«QazIndustry قازاقستاندىق يندۋستريا جانە ەكسپورت ورتالىعى» اق بيزنەستى ىنتالاندىرۋ ديرەكتسياسىنىڭ باسشىسى ارىستانبەك ساعيەۆ وتاندىق ونەركاسىپكە كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى جونىندەگى وزەكتى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz يدم ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
1. ونەركاسىپتى مەملەكەتتىك تۇرعىدا ىنتالاندىرۋ دەگەندى تارقاتىپ ايتىپ بەرسەڭىز جانە ونىڭ كاسىپورىندارعا قانداي تيىمدىلىگى بار؟
− ونەركاسىپ كاسىپورىندارىن مەملەكەتتىك ىنتالاندىرۋ – وتاندىق وڭدەلگەن تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ىشكى نارىققا ىلگەرىلەتىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ارنالعان مەملەكەتتەن ۇسىنىلاتىن شارالار پاكەتى.
كاسىپورىندار مەملەكەتتىڭ كومەگىمەن بەلگىلى ءبىر شىعىنداردى وتەۋ ارقىلى, ءمىسالى وز قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ, وندىرىستەگى تەحنولوگيالىق پروتسەستەردى جەتىلدىرۋدىڭ ناتيجەسىندە (تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى) شىعاراتىن تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردى ىشكى نارىققا ۇسىنا الادى.
بۇل امالدىڭ بارلىعى وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن كۇشەيتىپ,ەلىشىلىك قۇندىلىقتى ارتتىرۋعا ىقپال ەتۋى ءتيىس.
ءوز كەزەگىندە مەملەكەت بيزنەستى قارجىلاي جانە باسقا دا قولداۋ تەتىكتەرى ارقىلى ىنتالاندىرىپ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە وزگە دە كورسەتكىشتەردىڭ جاقسارۋىن كۇتەدى.
2. Qazindustry تاراپىنان مەملەكەتتىك ىنتالاندىرۋ شارالارىنىڭ قانداي تۇرلەرى ۇسىنىلىپ وتىر؟
− بىز كاسىپورىندارعا ەكى نەگىزگى باعىت بويىنشا شىعىنداردىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋگە جاردەمدەسە الامىز. اتاپ ايتقاندا, ونەركاسىپتىك-يننوۆاتسيالىق قىزمەت سۋبەكتىلەرىنىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ مەن ونىمدەر, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ىشكى نارىققا ىلگەرىلەتۋگە جۇمسالعان شىعىندار.
جەكە تىزبەكتەيتىن بولساق, بىرىنشىدەن ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ باسشىلارى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان شىعىنداردىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋ ۇشىن قاجەتتى ءوتىنىشتى جولداۋعا حاقىلى. مۇنداي شىعىنداردىڭ ءتورت تۇرى وتەلەدى:
- قىزمەتكەرلەردىڭ قۇزىرەتتىلىگىن نىعايتۋعا ارنالعان;
- تەحنولوگيالىق پروتسەستەردى جەتىلدىرۋگە جۇمسالعان;
- ءوندىرىستى ۇيىمداستىرۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان;
- تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە بايلانىستى شىعىندار.
مەملەكەت اتالعان شىعىن تۇرلەرى بويىنشا كۇنتىزبەلىك جىلعا سايكەس 30-دان 60 ملن تەڭگەگە دەيىن ارالىقتا جالپى سومانىڭ 40%-نا دەيىن وتەي الادى.
ەكىنشىدەن, ونەركاسىپتىك-يننوۆاتسيالىق قىزمەت سۋبەكتىلەرى شىعاراتىن تاۋارلاردى, جۇمىستاردى جانە كورسەتەتىن قىزمەتتەردى ىشكى نارىققا ىلگەرىلەتۋ بويىنشا شىعىنداردى وتەۋگە ءوتىنىش بەرۋگە قۇقىلى. بۇل شىعارىلاتىن ونىمگە سەرتيفيكات الۋ مەن زەرتحانالىق سىناقتار جۇرگىزۋگە, ونىڭ ىشىندە سىناق ناتيجەلەرىن ساراپتاۋعا, سەرتيفيكاتتاردى تىركەۋ مەن ت.ب. شىعىندارعا قاتىستى بولۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا مەملەكەت شىعىنداردىڭ 50%-نا دەيىن وتەي الادى. الايدا ول 3 مىڭ اەك-تەن اسپاۋعا ءتيىس.
سونداي-اق باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋىمەن بىرگە سايكەستەندىرۋ قۇرالدارىن الۋعا ارنالعان جابدىقتى ساتىپ الۋ ءۇشىن جۇمسالعان شىعىنداردى وتەۋ جولدارى قاراستىرىلعان. مىسال رەتىندە اياق كيىم ونىمدەرىن تاڭبالاۋ جابدىقتارىن ايتۋعا بولادى. بۇل جاعدايدا دا مەملەكەت شىعىنداردىڭ 50%-نا دەيىن وتەي الادى. بىراق ونىڭ مولشەرى 10 مىڭ اەك-تەن اسپاۋ قاجەت.
3. شىعىندى وتەۋگە بايلانىستى مەملەكەتتىڭ قارجىلاي قولداۋىن يەلەنۋ ۇشىن قانداي تالاپتار قويىلادى؟
بىرىنشىدەن, بۇل وتاندىق تاۋار ءوندىرۋشى بولۋعا ءتيىس.
ەكىنشىدەن, كاسىپورىن شىعاراتىن ءونىم تۇرلەرى قر يدم-ءنىڭ 2022 جىلداعى 30 مامىرداعى №306 بۇيرىعىندا بەكىتىلگەن باسىم تاۋارلار تىزبەسىنە ساي بولۋ قاجەت.
ۇشىنشىدەن, كاسىپورىننىڭ وتىنىش بەرگەن ۋاقىتتاعى سالىقتار, مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى جانە الەۋمەتتىك اۋدارىمدار بويىنشا بەرەشەگى بولماۋ كەرەك.
تورتىنشىدەن, بيزنەس سۋبەكتىسى ادىلەت ورگاندارىندا تىركەلگەن كۇننەن باستاپ وپەراتورعا وتىنىش تۇسكەن كۇنگە دەيىن كەمىندە ءبىر كۇنتىزبەلىك جىل وتۋگە تيىس.
وسى رەتتە اكتسيالارىنىڭ 50%-نا جانە ودان دا كوپ ۇلەسىنە يە تىكەلەي نەمەسە جاناما تۇردە مەملەكەتكە, ۇلتتىق حولدينگ پەن ۇلتتىق كومپانياعا تيەسىلى سۋبەكتىلەر مەملەكەتتىك ىنتالاندىرۋ شارالارىن پايدالانا المايتىنىن ەسكەرتە كەتكەن ءجون.
4. مەملەكەتتىك ىنتالاندىرۋ قىزمەتتەرىن الۋ تارتىبى قانداي ءارى وعان قانداي قۇجاتتار قاجەت؟
2020 جىلدىڭ 26-شى ناۋرىزىنان باستاپ وتىنىشتەر مەن قۇجاتتاردى قابىلداۋ www.qazindustry.gov.kz پورتالى ارقىلى ەلەكتروندى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
ءوتىنىش بەرۋ ءۇشىن پورتالعا تىركەلۋ قاجەت, ال وسى قۇجاتقا قول قويۋ ءۇشىن – ەلەكتروندى تسيفرلى قولتاڭبا كىلتى بولۋعا ءتيىس. سونداي-اق اتالعان پلاتفورما ارقىلى Synergy Agent باعدارلاماسىن جۇكتەپ, ورناتۋ كەرەك.
وتىنىش بەرۋ ۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردىڭ تىزبەسى جانە ولاردى دايىنداۋ بويىنشا قادامدارى كورسەتىلگەن نۇسقاۋلىق www.qazindustry.gov.kz سايتىندا ورنالاستىرىلعان («بيزنەستى قولداۋ» بولىمى). سول بولىمدە «وتىنىش بەرۋ» باتىرماسى بار.
وتىنىشدەردى قابىلداۋ جىل بويى جۇرگىزىلەدى.
مەملەكەتتىك ىنتالاندىرۋ شارالارى تۋرالى 8 (7172) 79 33 90 (ىشكى – 444) بايلانىس تەلەفونى ارقىلى حابارلاسىپ, تولىق اقپارات الۋعا بولادى.
5. مەملەكەتتىك ىنتالاندىرۋ قىزمەتتەرىن يەلەنگەن كاسىپورىنداردان قانداي دا ءبىر قايتارىم تالاپ ەتىلە مە؟
− ارينە, قاجەتتى كومەك كورسەتۋ ارقىلى مەملەكەت كاسىپورىنداردان بەلگىلەنگەن مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالۋىن تالاپ ەتۋگە قۇقىلى, ونىڭ اياسىندا الەۋەتتى وتىنىش بەرۋشى مەملەكەت سالعان ءبىر تەڭگەدەن تابىس كولەمىن كەمىندە ەكى تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋ جونىندەگى مىندەتتەمەنى وزىنە الادى.
مىسالى, كاسىپورىن 30 ملن تەڭگە كولەمىندە وتەماقى العان جاعدايدا ەكى جىل ىشىندە بۇل سومانى 60 ملن تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋعا ءتيىس.
وسى قارسى مىندەتتەمەلەر ورىندالماعان جاعدايدا كاسىپورىن قول جەتكىزگەن كورسەتكىشتەرىنە ساي كەلەتىن وتەماقى سوماسىن قايتارۋ قاجەت.
بۇل ورايدا وڭدەلگەن تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ىشكى نارىققا ىلگەرىلەتىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرگەن وتاندىق ونەركاسىپ كاسىپورىندارى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن پايدالانا الاتىنىن ايتا كەتەيىك. مۇنداي قولداۋدى قازىر «QazIndustry» قازاقستاندىق يندۋستريا جانە ەكسپورت ورتالىعى» اق كورسەتىپ كەلەدى.