قازىر پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە ءوتىنىش جولدايتىن ازاماتتاردىڭ سانى ايتارلىقتاي كوبەيدى. ويتكەنى «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن باسشىلىققا الاتىن ەل ازاماتتارى مەملەكەت باسشىسى ايتقان جاڭا ءارى ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋعا قال-قادىرىنشە ۇلەس قوسقىسى كەلەدى.
ون جىلدان اسا ەكونوميكا سالاسىندا جۇمىس ىستەپ كەلەمىن. سوندا اڭعارعانىم ورتالىق ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرى وڭىرلەردە ءارى سالالاردا ناقتى قانداي ماسەلەلەر بارىن تەرەڭ بىلمەيدى. ماسەلەن, قايسىبىر جىلى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ وكىلى رەتىندە ونەركاسىپ سالاسىنىڭ دامۋىنا قاتىستى ءبىر جيىنعا قاتىستىم. ورتالىق ورگاننىڭ, جەرگىلىكتى ورگاننىڭ جانە ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وكىلدەرى جينالدى. سالا وكىلى رەتىندە بىرنەشە كاسىپكەر قاتىستى. كاسىپكەرلەر ونەركاسىپ سالاسىنا قاتىستى ءبىز بىلمەيتىن ماسەلەلەردى ايتقاندا, ولاردىڭ شەشۋ جولدارىن ۇسىنعاندا تاڭ قالدىم. سويتسەك, ءبىز, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر سالاداعى قاۋلىلار مەن زاڭداردى, ەرەجەلەر مەن بيۋدجەتتىك باعدارلامالاردى عانا جاتقا سوعادى ەكەنبىز. ال ودان ارىگە تەرەڭدەي تۇسۋگە تاجىريبە جەتىسپەيتىنىن اڭعاردىم. قىسقاسى, جاڭاعى كاسىپكەرلەر كوتەرگەن كۇردەلى ماسەلەلەر جيىنعا قاتىسىپ وتىرعان ساراپشىلارعا باسقا ءبىر الەمنىڭ اڭگىمەسىندەي اسەر ەتتى. كاسىپكەرلەر «جەرگىلىكتى ۇلەستى قالاي كوبەيتەمىز» دەپ جانتالاسىپ جاتسا, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر «قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەستىگىن قاراستىرۋ كەرەك» دەگەن ساۋالمەن باس قاتىرىپ وتىرادى. ماقساتىمىز ءىس-قيمىلىمىزعا ساي ەمەس. بۇل ءبىر عانا مىسال. ءدال وسىنداي جاعداي بارلىق سالادا كەزدەسەدى.
قاتتى ايتسام, ارىپتەستەرىم رەنجۋى مۇمكىن. دەگەنمەن بىزدەگى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر شەتىنەن زاڭقوي ءارى بيۋروكرات. اقيقاتى وسى. كەز كەلگەن ماسەلەدە ءوزىنىڭ جۇمىس جۇكتەمەسىن كوبەيتپەس ءۇشىن شارۋانى مەيلىنشە وزگەگە ىسىرا سالۋعا تىرىسادى. قىسقاسى, ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشۋگە قاۋقارسىز. ءبىر ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋ ءۇشىن باستاما كوتەرىپ, ۇسىنىس جاساۋ دەگەندى بىلمەيدى. تەك, ايتىلعان دۇنيەنىڭ زاڭعا قايشى يا قايشى ەمەستىگىنە عانا نازار اۋدارۋعا تىرىسادى. سوندىقتان مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر سالانى ىشىنەن بىلەتىن مامانداردىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنۋى كەرەك. سولار ايتقان ۇسىنىس-تىلەكتەردى ۇنەمى قاپەرگە الۋعا ءتيىس. سوندا عانا قازىر بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعان ماسەلەلەردىڭ ءبارى وزدىگىنەن رەتتەلەدى. ياعني بيلىك پەن حالىق اراسىندا شىن مانىندە التىن كوپىر ورناۋعا ءتيىس. ال ول كوپىر قالاي ورناماق؟
مەنىڭشە, پرەزيدەنتتىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى وسىنداي ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋعا جانە قابىسپاي تۇرعان تاراپتاردى ورتاق مۇددەگە جۇمىلدىرا الادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى حالىقتان كەلىپ تۇسكەن يدەيالاردى قاراستىرۋعا بەيىلدى ەكەنىن اڭعارتتى. وسى رەتتە اتالعان تۇجىرىمداما اياسىندا بارلىق سالاداعى تاجىريبەسى مول كاسىپكەرلەردەن, قوعام بەلسەندىلەرىنەن, عالىمداردان جانە باسقالاردان كەلىپ تۇسەتىن يدەيالار مەن ۇسىنىستارعا ورتالىقتاندىرىلعان اشىق ونلاين پلاتفورما قۇرۋدى ۇسىنامىن. جيناقتالاتىن تىڭ ۇسىنىستاردى جۇيەلەپ, عىلىممەن ۇشتاستىرىپ, ناتيجەسىندە, جالپىحالىقتىق جوسپار ازىرلەۋ كەرەك. سوندا قاراپايىم حالىقتىڭ ۇتىمدى ۇسىنىستارى ماقۇلدانىپ, بيلىككە دەگەن سەنىمدى ارتتىرادى. مۇنداي دۇنيە بۇرىن-سوڭدى بولعان ەمەس. دالىرەك ايتساق, حالىقتان كەڭ اۋقىمدى ۇسىنىستار جينالماعان.
ءوز كەزەگىندە پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە كەلىپ تۇسەتىن ۇسىنىستاردى دا سالالىق مينيسترلىكتەرگە جولداماي, وسى جوسپار شەڭبەرىندە ىرىكتەپ, جۇيەلەپ, زەردەلەگەن ابزال. ويتكەنى, مينيسترلىككە جولدانعان ۇسىنىستاردىڭ قولداۋ تابۋى ەكىتالاي. ولار جاتتاندى شىعارىپسالما جاۋاپتارمەن قۇتىلا سالادى, سوعان ابدەن ۇيرەنگەن.
شەت ەلدەر تاجىريبەسىنە زەر سالساق, تۇتاس حالىق بولىپ وزدەرىنىڭ ۇلى ماقساتتارىن ايقىندايدىن كەزەڭدەر بولادى. ءبىز دە ەلدىڭ دامۋىنا جەتەلەيتىن جالپىحالىقتىق جوسپار قۇرايىق دەگىم كەلەدى. وعان جاس تا, جاسامىس تا, عالىم دا, وپپوزيتسيونەر دە اتسالىسسىن. جۇمىس توپتارى قۇرىلىپ, حالىقتان كەلىپ تۇسكەن ۇسىنىستار قاراستىرىلىپ, ەگجەي-تەگجەيلى پىسىقتالسا, دۇرىس بولار ەدى. سونداي-اق جۇمىس توبىنىڭ قۇرامىنا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى تارتپاعان ابزال. اسىلى, ءار سالانىڭ ۇڭعىل-شۇڭعىلىن جاقسى بىلەتىن بىلىكتى مامانداردى جۇمىلدىرۋ كەرەك. سوندا بۇل ۇدەرىس اشىق ءارى بارشاعا قولجەتىمدى بولادى.
بۇل جەردە بىزدە ستراتەگيالىق جوسپار, باعدارلامالىق جوبا جوق دەۋدەن اۋلاقپىن. بىزدە جوبا-جوسپارلاردىڭ ءتۇر-ءتۇرى بار. وكىنىشتىسى, ولاردىڭ دەنى بىزدەگى قاراپايىم شارۋامەن ەمەس, شەتەلدىكتەرمەن بىرلەسە ازىرلەنەدى. ەۋروپادا تۇراتىن ساراپشىلار الىستاعى اۋىلدا نە بولىپ جاتقانىن قايدان ءبىلسىن. سوندىقتان ولار ءبىزدىڭ ەلدىڭ ناقتى مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرمەيدى. مىنە, ماسەلە قايدا جاتىر. تاعى ءبىر دۇنيەنى ايتپاي كەتۋگە بولماس. ءبىز ءبىر باعدارلامانىڭ يگىلىگىن كورمەي جاتىپ, ەكىنشىسىن باستاپ كەتەمىز. وكىنىشكە قاراي, بۇل دا دۇرىس تەندەنتسيا ەمەس. مۇنىڭ ارعى جاعىندا اۋەلگى باعدارلامادا كوزدەلگەن, بىراق ورىندالماي قالعان ماقسات-مىندەتتەردى ەكىنشى باعدارلامامەن جاسىرىپ, جابۋ نيەتىن اڭعارۋعا بولادى.
قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا بەيجاي قارامايتىن ازامات رەتىندە جالپىحالىقتىق جوسپار قۇرۋ باستاماسى «ەكىنشى رەسپۋبليكا» قۇرۋ جولىنداعى ىرگەلى ىستەردىڭ ءبىرى بولارىنا سەنەمىن. ەگەر وسى باستامانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا ماعان سەنىم ارتىلسا, ءتيىستى دەڭگەيدە ورىنداۋعا دايىنمىن.
جاندوس ءسابيت,
حالىقارالىق «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ تۇلەگى