قوستاناي قالاسىنىڭ ىرگەسىنەن 89 مىڭ شارشى مەتر اۋماقتى الىپ جاتقان «Allur» زاۋىتى ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى ءاۆتووندىرىس ورتالىعى بولىپ سانالادى. بۇگىندە ەل كولەمىندە جوعارى سۇرانىسقا يە تەمىر تۇلپارلار JAC, Chevrolet, Kia, Renault برەندتەرى مەن Lada, UAZ اۆتوكولىكتەرىن, قالا كوشەلەرىنەن ءجيى كورىنەتىن جاپ-جاڭا SAZ اۆتوبۋستارىن وسى كاسىپورىن شىعارىپ جاتىر.
2010 جىلى ىسكە قوسىلعان زاۋىت بۇگىنگە دەيىن ءىرى توراپتى قۇراستىرۋدان ۇساق توراپتى ماشينا جاساۋعا دەيىنگى ءبىرتالاي بەلەستى باعىندىردى. قازىرگى «Allur» – ۇساق توراپتى CKD ءادىسى بويىنشا ماشينا قۇراستىرۋدى مەڭگەرگەن ەلىمىزدەگى بىردەن-ءبىر اۆتوموبيل زاۋىتى. بۇگىندە مۇندا دانەكەرلەۋ, بوياۋ تسەحتارى, ۇساق جانە ءىرى توراپتى قۇراستىرۋ تسەحتارى سياقتى جەتى بىردەي ءوندىرىس الاڭى توقتاۋسىز جۇمىس ىستەپ تۇر. دانەكەرلەۋ, بوياۋ, قۇراستىرۋ جۇمىستارىنىڭ جيىنتىعى كاسىبي تىلدە CKD, ياعني ۇساق توراپتى ءوندىرىس دەپ اتالادى.
زاۋىتتان شىعاتىن اۆتوكولىكتىڭ «ومىرگە كەلۋ» تسيكلى ەڭ اۋەلى دانەكەرلەۋ تسەحىنان باستالادى. بۇل تسەحتا 1 500 جەردەن دانەكەرلەنىپ, كولىكتىڭ نەگىزگى قاڭقاسى جاسالادى. ودان كەيىن تەمىر قاڭقا لازەرلىك گەومەتريالىق تەكسەرۋدەن وتەدى. ودان ءارى شاناق 13 ءتۇرلى كاتوفرەزدى ۆاننانىڭ تۇبىنە سۇڭگىتىلەدى. مەتالل بۇيىمداردى بوياۋدىڭ الدىندا جاسالاتىن ەڭ ساپالى انتيكورروزيالىق وڭدەۋ ءادىسى وسىلاي جۇزەگە اسىرىلادى.
بوياۋ تسەحىنان شىققان شاناق اۆتوماتتاندىرىلعان قۇراستىرۋ جەلىسىنە جونەلتىلەدى. مۇندا كەلگەن قاڭقا قوزعالمالى پلاتفورمانىڭ بويىمەن جىلجي وتىرىپ, شاناققا قاجەت قوندىرعى-بولشەكتەردى ورناتاتىن 36 بەكەتتەن وتكەن سوڭ, تولىق اۆتوكولىك بولىپ شىعا كەلەدى. ودان كەيىن دايىن ماشينا سىناقتان جانە مىندەتتى فينالدىق باقىلاۋدان وتەدى.
بۇگىندە 2 مىڭنان استام ادام ەڭبەك ەتەتىن الپاۋىت كاسىپورىندا جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك ەتۋىنە قاجەت قولايلى جاعدايدىڭ ءبارى بار: جۇمىسشىلار زاۋىتتىڭ اسحاناسىنان تەگىن تاماقتانادى, ءار ادام ءوز ءۇيى مەن جۇمىس ورنىنا كاسىپورىننىڭ جەكە كولىگىمەن تەگىن قاتىنايدى, جۇمىسشىلاردىڭ ءبارى تولىق الەۋمەتتىك پاكەتپەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
مۇنىڭ سىرتىندا زاۋىت جۇمىسشىلارىنا ماتەريالدىق قولداۋ كورسەتۋ, ەڭبەك وتىلىنە قاراي قوسىمشا وتەماقى تولەۋ جاعى دا قاراستىرىلعان. مىسالى, مۇندا 3 جىل مەن 7 جىلدىڭ ارالىعىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان ادام ايلىعىنا قوسىمشا 5 پايىزدىق ۇستەماقى الادى. ال 8 جىلدان ارتىق جۇمىس ىستەپ جاتقاندارعا 10 پايىزدىق ۇستەماقى تولەنەدى.
– زاۋىت جۇمىسشىلارىنىڭ كوبى وسىندا وقىپ, جاڭا ماماندىقتاردى يگەردى. ءبىزدىڭ كاسىپورىن ارنايى ءبىلىمى, بىلىكتىلىگى جوقتارعا زاۋىت جانىنان اشىلعان كورپوراتيۆتىك ۋنيۆەرسيتەتتە تەگىن وقىپ, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا نەمەسە جاڭا ماماندىق الىپ شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار زاۋىتتا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا دا جۇمىس ورىندارىن قۇرىپ جاتىرمىز, – دەيدى «Allur» زاۋىتى ەڭبەككەرلەرىمەن جۇمىس جۇرگىزۋ جونىندەگى باسقارما باسشىسى الىبەك قۇسايىنوۆ.
كاسىپورىن جىل سوڭىنا قاراي «Kia Sportage» جانە «Lada Granta» اۆتوموبيلدەرىنىڭ CKD-ءوندىرىسىن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر. زاۋىت باسشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل – تۇبەگەيلى جاڭا جانە جوعارى تەحنولوگيانىڭ ەڭ سوڭعى مۇمكىندىكتەرىنە نەگىزدەلگەن اسا قۋاتتى وندىرىستىك جەلىلەر بولماق.
24 ءوندىرىس بەكەتىنەن تۇراتىن «Lada Granta» شىعارۋعا ارنالعان جاڭا جەلىدە ءبىر اۋىسىمدا – 20, ال جىلىنا 10 مىڭ شاناق دانەكەرلەنەتىن بولادى. ال «Kia Sportage» جەلىسىنە اۆتوماتتاندىرىلعان 36 بەكەت قويىلعان. مۇندا جىل ون ەكى اي ىشىندە 25 مىڭ شاناق شىعارىلماق. جاڭا جەلىلەردى جابدىقتاۋ جۇمىستارىنا شەتەلدىك ماماندار دا تارتىلعان. زاۋىت قابىرعاسىندا قازىردىڭ وزىندە اتالعان ۇلگىدەگى اۆتوموبيلدەردى CKD ادىسىمەن قۇراستىرۋ بويىنشا قاناتقاقتى ءوندىرىس قولعا الىنىپ, العاشقى ماشينالار شىعا باستادى.
قازىر كاسىپورىننىڭ شاناقتاردى بوياۋ تسەحىندا جاڭاشا بوياۋ تەحنولوگيالارىن يگەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. سونىمەن قاتار تسەحتىڭ وندىرىستىك قۋاتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا روبوتتاندىرىلعان بوياۋ قۇرىلعىسى مەن كاتافورەزدى قورعانىس جەلىسى جاڭارتىلىپ جاتىر. بۇل جوبا ىسكە قوسىلسا, شاناق دانەكەرلەۋ تسەحىنىڭ وزىندە عانا 120 جاڭا جۇمىس ورنى پايدا بولماق.
– جاڭا جوبالاردى ىسكە قوسۋ ءۇشىن بىلىكتى كادرلار قاجەت. بۇل ماسەلەنى ەلىمىزدەگى كوللەدجدەرمەن جانە جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ارقىلى رەتتەيمىز. مىسالى, وبلىس اۋماعىنداعى ستۋدەنتتەردىڭ ناقتى ءوندىرىس جاعدايىندا تاجىريبەدەن ءوتۋ مۇمكىندىگى بار. زاۋىت باستاماسىمەن وقۋ باعدارلامالارىنا ماشينا جاساۋ كاسىپورىندارىنا كەرەكتى قۇزىرەتتەر ەنگىزىلەدى, – دەيدى «الليۋر» جانىنان جۇمىس ىستەپ جاتقان كورپوراتيۆتىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باسشىسى ليۋدميلا ولكينيان.
ماسەلەن, «الليۋر» زاۋىتى ءبىراز جىلدان بەرى قوستاناي اۆتوجول كوللەدجىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. كوللەدج ستۋدەنتتەرى وقيتىن ءبىلىم وشاعىندا تەوريالىق ءبىلىم الۋمەن قاتار, دۋالدى وقىتۋ جۇيەسى بويىنشا زاۋىتقا كەلىپ, ناقتى ءوندىرىس ورنىندا تاجىريبە ۇشتاپ, كاسىبي داعدى قالىپتاستىرادى. مۇنىڭ سىرتىندا, كوللەدجدىڭ وقۋ عيماراتىندا ماشينا جاساۋ سالاسىنداعى زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان وقۋ زەرتحانالارى بار. بۇل زەرتحانالاردا زاۋىت ماماندارى دا ءدارىس وتكىزىپ تۇرادى. كوللەدج باسشىلارى الداعى ۋاقىتتا تىڭنان تۇرەن تارتىپ, ستۋدەنتتەردى «اۆتوموبيل جاساۋ» ماماندىعى بويىنشا وقىتۋدى جوسپارلاپ وتىر. «Allur» زاۋىتىنىڭ ىقپالىمەن وقۋ ورنىندا مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم الاتىن وقۋ توپتارىنىڭ دا اشىلا باستاعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. بيىل زاۋىتتىڭ كومەگىمەن قازاق تىلىندە كومەكشى وقۋ قۇرالدارى ازىرلەنىپ, قازاق توپتارىندا ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەرگە تەگىن تاراتىلدى. الداعى ۋاقىتتا قوستاناي اۆتوكولىك زاۋىتى اۆتوجول كوللەدجىنىڭ اۋماعىنان بىلىكتىلىك ورتالىعىن اشۋدى كوزدەپ وتىر. ستۋدەنتتەردىڭ ماشينا جاساۋ سالاسىنداعى CKD-ءوندىرىسى تەحنولوگيالارىن مەڭگەرۋىنە جول اشاتىن شاناق دانەكەرلەپ, ماشينا بويايتىن زاماناۋي قۇرىلعىلار قويىلادى.
قوستاناي وبلىسى