الماتاداعى كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا ءيزرايلدىڭ تەل-اۆيۆ ەندوكرينولوگيا, مەتابوليكالىق اۋرۋلار جانە ديابەتولوگيا ينستيتۋتىنىڭ باسشىسى, پروفەسسور ەۆگەني موشكوۆيچ كەلدى. ەندوكرينولوگيا سالاسىنىڭ بىلگىر ساراپشىسى وسى ساپارىندا ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنان كەلگەن ەندوكرينولوگتەر ءۇشىن «ەندوكرينولوگيا سالاسىنداعى دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي ستاندارتتارى» شەبەرلىك ءدارىسىن وتكىزدى.
«ەندوكرينولوگيا, اسىرەسە قانت ديابەتى قازىر جاھاندىق تۇرعىداعى وزەكتى ماسەلەلەر قاتارىندا. قاي ەلدە بولسىن قانت ديابەتىمەن اۋىراتىنداردىڭ كورسەتكىشى كوتەرىلىپ بارادى. بۇكىل الەمدە ونىڭ زاردابىن 530 ملن-نان استام ادام كورىپ وتىر. شامامەن بۇل جەر بەتىندەگى 20-79 جاس ارالىعىنداعى تۇرعىنداردىڭ 10%-ىن قۇرايدى», دەدى كىاعزي باسقارما ءتورايىمى روزا قۋانىشبەكوۆا.
بۇل – ءبىرىنشى كەزەكتە, ادامزاتتىڭ ءومىر سالتىنىڭ تۇبەگەيلى وزگەرۋىنەن تۋىنداپ وتىرعان ماسەلە. ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سايكەس, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا دا قانت ديابەتىنىڭ اسقىنۋىنان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم كوبەيگەن. 2025 جىلعا قاراي قانت ديابەتىنە شالدىققان ناۋقاستاردىڭ سانى 2 ەسەگە ارتادى دەگەن بولجام جاسالىپ وتىر. قانت ديابەتى – سوقىرلىق, بۇيرەك جەتكىلىكسىزدىگى جانە ينفاركت پەن ينسۋلتكە دۋشار ەتەتىن نەگىزگى كەسەلدەردىڭ ءبىرى.
«مەملەكەتتەر اراسىنداعى تاجىريبە الماسۋ مامانداردىڭ ءبىر-بىرىنەن وزىق تاجىريبەلەردى ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستاندا دارىگەرلەردى وقىتۋعا جانە قانت ديابەتىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى الەمدىك ستاندارتتارعا سايكەس ەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن وزىق مەديتسينالىق پرەپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاراجات بولىنەدى», دەيدى ە.موشكوۆيچ.
كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عزي ەندوكرينولوگيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لاۋرا دانياروۆا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ديسپانسەرلىك ناۋقاستاردىڭ ەلەكتروندىق تىركەلىمىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, قازاقستاندا قانت ديابەتىمەن اۋىراتىن 400 مىڭنان استام ناۋقاس تىركەلگەنىن مالىمدەدى. ناۋقاستاردىڭ باسىم كوپشىلىگىندە, ياعني 95%-ىندا 2 ءتيپتى قانت ديابەتى جاسى مەن ءومىر سالتىنا نەمەسە باسقا دا قاۋىپ فاكتورلارىنا بايلانىستى پايدا بولعان اۋرۋ. مامان ديابەتالدى اۋرۋىن انىقتاۋدىڭ دا ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
اقتاۋ قالاسىنان كەلگەن ەندوكرينولوگ ساۋلە ۋرازالينا اتالعان سەميناردىڭ قانت ديابەتىن, اسىرەسە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردەگى اۋرۋدى ەمدەۋ, الدىن الۋ, سونداي-اق مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەكتى ۇيىمداستىرۋ ءىسى تالاي ماسەلەنى شەشۋگە سەپتەسەتىنىنە سەنىمدى.
شەبەرلىك دارىسىنەن وتۋگە كەلگەن دارىگەرلەر ەندوكرينولوگيا كافەدراسىنىڭ بولىمشەسىن ارالاپ, كۇردەلى كلينيكالىق جاعدايلاردى تالقىلادى.
ەندوكرينولوگياداعى دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن مەڭگەرۋگە جينالعان استانا, اقتاۋ, اقتوبە, اتىراۋ, سەمەي, تاراز, شىمكەنت, الماتى قالالارىنىڭ ەندوكرينولوگتەرى «بمسك دەڭگەيىندە 2 ءتيپتى قانت ديابەتىنىڭ العاشقى پروفيلاكتيكاسى», «جۇرەك-قان تامىرلارى پاتولوگياسى جانە قانت ديابەتىنەن زارداپ شەگەتىن پاتسيەنتتەردى باقىلاۋدا ۇستاۋدىڭ پرواكتيۆتى ءتاسىلى», «بۇيرەك ءۇستى بەزىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى», «قالقانشا بەزىنىڭ گيپوفۋنكتسياسى جانە جۇكتىلىك», «گيپەرتيرەوز جانە جۇكتىلىك», «وستەوپوروز: دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرى» سياقتى تاقىرىپتاردى تالقىلادى.
الماتى