سوڭعى بىرنەشە ونجىلدىقتا الەۋمەتتىك جەلىلەر حالىقتىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى. الايدا يننوۆاتسيالىق ونەرتابىس تەك ارتىقشىلىقتارعا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە قاۋىپ-قاتەرگە دە تولى ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون.
ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋ ورتالىعىنىڭ ۇيىتقىسىمەن وتكەن باسقوسۋ بارىسىندا ساراپشىلار لۋدومانيا, الەۋمەتتىك جەلىلەرگە تاۋەلدىلىك جانە YouTube ۆيدەوحوستينگى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. «جاستار مەن بالالار اراسىندا ينتەرنەتكە, YouTube-كە تاۋەلدىلىك پەن قۇمار ويىنداردىڭ الدىن الۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن ازىرلەۋ جانە ىسكە اسىرۋ» جوباسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان وتىرىسقا Amanat پارتياسى قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سەرىك احمەتجانوۆ, پسيحولوگ ايدا وتەمىسوۆا جانە ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى وڭايگۇل تۇرجان قاتىسىپ, ماسەلەگە قاتىستى پىكىرلەرىمەن ءبولىستى.
«تالقىلاپ وتىرعان ماسەلە قوعام ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ونىڭ وزەكتىلىگى, بىرىنشىدەن, ينتەرنەتتى پايدالانۋشىلار مەن «ويىنشىلار» سانىنىڭ وسۋىمەن انىقتالادى, ەكىنشىدەن, بۇل حوببي جەكە ادامعا جانە تۇتاستاي قوعامعا زياندى اسەر ەتەدى, ۇشىنشىدەن, ويىنعا تاۋەلدىلىك ماسەلەسى ءالى كوپتەگەن زەرتتەۋدى تالاپ ەتەدى. بۇل تاقىرىپ بويىنشا تولىق جانە وبەكتيۆتى اقپارات جوق», دەپ اتاپ ءوتتى جاستار قاناتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ايسۇلۋ ەرنيازوۆا.
ال فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى وڭايگۇل تۇرجان قازىرگى ۋاقىتتا عاسىردىڭ ەڭ وزىق جەتىستىگى ءارى سىرقاتى بولىپ سانالاتىن عالامتوردىڭ جاستارعا پايداسى مەن زيانى قاتار ءتيىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. «شامادان تىس تاۋەلدىلىكتىڭ سالدارىنان جاستاردىڭ دەنساۋلىعى عانا ەمەس, ويلاۋ, سويلەۋ, جازۋ مادەنيەتى دە تومەندەپ بارادى. اقپاراتتىق يممۋنيتەتتىڭ قالىپتاسپاۋىنان, اقپاراتتىڭ دۇرىسى مەن بۇرىسىن ساراپتاي المايتىن جاستار كوبەيدى. وسى ورايدا جاستاردىڭ ارناسىن ءتۇرلى پاندىك وليمپيادالارعا, عىلىمي جۇمىستارعا باعىتتاۋ قاجەت. ەگەر ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرسە, ءتيىمدى ۇيلەستىرسە جاستاردىڭ, اسىرەسە جەتكىنشەكتەردىڭ جەلىدەگى ۋاقىتتارى ازايۋىنا ءبىر سەپتىگىن تيگىزەر ەدى», دەيدى عالىم.
ءوز كەزەگىندە پسيحولوگ ايدا وتەمىسوۆا ماسەلەنىڭ كەڭ تارالۋ سەبەبىن, ءتۇپ تامىرىن انىقتاۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. «سەبەبى ونىڭ تۇبىرىندە الەۋمەتتىك جەلىلەرگە تاۋەلدىلىككە اسەر ەتۋشى فاكتورلار جيىنتىعى تۇر. بۇل سالا ماماندارىنىڭ ارالاسۋىنسىز شەشىلە سالاتىن دۇنيە ەمەس. سەبەبى وتباسىلىق جاعداي, كۇندەلىكتى ومىردەگى ماسەلەلەردەن ءبىر ساتكە الىستاۋ, ونى الماستىرۋ سىندى فاكتورلار بار. سول سەبەپتى كەشەندى جۇمىستى جەتىلدىرۋىمىز قاجەت», دەيدى مامان.
زەرتتەۋ ناتيجەلەرىنە سۇيەنسەك, قۇمار ويىندار تاۋەلدىلىك بولىپ تابىلادى. قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سەرىك احمەتجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن ينتەرنەت جاستار ءۇشىن تەك ويىن-ساۋىق قۇرالى نەمەسە جاڭالىقتار كوزى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ساتۋ-ساتىپ الۋ نەمەسە ءتۇرلى قىزمەتتەر الۋ الاڭىنا اينالعان.
«قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتى ءار جىلدارى وسى تاقىرىپتار بويىنشا الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزدى. رەسپوندەنتتەردىڭ 11%-ى وتباسىندا قۇمار ويىندارعا تاۋەلدى ادامدار بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قۇمار ويىن تۇرلەرىنىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىندا بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر (46,7%), ودان كەيىن ويىن اۆتوماتتارى (35,5%), بەينە ويىندار – ءۇشىنشى (23,3%), كازينو – ءتورتىنشى (18,3%) جانە كارتا ويىندارى بەسىنشى ورىندا (17,7%) تۇر. رەسپوندەنتتەردىڭ 73,8 پايىزى لۋدومانيانى قوعامنىڭ وزەكتى ماسەلەسى دەپ سانايدى», دەپ اتاپ ءوتتى ينستيتۋت قىزمەتكەرى.
وتىرىستى ۇيىمداستىرۋشىلار جوبا اياسىندا جاقىن ارادا بۇكىل ەل كولەمىندە جاستار مەن بالالار اراسىندا ينتەرنەتكە تاۋەلدىلىكتىڭ, قۇمار ويىندار مەن كيبەربۋللينگتىڭ جوعارى دەڭگەيى بار وڭىرلەردى انىقتاۋ بويىنشا توپتىق تالقىلاۋلار جۇرگىزىلەتىنىن مالىمدەدى. سونداي-اق وسى سالاداعى قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك زاڭنامالىق اكتىلەرگە تالداۋ, عالامتور جەلىلەرىنە مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ, قۇمار ويىنداردى جارنامالايتىن سايتتاردىڭ ءتىزىمى تۇزىلمەك.