قۇندى قۇجاتتار ەنگەن جيناق

وقىرمان ءۇشىن وسى وتىز جىلدا ەكى ەل اراسىندا ساياسي-قۇقىقتىق, ەكونوميكالىق, الەۋ­مەتتىك-مادەني, عىلىم-ءبىلىم جانە گۋمانيتارلىق سالالارداعى ىنتى­ماقتاستىققا قاتىستى 200-گە جۋىق ماڭىزدى قۇجاتقا قول قويىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك.

الماتىداعى ءال-فارابي اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ ءال-فارابي اتىن­­داعى كىتاپحاناسىندا وتكەن «قازاقستان-قىتاي: تاتۋ كورشى­لىك جانە ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماق تاستىقتىڭ وتىز جىلدىعى» اتتى كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى وسى ىسكە ۇيىتقى بولعان ەكى تاراپتىڭ دا كورنەكتى وكىلدەرىن توعىستىردى.

مەرەيتويلىق كىتاپتىڭ تۇساۋ­كەسەرى اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتە ءوتۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس, ەكى ەلدىڭ ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستارىنا قاتىستى بار­لىق دەرەك, مالىمەت پەن ىلكىمدى وقيعانى جيناقتاۋعا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋني­ۆەر­سيتەتى مەن قىتايدى زەرتتەۋ ورتالىعى مۇرىندىق بولعان.

شەجىرەسى مول كىتاپتىڭ جارىق كورۋ سالتاناتىنا قازاقستاننىڭ قحر-داعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى شاحرات نۇرىشەۆ, قحر-نىڭ ەلىمىزدەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى چجان سياو, تۇڭ­عىش پرەزيدەنت كىتاپحاناسى, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ, قازاق­ستان جانە قىتاي سىرت­قى ىستەر مينيسترلىكتەرى, ساراپ­تامالىق قۇرىلىم وكىلدەرى قاتىستى.

قولىمىزعا ءتيىپ وتىرعان كىتاپتا 1992-2022 جىلدارداعى ەكىجاقتى قاتىناستار جان-جاق­تى زەرتتەلگەن. كىتاپقا تۇڭعىش پرەزيدەنت كىتاپحاناسى, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى, «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتى رەداكتسياسىنىڭ مۇراعات ماتەريالدارىنىڭ نەگى­زىندە بىرەگەي انىقتامالىق دە­رەكتەر, اسا ماڭىزدى رەسمي قۇجات­تار, سيرەك فوتوسۋرەتتەر جي­نالىپ, 30 جىل ىشىندە قول قو­يىلعان قولدانىستاعى كەلىسىمدەر مەن شارتتاردىڭ ءتىزىمى ەنگەن.

تاۋەلسىزدىك بەدەرىندەگى ەكى تاراپتىڭ بارىس-كەلىسىن, الىc-بەرىسىن سارالاعان جيناق­تىڭ جارىق كورۋ قۇرمەتىنە جينالعاندار ەكى ساعاتقا سوزىل­عان جيىنعا ەڭ ماڭىزدى جايت­تاردى سىيدىرۋعا  تىرىس­تى. كىتاپتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – قازاق, ورىس جانە قىتاي تىل­دەرىن­­دەگى ءۇش بولىكتەن تۇرۋى. ون­داعى ۇسىنىلىپ وتىرعان رەسمي قۇجاتتاردىڭ باسىم بولىگى العاش رەت مەملەكەتتىك تىلگە اۋدارىل­عانىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون.

– قازاقستاندا سينولوگيا جاق­سى دامىپ كەلەدى ءارى ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ سي­نو­لوگتەردىڭ جاڭا بۋىنىن دايارلاۋدا ەرەكشە ءرول اتقا­رىپ وتىر. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتىنىڭ سينولوگيا كافەدراسىندا ءۇش دارەجەلى ماماندار – باكالاۆرلار, ماگيس­ترانتتار جانە دوكتورانتتار (PhD) دايارلانادى. ۋنيۆەرسيتەتتە عىلىمي ورتالىقتار – قازىرگى قىتايدى زەرتتەۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى, كونفۋتسي ينستيتۋتىنىڭ دا جۇمىسى بەلسەندى, – دەيدى ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ پرورەكتورى اسەل ۋۆاليەۆا.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىن­داعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى شاحرات نۇرىشەۆ كىتاپتا بۇرىن باسىلماعان ەكى تاراپ قول قويعان قۇجاتتاردىڭ تولىق ءتىزىلىمى جانە ن­ە­گىزگى ستراتە­گيا­لىق قۇجات­­تار­دىڭ ماتىندەرى بەرىل­گەنىن اتاپ ءوتتى.

«كوپشىلىككە جانە ەكىجاقتى قاتىناستاردى زەرتتەۋشىلەرگە قىزىقتى بولاتىن 30 جىل ىشىن­دەگى مەملەكەت باسشىلارى دەڭ­گەيىندەگى ءوزارا ساپارلاردىڭ جىلناماسى, قازاقستان جانە قحر اراسىنداعى قازىرگى كەزدەگى ماڭگىلىك جان-جاقتى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى دامىتۋدى كوزدەيتىن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى تەتىكتەر تۋرالى اقپارات ۇسىنىلعان. قىتاي – ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەس­تەرى­نىڭ ءبىرى. 2021 جىلى ەكىجاقتى ساۋدا اينالىمى 18,2 ملرد دول­لارعا جەتسە, وسى جىلدىڭ 8 ايى­نىڭ ستاتيستيكاسى بو­يىنشا بۇل كورسەتكىش 26%-عا ءوسىپ, 15,4 ملرد دوللاردى قۇرادى. ياعني جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ساۋدا اينالىمى جاڭا بيىك مەجەگە جەتۋ ىقتيمالدىلىعى جوعارى», دەدى ش.نۇرىشەۆ.

ءوز كەزەگىندە قىتايدىڭ قازاق­­ستانداعى ديپلوماتيالىق ميسسيا­سىنىڭ باسشىسى چجان سياو جيناقتىڭ تەرەڭ تالداۋىمەن, بەدەلدى باعالارىمەن, جان-جاقتى مۇراعاتتىق دەرەكتەرىمەن جانە ەكسكليۋزيۆتى فوتوسۋرەتتەرىمەن ەرەكشە ەكەنىنە توقتالدى.

قورىتا كەلگەندە, ساليقالى كىتاپ حالىقارالىق قاتىناستار, شىعىستانۋ سالاسىنداعى ديپلو­ماتتارعا, ماماندار مەن ستۋدەنتتەرگە جانە قازاقستان-قىتاي قاتى­­­ناس­تارىنىڭ دامۋىنا قىزى­عۋ­­شىلىق تانىتاتىندارعا باعدار بولا الادى.

الماتى