلەسى ماۋسىمدا دا دارىندى بالالارعا ەرەكشە دەمالىس سىيلايتىن بولادى.