قوستاناي جوعارى پوليتەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى رۋسلانا يبراەۆا مەن الەكساندرا فەلدمان پلاستيك قۇتىلاردان توسەمتاس جاساپ شىعاردى. ءبىلىم ورداسىنداعى «شەكاراسىز بيزنەس» كاسىپكەرلىك كلۋبىنىڭ جەتەكشىسى جانات كونتروباەۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىردىڭ وزىندە ەكوونىمدى ساتىپ الۋعا بىرنەشە كاسىپورىن نيەت ءبىلدىرىپ وتىر. الايدا وعان ءونىمدى كوبەيتىپ شىعاراتىن ارنايى قۇرىلعىنىڭ جوقتىعى قولبايلاۋ بولىپ تۇر.
ونەرتاپقىشتار جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن الدىمەن كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ كومەگىمەن 120 كگ پلاستيك بوتەلكەلەرىن جيناپ العان.
«پلاستيكتەن جاسالعان توسەمتاستاردىڭ ارتىقشىلىعى – بەرىكتىگى مەن توزىمدىلىگىندە. ونى وڭدەۋ وڭاي. ستۋدەنتتەر ءبارىن قولمەن جاسادى. ناتيجەسى جامان ەمەس. كوللەدجدە بوتەلكەنى بالقىتۋعا ارنالعان قۇرىلعى بار. بىزگە ەندى اگلومەراتور, ياعني پلاستيك قالدىقتاردى تۇيىرشىكتەيتىن ماشينا قاجەت. ول ەكى مىندەتتى قاتار اتقارادى. پلاستيكتەردى ەرىتىپ, قۇممەن ارالاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ودان كەيىن قالىپتارىمەن نىعىزدايتىن اپپارات ساتىپ الساق دەيمىز. قۇرىلعى شامامەن 5 ملن تەڭگەنىڭ كولەمىندە تۇرادى. ەكوپليتا جاساۋ جوباسى بويىنشا حالىقارالىق بايقاۋعا قاتىسىپ جاتىرمىز. جوبا جەڭىمپازدارىنىڭ جۇلدەسى قوماقتى. قورىتىندىسىن كۇتىپ وتىرمىز. جەڭىمپاز اتانىپ, قانجىعامىز مايلانىپ جاتسا, قارجىنى قاجەت قۇرىلعىلاردى ساتىپ الۋعا جۇمسايمىز», دەيدى جوبا جەتەكشىسى ج.كونتروباەۆا.
ستۋدەنتتەردىڭ ايتۋىنشا, ءونىمدى جاساۋدا قيىن ەشتەڭە جوق. قوسپا قۇرامىنىڭ 90 پايىزى – قۇم, 9 پايىزى – پوليمەر, وعان 1 پايىز بوياعىش قوسىلادى. ەندى ءوندىرىستى ىسكە قوسۋعا قاجەتتى قۇرىلعىلاردى الۋ عانا قالدى.
«پلاستيك قوقىستاردى وسىنداي ماقساتقا پايدالانۋ ۇتىمدى ءادىس دەپ ويلايمىن. ويتكەنى قوقىسقا تاستالعان پلاستيك تەك قورشاعان ورتانى لاستاپ, بۇلدىرەتىنى بولماسا, توپىراق استىندا ءجۇز جىل جاتسا دا شىرىمەيدى. ونىڭ ۇستىنە پوليەتيلەن, پلاستيك بوتەلكەلەردەن جاسالعان ەكوپليتا وزگە توسەمتاستاردان كەم تۇسپەيدى. ايتالىق, ءبىر پليتانى جاساپ شىعۋ ءۇشىن 15 پلاستيك بوتەلكە قاجەت. وعان قاراپايىم قيىرشىق قۇم قوسىلادى. قاجەتىنشە ءتۇرلى ءتۇستى بوياۋلاردى پايدالانۋعا بولادى», دەيدى ر.يبراەۆا.
ا.فەلدمان ەكوپليتا ءوندىرىسى پايدالى تابىس كوزىنەن بولەك, تابيعاتتى قوقىستان ارىلتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى دەپ ەسەپتەيدى.
«بۇل جوبا كوپشىلىكتىڭ تابيعاتقا, قورشاعان ورتاعا دەگەن كوزقاراسىن وزگەرتەرى انىق. مىسالى, 1000 شارشى مەترگە توسەلەتىن ەكوپليتا وندىرەتىن بولساق, قوقىسقا تاستالعان پلاستيك 15 مىڭ كيلوعا نەمەسە 375 مىڭ پلاستيك بوتەلكەگە دەيىن كەميدى», دەيدى ونەرتاپقىش.
جاس كاسىپكەرلەر ساتىپ الاتىن قۇرىلعىلاردىڭ قۇنىن, عيمارات جالداۋ اقىسىن, جۇمىسكەردىڭ جالاقىسىن جانە باسقا دا وندىرىسكە كەتەتىن شىعىنداردى ەسەپتەپ قويعان. وندىرىستەن تۇسەتىن پايدا مەن ءونىمدى وتكىزۋ جاعى دا جان-جاقتى ويلاستىرىلعان.
ماسەلەن, 1 پليتانىڭ وزىندىك قۇنى 1000 تەڭگە بولادى. ال جەرگىلىكتى «Koctkehec» سەرىكتەستىگى مەن «سايان», «قازانباسى» شارۋا قوجالىقتارى 2 ملن 470 مىڭ تەڭگەگە 1 300 شارشى مەترگە جەتەتىن ەكوپليتا ساتىپ الۋعا دايىن وتىر.
جوبا جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا ستۋدەنتتەرمەن بىرلەسىپ اتقاراتىن جوبالار كوپ. سونىڭ ءبىرى – مال ازىعىن شىعارۋ.
«ەندى مال ازىعىن شىعارۋدى قولعا الساق دەيمىز. ت ۇلىك وسىرۋمەن اينالىساتىندار ساتىپ الاتىنى ءسوزسىز. بىزدە جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە «Enactus» چەمپيوناتى ءوتىپ تۇرادى. بيىل سول سايىسقا قاتىسىپ, وسى باعىت بويىنشا باق سىناساق دەپ وتىرمىز. الايدا ناقتى ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءبىر ۇساق مالدى الىپ, جاز بويى تاجىريبە جۇرگىزەمىز. ازىقتىڭ قانشالىقتى ناتيجە بەرەتىنىنە كوز جەتكىزۋىمىز كەرەك», دەيدى ج.كونتروباەۆا.
قوستاناي وبلىسى