اۋماعى ۇلعايىپ كەلە جاتقان الماتىنىڭ شەتكى اۋداندارىنىڭ ماسەلەلەرى ءبىر-بىرىنە ۇقساس. قالاعا كەيىن قوسىلعان ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ اقجار, شۇعىلا, تاستىبۇلاق, تاۋجولى, جايلاۋ, قارعالى, قۇرامىس, تاۋسامالى شاعىن اۋداندارىندا 149,6 شاقىرىم سۋ قۇبىرى جانە 74,8 شاقىرىمدىق كارىز تارتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. وسى جۇمىستار تولىق اياقتالعاننان كەيىن اۋداننىڭ 150 مىڭنان اسا تۇرعىنى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس.
«قارعالى» سۇزگى ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن بيىل شىلدە ايىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعان. جاڭا ستانسا اۋداننىڭ 40 مىڭنان استام تۇرعىنىن سۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. بۇل – قاراعايلى, قارعالى, تاستىبۇلاق, قۇرامىس شاعىن اۋداندارى. بۇعان دەيىن اۋدان تۇرعىندارىنا جاعداي جاساۋ ءۇشىن «حالىقتىڭ بيۋدجەتكە قاتىسۋى» باعدارلاماسى ارقىلى بالالار, ويىن جانە سپورت الاڭدارى سالىنعان بولاتىن. ەندىگى جەردە باعدارلامانى قارجىلاندىرۋ 500 ملن تەڭگەگە (1,8 ملرد تەڭگەگە دەيىن) ۇلعايتىلماق.
قاراعايلى شاعىن اۋدانىنداعى دارىگەرلىك امبۋلاتوريانىڭ اپاتتى عيماراتىنا قاتىستى وڭ شەشىم قابىلداندى. نىسان سەيسميكالىق قاۋىپتى جانە 2018 جىلى پايدالانۋعا جارامسىز دەپ تانىلعان. سوندىقتان امبۋلاتوريا ورنىنا «الەۋمەتتىك قىزمەتتەر ءۇيى» جوباسى ۇلگىسىندە كوپبالالى انالار ءۇشىن الەۋمەتتىك نىسان سالىنادى.
قۇرامىس شاعىن اۋدانىنداعى مەملەكەتتىك مەنشىكتەگى جەرلەردە (6 گا) ەمحانا مەن بالاباقشا سالۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنۋدە. بيىل تاستىبۇلاق شاعىن اۋدانىندا ۇزىندىعى 4,5 كم جول اسفالتتالۋى ءتيىس.
قالاداعى باۋ-باقشا قوعامداستىقتارىنىڭ ماسەلەسى وزەكتى, وسىعان بايلانىستى اۋدان اكىمدىكتەرى قالالىق جوسپارلاۋ جانە ۋربانيستيكا باسقارماسىمەن بىرلەسىپ ولاردىڭ مارتەبەسىن ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن انىقتايدى. سونداي-اق تاستىبۇلاق جانە اقجار شاعىن اۋداندارىنداعى سۋ قۇبىرى مەن كارىز جەلىلەرىنە قوسۋ ءۇشىن جاڭا جوباعا باۋ-باقشا قوعامداستىقتارىنىڭ ەسكەرىلمەگەن كوشەلەرىن ەنگىزۋ قاجەت.
قالا اكىمى ە.دوساەۆ بيىل ناۋرىز ايىندا بالالاردى قابىلدايتىن اقجار شاعىن اۋدانىنداعى 120 ورىندى جاڭا بالاباقشانى ارالاپ كورىپ, كەڭەس بارىسىندا مەكتەپ پەن باسسەينى بار 15 گا دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىن سالۋ ماسەلەسىن شەشۋدى تاپسىردى. تولە بي كوشەسى مەن اباي داڭعىلىن ۇزارتۋدىڭ جاي-كۇيىن تەكسەرىپ, جەر ۋچاسكەلەرىن ساتىپ الۋ پروتسەسىن جەدەلدەتۋ جانە وسى جوبالاردى 2022-2023 جىلدارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرۋدى باستاۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ اكىمشىلىك ورتالىعىنا دەيىن مەتروپوليتەندى جوبالاۋ ماسەلەسى قارالدى.
سونىمەن قاتار بيىلعى قىركۇيەك ايىندا اباي شاعىن اۋدانىنداعى («الما سيتي-5» تك, «Qazaq Stroy» مەردىگەرلىك ۇيىمى) 1200 ورىندى مەكتەپ قۇرىلىسىن پايدالانۋعا بەرۋ, شۇعىلا شاعىن اۋدانىندا (الاتاۋ داڭعىلى جانە «الەم سيتي» تك) قوسىمشا ەكى مەكتەپتى ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. جالپى اۋداندا 2022 جىلى بارلىعى 8 390 ورىندى 7 مەكتەپ جانە 1 320 ورىندى 5 بالاباقشا سالۋ قاراستىرىلعان.
الماتى