سوڭعى ۋاقىتتا قوعامدا ورىن العان وقيعالار ەشكىمدى بەيجاي قالدىرماعانى ايان. سەزىمتال ونەر ادامى بۇل وزگەرىستەردى قالاي قابىلدايدى؟ ال شىعارماشىلىق ورتا بولمىسى بۇلقىنىسقا تولى اسحات احمەدياروۆتى ەلىمىزدەگى ارت-بەلسەندىلىكتىڭ باس پروتاگونيسى دەپ تانيدى. مۇنىڭ دا وزىندىك سەبەپتەرى بار, ويتكەنى سۋرەتشى ازداعان مىسقىلمەن مادەني, الەۋمەتتىك جانە ساياسي ومىردەگى قاراما-قايشىلىقتاردى بەينەلەۋگە ۇمتىلاتىندىعىمەن ايرىقشا.
سۋرەتشىنىڭ الماتىداعى العاشقى ء«ۇمىت» اتتى كورمەسىنىڭ استارىنا ۇڭىلسەك, ەلدە بولىپ جاتقان وزگەرىستەرگە, دالىرەك ايتساق, وزگەرىسكە دەگەن ءۇمىت داۋىرىنە ءارى سۋرەتشىنىڭ اجەسى ۇمىتكە دە ارنالادى. ول كىسى 93 جىل جاساعان, ەكى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستى, قازان توڭكەرىسىن, اشارشىلىق پەن قۋعىن-سۇرگىنگە كۋا بولعان ادام. سوندىقتان كەلۋشىلەردىڭ نازارىن كورمەگە كىرەبەرىستەگى اق, قىزىل كەسەلەردەن قۇرالعان «جۇزجىلدىق» مونۋمەنتالدى ينستاللياتسياسى قارسى السا, بۇل جۇمىس ۇلتتىڭ باستان وتكەرگەن – وسىناۋ تاريحي وقيعالاردى مەڭزەيدى.
ايتقانداي, سۋرەتشى جاستىق شاعىندا سيۋررەاليزمەن شۇعىلدانعانىمەن, 2000 جىلداردىڭ باسىندا وسى باعىتتاعى جۇمىستارىن ورتەپ جىبەرىپ, ءبارىن باسىنان باستاۋ ءۇشىن ەلورداعا كوشەدى. سۋرەتشى سوڭعى 20 جىلدا باس قالادا كەسكىندەمە, گرافيكا, بەينە, فوتوسۋرەت, ينستاللياتسيا تەحنيكالارى ارقىلى كوپتەگەن جوبانى ازىرلەپ, بوزجىرا شاتقالى مەن تالدىكولدى قورعاۋدا, قاڭتارداعى وقيعالاردان كەيىن دە ءوز شىعارماشىلىق ۇستانىمىنان اۋىتقىماعان.
كورمە ءتورت تاقىرىپتان تۇرادى. بايقاعان ادام سۋرەتشىنىڭ ءوز جۇمىستارىندا قازاقتىڭ كيەلى قارا قازانىن كوپ قولداناتىنىن بايقايدى. ءبىرىنشى زالداعى قازانداردان قۇرالعان جاڭا ينستاللياتسيا ءبىر-بىرىنە سوعىلىپ, كورمەگە كەلۋشىلەرگە ۋاقىتتىڭ ءۇنىن ەستىرتسە, «سابىر» ينستاللياتسياسى قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ «تىنىشتالىڭىز, ۇندەمەڭىز» دەگەندى بىلدىرەتىن ەڭ ءجيى ايتاتىن ءسوزىن سويلەتپەك بولادى. ينستاللياتسيا مىسقىلى – اۆتوردىڭ ۇندەمەۋ مۇمكىن ەمەستىگىندە – كورمەگە ءوتۋ ءۇشىن توبەگە ىلىنگەن قازانداردىڭ اراسىنان قىسىلىپ-قىمتىرىلىپ ءوتۋ قاجەتتىگىنە قۇرىلعان. ويتكەنى قازاندار ءبىر-بىرىنە سوعىسىپ, مەتالدىڭ شىلدىرى بۇكىل كورمەگە تارايدى. دالا مادەنيەتىندە توڭكەرىلگەن قازان – قاسىرەت, بۇزىلعان شاڭىراق, ويران بولعان وشاقتىڭ بەلگىسى.
كورمەگە كەلۋشىلەردى تاعى ءبىر ەلەڭ ەتكىزگەن ءسات – اۆتوردىڭ 2022 جىلى تۇسىرىلگەن جاڭا «ىلە» بەينەبايانىنىڭ تۇساۋكەسەرى بولدى. مۇندا اۆتور بالقاش جاعالاۋىنداعى ورتا دەرەسىن اۋىلىنىڭ تىرشىلىگى جايىندا جانە اۋىل تۇرعىندارى ءبىر كەزدەرى تاسىعان وزەن جاعاعا شىعارىپ تاستاعان ۇلكەن اعاش دىڭگەگىنىڭ جانىندا قالاي كەزدەسەتىنىن پوەتيكالىق تىلمەن باياندايدى.
ءۇشىنشى زالدان 2021 جىلعى قۇرعاق بوياۋ جاققىشپەن جانە وقدارىمەن سالىنعان ساياسي رەڭكتەگى ء«تورتبۇرىشتى كۇن» سۋرەتتەر سەرياسىن كورۋگە بولادى.
اسحات قازىرگى زاماننىڭ تانىمال سۋرەتشىلەرى – ايگىلى «قىزىل تراكتور» ارت-توبىنىڭ نەگىزىن قالاعان ۆيتالي سيماكوۆ پەن مولداقۇل نارىمبەتوۆتەن ءدارىس العان.
الماتى