پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا قالالىق جانە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى سۋمەن جابدىقتاۋ ماسەلەسى جانە گەولوگيا سالاسىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى قارالدى.
ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە بيىل 215 ملرد تەڭگە ءبولىندى
ءبىرىنشى ماسەلە تۋرالى بايانداما جاساعان يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ 96%-دى, ونىڭ ىشىندە قالالاردا – 98,1%-دى, اۋىلداردا 93%-دى قۇرادى.
جەكەلەگەن وڭىرلەردە ارتتا قالۋشىلىق بايقالادى. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە اۋىز سۋمەن قامتۋدىڭ ەڭ تومەنگى دەڭگەيى قوستاناي جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا بايقالادى. قالالىق جەردە سۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جامبىل وبلىسى ارتتا قالىپ وتىر. سۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرىمەن سولتۇستىك قازاقستان, ماڭعىستاۋ, اتىراۋ جانە قىزىلوردا وبلىستارىنىڭ قالا تۇرعىندارى 100% قامتىلعان. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى اتالعان قىزمەتپەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كوشباسشىلار قاتارىندا الماتى, اتىراۋ, قىزىلوردا جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارى بار.
سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ءۇشىن كورسەتكىشتەرى تومەن جانە كوش سوڭىندا قالعان وڭىرلەرگە باسىم نەگىزدە قاراجات بولىنەدى. وسى جىلى بۇل ماقساتتارعا ناقتىلاۋدى ەسكەرە وتىرىپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 215 ملرد تەڭگە كوزدەلگەن, ونىڭ ىشىندە قالالارعا – 120 ملرد تەڭگە جانە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە – 95 ملرد تەڭگە. بۇل جىل قورىتىندىسى بويىنشا قالا حالقىنىڭ – 98,5%-ىن, ال اۋىل حالقىنىڭ 94,7%-ىن سۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ق.وسكەنباەۆ.
ەلىمىزدە بارلىعى 6 302 اۋىلدىق ەلدى مەكەن بار, ونىڭ ىشىندە 4 759-ى سۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرىمەن قامتىلعان. اتالعان قىزمەت تۇرىمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن اۋىلداردىڭ 511-ىندە ورتالىقتاندىرىلعان سۋ جۇيەسىمەن جابدىقتاۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ال حالىق سانى از 1 مىڭنان استام اۋىلدا جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن كەشەندى بلوك-مودۋلدەر ورناتىلادى. ونىڭ ىشىندە بيىل 120 اۋىلدىڭ تۇرعىنى ورتالىقتاندىرىلعان سۋ جۇيەسىمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە حالىق سانى از 220 اۋىلدا كەشەندى بلوك-مودۋلدەر ورناتۋ جوسپارلانۋدا. ء«بىز اۋىل تۇرعىندارىنىڭ سۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋ بارىسىنا مونيتورينگ جاساۋ ءۇشىن ينتەراكتيۆتى كارتا ازىرلەدىك. اتالعان كارتا ينتەرنەتتە قولجەتىمدى جانە وندا سۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ, قارجىلاندىرۋ كولەمى, حالىق سانى, توزۋ دەڭگەيى جانە باسقا دا وزەكتى اقپارات كورسەتىلگەن», دەدى ول.
حالىقتى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى تۇراقتى باقىلاۋدا ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ينتەراكتيۆتى كارتاعا دەرەكتەردىڭ ساپالى جانە ۋاقتىلى ەنگىزىلۋىن قامتاماسىز ەتۋى قاجەت. حالىقپەن كەرى بايلانىس ورناتۋ ماقساتىندا ازاماتتاردىڭ بارلىق ءوتىنىشىن قابىلداۋ مەن وڭدەۋگە ارنالعان ە-ءوتىنىش بىرىڭعاي پلاتفورماسى ارقىلى كارتاعا قوسىمشا فۋنكتسيالاردى قوسۋ بويىنشا شارالار قابىلداندى.
مەملەكەتتىڭ ەل ازاماتتارىن ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ساياساتى جاقسى ناتيجەلەر بەرىپ وتىر. سونداي-اق شەشىمىن تاپپاعان بىرقاتار پروبلەمالىق ماسەلە دە بار. بۇگىنگە دەيىن ورتالىقتاندىرىلعان سۋ جۇيەسىمەن جابدىقتاۋ قۇرىلىسى جوسپارلانعان 54 اۋىلدىڭ كەيبىرىندە ىزدەستىرۋ جانە بارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەگەن. اتاپ ايتساق, تۇركىستان وبلىسى بويىنشا 30 اۋىلدا, الماتى وبلىسىندا 7 اۋىلدا, باتىس قازاقستان وبلىسىندا 5 اۋىلدا جانە جامبىل وبلىسى بويىنشا 5 اۋىلدا بۇل باعىتتاعى جۇمىستار اتقارىلماعان.
حالىقتىڭ كوشى-قونىنا بايلانىستى 50 ەلدى مەكەندە سۋ قۇبىرى جەلىلەرىن كەڭەيتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەت. ماسەلەن, الماتى وبلىسىنىڭ كەڭدالا اۋىلىندا حالىق پايدالانىپ جۇرگەن سۋ قۇبىرى جەلىسى 1969 جىلى سالىنعان جانە بۇگىنگى تاڭدا اۋىل حالقىن اۋىز سۋمەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن رەكونسترۋكتسيالاۋدى قاجەت ەتەدى. مينيستر سوڭعى بەس جىلدا حالىق سانى 5,8 مىڭنان 9,5 مىڭ ادامعا دەيىن ارتقانىن اتاپ ءوتتى. مۇنداي اۋىلداردا سۋ قۇبىرى جەلىلەرىن كەڭەيتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن بيۋدجەتتەن شامامەن 40 ملرد تەڭگە قاراجات قاجەت. وسىعان بايلانىستى اتالعان اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارىن سۋمەن 100% قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اكىمدىكتەر سۋ قۇبىرى جەلىلەرىن كەڭەيتۋ جۇمىستارىنا قاجەت جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالار ازىرلەۋگە ءتيىس.
ق.وسكەنباەۆ سالىنعان سۋ قۇبىرى جەلىلەرى ءىس جۇزىندە اكىمدىكتەردىڭ تەڭگەرىمىندە قالاتىنىن نە بولماسا بىلىكتى ماماندارى مەن ارنايى مامانداندىرىلعان تەحنيكاسى جوق كاسىپورىندار مەن ۇيىمدارعا بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. «اكىمدىكتەردىڭ اقپاراتىنا سايكەس 275 اۋىلدا سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنە اكىمدىكتەر قىزمەت كورسەتسە, 335 اۋىلدا بۇل جۇمىسقا بەيىندەلمەگەن كاسىپورىندار تارتىلعان. بۇل ءوز كەزەگىندە جەلىلەردىڭ تەز ارادا توزۋىنا اكەپ سوعادى جانە قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن قوسىمشا شىعىندى تالاپ ەتەدى. وسىعان بايلانىستى سۋ جەلىلەرىنە ءتيىستى قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن ء«بىر اۋدان – ءبىر كاسىپورىن» قاعيداتى بويىنشا سۋ ارنالارىن ىرىلەندىرۋ ۇسىنىلادى. بۇل كورسەتىلەتىن قىزمەت ساپاسىن جانە جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى مينيستر.
سونداي-اق اتالعان ماسەلە بويىنشا ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆ, قوستاناي, اقمولا جانە الماتى وبلىستارىنىڭ اكىمدەرى بايانداما جاسادى.
بايانداماشىلاردى تىڭداعان ءاليحان سمايىلوۆ قازاقستاندىقتاردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ەڭ ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن جانە 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن حالىقتىڭ 100%-ى تازا اۋىز سۋمەن قامتىلۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەت باسشىسى وڭىرلەر اكىمدەرىنىڭ نازارىن اۋىل ىشىندە جۇرگىزىلىپ جاتقان سۋ قۇبىرلارى مەن ەلدى مەكەنگە دەيىن تارتىلاتىن توپتىق سۋ قۇبىرلارىنىڭ جوسپارىن ءبىر-بىرىنە سايكەستەندىرۋى كەرەك ەكەندىگىنە اۋداردى. «كەيبىر توپتىق سۋ وتكىزگىشتەردىڭ قۇرىلىسى جىلدار بويى اياقتالماي جاتقانى جاسىرىن ەمەس. دەگەنمەن قازىر جاعداي ءبىرشاما جاقسارىپ كەلەدى. قۇرىلىسى ۇزاققا سوزىلعان 10 جوبانىڭ قازىر 7-ەۋى پايدالانۋعا بەرىلدى. قالعان 3 جوبا بيىل ىسكە قوسىلادى. مۇنداي پروبلەمالاردىڭ ورىن الۋىنىڭ باستى سەبەبى – نەگىزىنەن جوبالىق قۇجاتتامالاردىڭ ساپاسىز دايىندالۋى. سونىڭ كەسىرىنەن جوبا قۇنى بىرنەشە ەسە قىمباتتاپ كەتەدى دە تاپسىرىس بەرۋشىلەر مەن مەردىگەر كومپانيالار اراسىندا كەلىسپەۋشىلىك ورىن الادى. جاڭا جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە وسى جايتتاردىڭ بارلىعىن ەسكەرىپ, تاپسىرما ۋاقىتىندا ورىندالۋى قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى ەلىمىزدە حالىقتى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جاقسى قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتىپ, بىرقاتار ءتيىستى تاپسىرمالار بەردى. وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرى سۋمەن جابدىقتاۋدىڭ كەشەندى جوسپارلارىن تەز ارادا قايتا ناقتىلاپ, اپاتتى جاعدايداعى سۋ قۇبىرلارىن شۇعىل تۇردە جوندەلۋىن قامتاماسىز ەتۋى قاجەت. «اۋىز سۋ ماسەلەسى تۇرعىندار ءۇشىن وتە وزەكتى. سوندىقتان ءاربىر شەشىم ۋاقتىلى قابىلدانىپ, ناتيجەلى بولۋى كەرەك», دەدى ول.
تۇرعىنداردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى وڭىرلىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا تۇركىستان, باتىس قازاقستان, جامبىل جانە قاراعاندى وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرى 2023 جىلى ىزدەستىرۋ-بارلاۋ جۇمىستارى مەن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردى دايىنداۋدى اياقتاۋعا ءتيىس. جاڭادان سالىناتىن جانە قولدانىستاعى سۋمەن جابدىقتاۋ ينفراقۇرىلىمدارىنىڭ قالىپتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇلتتىق ەكونوميكا, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىكتەرى اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ, اۋىلداردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋمەن اينالىساتىن پايدالانۋشى مەكەمەلەرگە بىرىڭعاي تالاپتاردى بەكىتۋى قاجەت. سول ارقىلى جەرگىلىكتى جەرلەردە قىزمەت كورسەتەتىن ۇيىمداردىڭ جۇمىسى تولىعىمەن رەتكە كەلتىرىلەدى.
گەولوگيا سالاسىندا اقپاراتتىق جۇيە قۇرىلادى
ۇكىمەت وتىرىسىندا گەولوگيا سالاسىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى قارالدى. اتالعان ماسەلە بويىنشا ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆ, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ, ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى اسحات حاسەنوۆ بايانداما جاسادى.
س.برەكەشەۆ گەولوگيا سالاسىن دامىتۋدىڭ قازىرگى احۋالى مەن نەگىزگى پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى ايتىپ بەردى. پايدالى قازبالاردىڭ كوپتەگەن ءتۇرىنىڭ راستالعان قورى بويىنشا رەسپۋبليكا الەمنىڭ جەتەكشى ەلدەرىنىڭ العاشقى وندىعىنا كىرەدى. وسىعان بايلانىستى جەر قويناۋىن مەملەكەتتىك گەولوگيالىق زەرتتەۋدى جانداندىرۋ تالاپ ەتىلەدى. بۇل – جەر قويناۋىن پايدالانۋعا بەرۋ ءۇشىن پەرسپەكتيۆالى الاڭدار مەن وبەكتىلەردى انىقتاۋداعى نەگىزگى ادىستەردىڭ ءبىرى. «2020-2022 جىلدارى مەملەكەتتىك سالىمداردىڭ كولەمى 30 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل رەتتە سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالاردىڭ ۇلعايۋى بايقالۋدا», دەپ مالىمدەدى مينيستر.
سونىمەن قاتار قازاقستان گەولوگيالىق بارلاۋعا سالىناتىن مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالاردىڭ 1 شارشى شاقىرىمعا تومەن كورسەتكىشىمەن سيپاتتالادى. بىزدە ول 11 دوللاردى قۇرايدى. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتساق, اۋستراليادا – 167 دوللار, كانادادا 203 دوللار كولەمىن قۇرايدى. الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, ينۆەستورلار ءوز قاراجاتىن مەملەكەت ەسەبىنەن بولجامدى رەسۋرستارى بار, پەرسپەكتيۆالى ۋچاسكەلەر بازاسى قالىپتاسقان ەلدەردىڭ كەن ورىندارىن بارلاۋعا سالىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بارىسىندا گەولوگيا سالاسىنىڭ الدىندا مىناداي نەگىزگى مىندەتتەر تۇر: ءبىرىنشىسى, گەولوگيالىق زەردەلەۋدى ارتتىرۋ جانە پەرسپەكتيۆالى ۋچاسكەلەردى انىقتاۋ. ەكىنشى, اتالعان مىندەتتەر بويىنشا جۇمىس «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسۋ» ۇلتتىق جوباسىنىڭ «گەولوگيا سالاسىن دامىتۋ» باعىتىنداعى ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءۇشىنشىسى – وندىرىستىك-تەحنولوگيالىق پروتسەستەردى تسيفرلاندىرۋ جانە اۆتوماتتاندىرۋ, ءتورتىنشىسى – گەولوگيالىق زەرتتەۋدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ, مينەرالدىق-شيكىزات بازاسىن مولايتۋ ءۇشىن زاڭنامانى جەتىلدىرۋ. ء«بىز گەولوگيا سالاسىن دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسىن ازىرلەدىك جانە وندا جوعارىدا اتالعان ماسەلەلەردىڭ شەشىمى كورىنىس تاپتى», دەدى س.برەكەشەۆ.
ۇلتتىق جوبا اياسىندا مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن الاڭداردى گەولوگيالىق جەتە زەرتتەۋ, گەولوگيالىق-مينەراگەندىك جانە تەرەڭ گەولوگيالىق كارتا جاساۋ جۇرگىزىلەدى. 2026 جىلعا قاراي زەرتتەۋلەردىڭ جالپى اۋدانى بارلىعى 680 مىڭ شارشى كيلومەتر قۇرايدى. بۇل 2,2 ملن شارشى شاقىرىمعا دەيىنگى ەلدى گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەردەلەۋمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
س.برەكەشەۆ قىزىلوردا وبلىسىنداعى جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, ارال باسسەينىنىڭ شيكىزات الەۋەتىن باعالاۋ جوسپارلانىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇدان باسقا, شۋ-سارىسۋ, سولتۇستىك تورعاي جانە سىرداريا از زەرتتەلگەن باسسەيندەرىن زەرتتەۋگە ارنالعان جوبالار ازىرلەنۋدە. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا قالا قۇراۋشى كاسىپورىنداردىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن, ەكونوميكانىڭ نەگىزىن تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كەشەنى قۇرايتىن ريددەر, حرومتاۋ, جەزقازعان, تەمىرتاۋ جانە بالقاش مونوقالالارىنا جاقىن ورنالاسقان 7 پەرسپەكتيۆالى ۋچاسكەدە ىزدەستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
سونىمەن قاتار الەمدىك نارىقتىڭ قازىرگى تەندەنتسيالارىن جانە سيرەك كەزدەسەتىن مەتالدارعا, سونداي-اق ليتيگە سۇرانىستىڭ ارتۋىن ەسكەرە وتىرىپ, شيكىزاتتىڭ وسى تۇرلەرىنە پەرسپەكتيۆالى ۋچاسكەلەردى انىقتاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. اتاپ ايتقاندا, بيىل قارا-اياق جانە مۋنچا ۋچاسكەلەرىندە سيرەك كەزدەسەتىن مەتالداردى انىقتاۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
بايانداماشىلاردى تىڭداعان پرەمەر-مينيستر قازاقستان كوپتەگەن پايدالى قازبالاردىڭ قورى بويىنشا الەمدە جەتەكشى ورىن الاتىنىن, ال ەكونوميكانىڭ ءوندىرۋشى سەكتورى ءىجو-ءنىڭ شامامەن 30%-ىن قامتاماسىز ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. «ەلىمىزدىڭ مينەرالدىق-شيكىزاتتىق بازاسىن ىزدەۋ جانە تولىقتىرۋ جۇمىستارىن ۇنەمى جۇرگىزىپ وتىرۋ قاجەت. سول ءۇشىن دە گەولوگيا بۇل ماسەلەدە اسا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. گەولوگيانى دامىتۋ ءۇشىن قاتتى پايدالى قازبالاردى ىزدەۋگە جەڭىلدەتىلگەن ليتسەنزيالاۋ ەنگىزىلدى. شاعىن گەولوگيالىق بارلاۋ كومپانيالارىنا ءتيىستى جاعداي جاسالدى», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەل اۋماعىن كەڭىنەن زەرتتەۋ مەن اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويۋ ءوندىرىس سالاسىن قارقىندى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعى ارتادى. جالپى, ەلىمىزدە عىلىمي-ينستيتۋتسيونالدىق بازا بار. گەولوگيا سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالىپ جاتىر.
ۇكىمەت باسشىسى گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنداعى ينۆەستورلارعا گەولوگيالىق مالىمەتتەردى قولجەتىمدى ەتۋ ءۇشىن اقپاراتتىق جۇيە قۇرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنە تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى, ەنەرگەتيكا, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسىپ, جىل سوڭىنا دەيىن KAZNEDRA پلاتفورماسىن ازىرلەۋ جانە قولدانىسقا ەنگىزۋ بويىنشا قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋ تاپسىرىلدى.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بارلاۋ جانە ءوندىرۋ قۇقىعىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن مەملەكەتتىك جەر قويناۋى قورىن باسقارۋ باعدارلاماسىن ۋاقتىلى جاڭارتىپ وتىرۋ قاجەت. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە ەنەرگەتيكا, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسىپ, ءبىر اي مەرزىمدە جەر قويناۋىن پايدالانۋعا بولاتىن رەسپۋبليكانىڭ بارلىق اۋماعىن باعدارلاماعا قوسۋ تاپسىرىلدى. «جەر قويناۋىن پايدالانۋعا ارنالعان قولدانىستاعى كەلىسىمشارتتاردى ۇزارتۋعا كوپ ۋاقىت كەتەدى, ول ءراسىمدى جەڭىلدەتۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
سونداي-اق پرەمەر-مينيستر يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە ەنەرگەتيكا, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار, قارجى, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسىپ, ەكى اپتا ىشىندە اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ بويىنشا ناقتى شارالار ازىرلەۋدى, اتالعان مەملەكەتتىك قىزمەتتى تسيفرلاندىرۋدى تاپسىردى.
ۇكىمەت باسشىسى ەكولوگتەردىڭ, دەپۋتاتتار مەن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ اقتوبە وبلىسىنداعى «كوكجيدە» بىرەگەي جەراستى سۋلارى كەن ورنىنىڭ لاستانۋى ماسەلەسىن ۇنەمى كوتەرىپ كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە اتالعان سۋ كەن ورنىنىڭ اۋماعىندا جەر قويناۋىن پايدالانۋدى شەكتەۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنە بارلىق جەراستى سۋى بويىنشا مونيتورينگ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ تاپسىرىلدى.