ءاربىر قىلمىستىق ءىس – باقىلاۋدا

باس پروكۋراتۋرا وكىلىنىڭ مالىم­دەۋىنشە, قازىرگى تاڭدا ارنايى پروكۋرورلار جەتەكشىلىك ەتەتىن ۆەدومستۆوارالىق تەرگەۋ توبى جاپ­پاي تارتىپسىزدىك جانە تەرروريزم اكتىلەرى بويىنشا 181 ءىستى تەرگەپ جاتىر. سوتقا دەيىن تەرگەپ-تەك­سەرۋ سانى 3 096-عا جەت­كەن. بۇل ىستەردىڭ باسىم بولىگى مەن­شىك­كە قارسى, بۇزاقىلىق جانە قارۋدى جىمقىرۋ قىلمىستارىنا قاتىستى.

قىلمىستىق كودەكس بويىنشا ازاماتتارعا كۇش قولدانۋ, بيز­نەس وبەكتىلەرى جانە جەكە م ۇلىك­تى قيراتۋ, بيلىك وكىلىنە قارۋلى قارسىلىق كورسەتۋ بويىن­شا دا تەرگەۋ ىستەرى بار ەكەنىن ايتقان ە.قيلىمجانوۆ كەيبىر ادام­داردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى حالىق ارا­سىندا ۇرەي مەن قورقى­نىش تۋعىزىپ, مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ قىزمەتىن توقتاتۋدى ماق­سات ەتكەنىن مالىمدەدى. «سول ءۇشىن ولار مەملەكەتتىك بيلىك­تىڭ سيمۆولى رەتىندە اكىمدىك عيما­راتتارىنا, سونداي-اق كۇشتىك قۇرىلىم وبەكتىلەرىنە شا­بۋىل جاسادى. سوندىقتان وسىنداي ءىس-ارەكەتتەر قىلمىستىق كودەكستىڭ 255-بابىنا سايكەس تەرروريزم اكتىلەرى رەتىندە سارالانادى», دەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ عيماراتتارىن باسىپ الۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى اتىس قارۋىن يەمدەنۋ بولعان. ال قاڭتار وقيعالارى كەزىندە الماتى وبلىسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتىنەن 53 اۆتومات, 367 تاپانشا, 1 گراناتومەت, سونداي-اق 23 مىڭنان استام وق-ءدارى ۇرلانعان. ماسەلەن, ءبىر عانا جامبىل وبلىسىندا 209 اۆتومات, 134 تاپانشا, 11 گراناتومەت, ءبىر پۋلەمەت جانە 40 مىڭعا جۋىق وق-ءدارى قولدى بولعان.

«الماتى رەزيدەنتسياسىندا قيراتۋلاردان كەيىن 130 قارۋ مەن وق-دارىلەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى انىق­تالدى, ونىڭ ىشىندە 80 گراناتا, 17 تاپانشا, 11 اۆتومات, 21 گراناتومەت جانە سنايپەر مىل­تىعى بار. سونداي-اق 10 اڭشىلىق دۇكەن تونالىپ, ول جەرلەردەن 1 629 مىلتىق ۇرلاندى. جالپى العاندا, وسى وقيعالار كەزىندە ءۇش مىڭنان استام قارۋ ۇرلانعان. قولدى بولعان قارۋدىڭ تەك ۇشتەن ءبىرى نەمەسە 967-ءسى عانا تابىلدى. ال 2 مىڭنان استامى, سونىڭ ىشىندە گراناتالار, پۋلەمەتتەر, مىلتىقتار, تاپانشالار مەن گراناتومەت ءالى دە قىلمىسكەرلەردىڭ قولىندا», دەدى ە.قيلىمجانوۆ.

ول سونداي-اق وسى جىلدىڭ 16 اقپانىندا باس پروكۋراتۋرا, ءىىم, ۇقك جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل قىزمەتى تەرگەگەن بارلىق قىلمىستىق ىستەر بويىنشا 741 كۇدىكتى سوت سانكتسياسىمەن قاماۋعا الىنعانىن دا حابارلادى. ولاردىڭ ىشىندە بۇرىن سوتتالعان 113 كۇدىكتى, تىيىم سالىنعان ەكسترەميستىك ۇيىمنىڭ 42 قاتىسۋشىسى جانە ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ 35 وكىلى بار. بريفينگتە باس پروكۋراتۋرا وكىلى قاماۋعا الىنعانداردىڭ جەكە باس­ىنا قاتىستى مالىمەتتەر تىڭ­عىلىقتى زەرتتەلگەنىن, ولاردىڭ الماتى قالاسىندا بولعان جاپپاي تارتىپسىزدىككە قاتىستى پورت­رەتتەرى جاسالعانىن دا ايتتى.

«ۇستالعانداردىڭ باسىم بو­لىگىنىڭ جوعارى ءبىلىمى مەن تۇراقتى جۇمىسى جوق. سونداي-اق ولاردىڭ دەنى 30 جاسقا دەيىنگى جاستار. الماتى قالاسىندا ءانونيمدى ساۋال­ناما جۇرگىزۋ بارىسىندا ءاربىر ءۇشىنشى قيراتۋشى وسى جاعداي­دى پايدالانىپ, بوتەننىڭ مۇلكىن ۇرلاۋ ارقىلى پايدا تابۋ­دى كوزدەگەنىن مويىندادى», دەگەن ە.قيلىمجانوۆ قازىرگى تاڭدا پروكۋراتۋرا ورگاندارى مەن ازاماتتىق ۇيىمدار وكىلدەرى­نىڭ تىزە قوسىپ جۇمىس ىستەپ جات­قانىن العا تارتتى. ولار قاماۋعا الىنعاندار مەن ۇستالعانداردىڭ جاعدايىن كۇندەلىكتى تەكسەرىپ, بۇگىنگە دەيىن قولدانعان بۇل­تارت­پاۋ شارالارىن جەڭىلدەتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزۋدە.

«جەكە باستارىن, دەنساۋلىق جاعدايىن جانە وزگە دە ماتەريالداردى ەسكەرە وتىرىپ, 157 ادامعا قولدانىلعان قاماۋعا الۋ شاراسى ەشقايدا كەتپەۋ تۋرالى قولحاتقا, كەپىل, ۇيقاماق جانە جەكە كەپىل­گەرلىككە اۋىستىرىلدى», دەدى سپيكەر. الايدا ول بۇل دە­رەكتەردىڭ الداعى ۋاقىتتا وزگەرۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى. سەبەبى ايماقتاردا بۇلتارتپاۋ شارالارىن قايتا قاراۋ جۇمىستارى ءالى دە جالعاسىپ جاتىر. سونىمەن قاتار پروكۋرورلار جاپپاي تارتىپسىزدىككە قاتىسى جوق 103 ادامدى ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىنان شىعارعان.

ال ءىىم تەرگەۋ دەپار­تا­مەن­تىنىڭ باسشىسى سانجار ءادىلوۆ تەرگەۋ يزولياتورلارىنا تۇسەتىن ادامداردىڭ مىندەت­تى تۇردە مەديتسينالىق قاراۋدان وتەتىنىن مالىمدەدى. دەنە جارا­قات­تارى انىقتالعان جاعدايدا بەي­نەتۇسىرىلىم جاسالىپ, جەدەل مە­ديتسينالىق كومەك كورسەتىلەتىنىن مالىمدەگەن پوليتسيا پولكوۆنيگى: «جاراقات الۋعا قاتىستى ءاربىر فاكتى پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا حابارلانادى. مەكەمە جاع­دايىندا بىلىكتى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ مۇمكىن بولماعاندا, ولار ازاماتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنە جەتكىزىلەدى جانە ارنايى كۇزەتىلەتىن پالاتالاردا ەم قابىلدايدى», دەدى. س.ءادىلوۆ بارلىق تەرگەۋ ارەكەتتەرى ارنايى جابدىقتالعان بەينەباقىلاۋ كامەرالارى ورناتىلعان مەكەمەلەردە جۇرگىزىلەتىنىن دە اتاپ ءوتتى.

مينيسترلىك وكىلىنىڭ مالىم­دەۋىنشە, قازىرگى تاڭدا ىشكى ىستەر ورگاندارى تەرگەۋشىلەرىنىڭ وندى­رىسىندە 2565 قىلمىستىق ءىس بار بولسا, ولار بويىنشا 271 ادام كۇزەتپەن ۇستالعان. ۇس­تاۋ جانە بۇلتارتپاۋ شاراسىن تاڭ­داۋ تۋرالى بارلىق شەشىمدەر قىل­مىس­تىق-پروتسەستىك زاڭ تالاپتارىنا قاتاڭ سايكەس ءارى مىندەتتى تۇردە پروكۋراتۋرامەن كەلىسۋ بويىنشا جانە سوت سانكتسياسىمەن كەلىسە وتىرىپ قابىلدانادى. سونىمەن قاتار ۇلتتىق الدىن الۋ تەتىگى مەن قوعامدىق با­قىلاۋ كوميسسيالارىنىڭ وكىل­دەرى بارلىق ارنايى مەكەمەلەرگە كەدەرگىسىز كىرە الادى. مەكە­مە­لەردىڭ بارلىق تۇرعىن, كوممۋ­نال­دىق-تۇرمىستىق ءۇي-جايلارى قوعامدىق وكىلدەردىڭ قاتىسۋىمەن كوميسسيالىق تەكسەرۋدەن وتكى­زىلۋدە.

س.ءادىلوۆتىڭ سوزىنشە, ۇستالعان ادامدارعا قاتىستى زاڭسىز ءىس-ارەكەتتەر تۋرالى ءاربىر ءوتىنىش بو­يىنشا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وزىندىك قاۋىپسىزدىك دەپارتامەنتى تەكسەرۋ جۇرگىزەدى. «قازىرگى ۋا­قىتتا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ بيلىكتى اسىرا پايدالانعانى تۋرالى 59 ءوتىنىش قارالدى. ولار بويىنشا قىلمىستىق ىستەر قوزعالىپ, سى­بايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتكە بەرىلدى. 18 ءوتىنىش بو­يىنشا ازاماتتاردان تۇسىنىك الىنىپ, بەينەجازبالاردى زەرتتەي وتىرىپ, مۇقيات قىزمەتتىك تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى, بيلىكتى اسىرا قولدانۋ فاكتىلەرى راستالعان جوق», دەدى ءىىم وكىلى.

ءىىم-ءنىڭ مالىمدەۋىنشە, قازىرگى كەزدە قىلمىستىق كودەكستىڭ 274-بابى – كورىنەۋ جالعان اقپارات تاراتۋ بويىنشا 13 قىلمىستىق ءىس تىركەلگەن. وسى باپقا قاتىستى ەكى ادام قاماۋعا, تاعى ەكەۋى ءۇي قا­ماققا الىنعان.