قازاقستان الەمدىك باسەكەگە قابىلەتتىلىك رەيتينگىندە جوعارىلادى

ەكونوميكا زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس, وسى جىلدىڭ بارلىق فاكتورى بولىنىسىندە ەل پوزيتسياسىنىڭ جاقسارعانى بايقالادى جانە تەك «ينفراقۇرىلىم» فاكتورى بويىنشا ناشارلاۋ بايقالعان (46-دان 47-ورىنعا دەيىن).

«ەكونوميكالىق قىزمەت» فاكتورى بويىنشا قازاقستان 1 پوزيتسياعا كوتەرىلىپ, 57-ورىنعا تۇراقتادى. ناتيجەنىڭ جاقسارۋىنا كەلەسى فاكتورلار اسەر ەتكەن: 

«حالىقارالىق ساۋدا» - 46-ورىن (15 تارماققا ءوسۋ), بۇل تولەم بالانسىنىڭ اعىمداعى شوتىنىڭ پروفيتسيتىمەن ء(ىجو – ءنىڭ 3,7%-ى, 2022 جىلى - ءىجو-ءنىڭ 2,97%-ى تاپشىلىعى) جانە ساۋدا جاعدايلارى يندەكسىنىڭ جاقسارۋىمەن (ەكسپورت قۇنىنىڭ بىرلىگىنىڭ يمپورت قۇنىنىڭ بىرلىگىنە ءوسۋى) تۇسىندىرىلەدى, ول بويىنشا ەل پوزيتسياسىنىڭ 58-دەن 6-ورىنعا دەيىن ءوسۋى بايقالادى.

«سىرتقى ينۆەستيتسيالار» - ينۆەستيتسيالىق اكتيۆتەر پورتفەلى 43 ورىن (11 تارماققا ءوسۋ) (2022 جىلعى رەيتينگتە - 6,71 ملرد اقش دوللارىنان 2023 جىلعى رەيتينگتە - 1,2 ملرد اقش دوللارىنا دەيىن) جانە ينۆەستيتسيالىق مىندەتتەمەلەر پورتفەلى (2022 جىلعى رەيتينگتە 1,42 ملرد اقش دوللارىنان 2022 جىلعى رەيتينگتە 2,38 ملرد. اقش دوللارىنا دەيىن) بويىنشا وڭ سەرپىنگە بايلانىستى.

«ۇكىمەتتىڭ تيىمدىلىگى» فاكتورى بويىنشا قازاقستان 2 تارماققا كوتەرىلىپ, 23-ورىنعا يە بولدى. جاقسارتۋ 3 قوسالقى فاكتور بولىنىسىندە ەل پوزيتسيالارىنىڭ ارتۋىمەن تۇسىندىرىلەدى: 

«مەملەكەتتىك قارجى» - 16-ورىن (3 تارماققا ءوسۋ) نەگىزىنەن مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ قالىپتاسقان ءپروفيتسيتى ەسەبىنەن ء(ىجو-ءنىڭ 0,09%, 2022 جىلى-ءىجو-ءنىڭ - 4,1%);

«بيزنەس تۋرالى زاڭناما» - 29-ورىن (5 تارماققا ءوسۋ);

«قوعامدىق جۇيە» - ايەلدەر مەن ەرلەر اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى (1,31-دەن 1,28-گە دەيىن) اراسىنداعى ايىرماشىلىقتىڭ تومەندەۋىنە, سونداي-اق ء«باسپاسوز بوستاندىعى» الەمدىك رەيتينگىندە ەل پوزيتسياسىنىڭ جوعارىلاۋىنا (59-دان 53-ورىنعا) بايلانىستى 34 ورىن (3-تارماققا ءوسۋ).

«بيزنەستىڭ تيىمدىلىگى» فاكتورى شەڭبەرىندە قوسالقى فاكتورلار بويىنشا جاعدايدىڭ جاقسارۋىنا بايلانىستى ەل پوزيتسياسىنىڭ 1 تارماققا 31 ورىنعا دەيىن كوتەرىلۋى بايقالادى:

«ونىمدىلىك جانە تيىمدىلىك» - «جالپى ونىمدىلىكتىڭ ناقتى ءوسۋى (سقپ)» كورسەتكىشى بويىنشا وڭ ديناميكاعا بايلانىستى 40-ورىن (9 تارماققا ءوسۋ) (2022 جىلعى رەيتينگتەگى 0,26%-دان 2023 جىلى 3,19%-عا دەيىن). 

«قارجى» - قارجى كارتالارىمەن وپەراتسيالاردىڭ وسۋىنە (2 تارماققا ءوسۋ) (2022 جىلعى رەيتينگتە جان باسىنا شاققانداعى 11 576 اقش دوللارىنان 2023 جىلى جان باسىنا شاققانداعى 13 750 اقش دوللارىنا دەيىن) جانە «اكتسيالاردىڭ باستاپقى جاريا ۇسىنىسى (IPO)» كورسەتكىشى بويىنشا وڭ ديناميكاعا بايلانىستى 43-ورىن, ول بويىنشا ەل 9 تارماققا ءوستى (2022 جىلى 49-دان 2023 جىلى 40-قا دەيىن).

«ينفراقۇرىلىم» فاكتورى بويىنشا جاعدايدىڭ شامالى ناشارلاۋى – 47 ورىن (1 تارماققا تومەندەۋ) «تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىم» – 52-ورىن (1 تارماققا تومەندەۋ) جانە «عىلىمي ينفراقۇرىلىم» – 56-ورىن (2 تارماققا تومەندەۋ) قوسالقى فاكتورلارى بويىنشا پوزيتسيالاردىڭ تومەندەۋى ەسەبىنەن بولدى.

رەسپوندەنتتەردىڭ پىكىرىنشە, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكاسىنىڭ نەعۇرلىم تارتىمدى 5 فاكتورىنىڭ قاتارىنا مىنالار جاتادى: قولايلى بيزنەس-ورتا (رەسپوندەنتتەردىڭ 56,9%), ەكونوميكانىڭ سەرپىندىلىگى (52,0%), قارجىلاندىرۋعا قولجەتىمدىلىك (43,5%), باسەكەگە قابىلەتتى سالىق سالۋ جۇيەسى (42,7%), ساياساتتىڭ تۇراقتىلىعى مەن بولجامدىلىعى (42,7%).