ادام جانى – مىڭ ءتۇرلى قۇبىلىس. ونىڭ تەرەڭىنە قانداي دا ءبىر پسيحولوگيالىق, مەنتالدىق تالداۋلارمەن جەتە قويمايسىڭ. كەيدە مۇحيتتىڭ تەرەڭىندەگى ماريانا شۇڭعىماسىنان دا ءارى جاتىر ما دەپ ويلايتىنىمىز بار. ايتكەنمەن, ادەبيەتتە سان ءتۇرلى وبرازدار جيىنتىعىنا ءتۇرلى تاسىلدەرمەن بارلاۋ جاسالىپ جاتادى.
شىعارمالارى جاھاننىڭ توقسانعا جۋىق تىلىنە تارجىمالانعان پاۋلو كوەلونىڭ قاي تۋىندىسى دا وقىرماندارىن بەيجاي قالدىرعان ەمەس. البەتتە, اركىم ءارتۇرلى قابىلدايدى. سولاي بولۋى – زاڭدىلىق.
«جارىق جاۋىنگەرىنىڭ كىتابى» 1997 جىلى جازىلعان. بۇل پاۋلو كوەلونىڭ رەتتىك جاعىنان كەلسەك, جەتىنشى رومانى.
«جارىق جاۋىنگەرىنىڭ كىتابى» ادەتتەگى سيۋجەتتەردەن تۇتاسىمەن اجىراتىلعان. بۇل ستيليستيكالىق تۇرعىدان وڭدەلگەن جانە كوركەم تۇردە قايتا ويلاستىرىلعان استارلى اڭگىمەلەر, افوريزمدەردەن تۇرادى دەسەك تە بولادى. كىتاپتىڭ سەمانتيكالىق وزەگى – دانالىق پەن دارالىقتى ءبىرتۇتاس جيىنتىققا بىرىكتىرەتىن جارىق جالعان جاۋىنگەرىنىڭ رومانتيكالىق بەينەسى. ءبىر وبرازدىڭ ىشىنە مىڭ ءتۇرلى مىنەز بەن پايىمداۋ سىيىپ كەتكەن. ولاردىڭ ارقايسىسى ادامزات تىنىشتىعىنىڭ كۇزەتشىسى بولۋعا ۇمتىلادى.
كەزدەسۋلەردىڭ بىرىندە جۇمباق قوناق بالاعا جارىق جالعاننىڭ جاۋىنگەرى تۋرالى روماننىڭ ءماتىنىن جازادى, ونى جاس ستۋدەنت داپتەرگە تۇسىرەدى. توسىن «ساباق» تۇگەسىلگەن شاقتا بەيتانىس ادام ءوز اتىن اتاماي جوعالادى. رومان نەگىزىنەن فيلوسوفيالىق پايىمداۋلاردان تۇرادى.
تۋىندىنىڭ باستى ميسسياسى – جارىق جاۋىنگەرىنىڭ بەينەسىن اشۋ. اسىلىندە, اۆتور ادامزاتتىڭ ميستيكالىق قورعاۋشىسى قايدان پايدا بولعاندىعى تۋرالى تۇسپالداپ تا ايتپايدى. بەينەنىڭ شىعارماداعى ماڭىزىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن «جارىق جاۋىنگەرىنىڭ» مورالدىق پرينتسيپتەرى مەن رۋحاني قۇندىلىقتارىنا نازار اۋدارادى.
جاۋىنگەردىڭ باستى قارۋى – سەنىم, ءۇمىت جانە ماحاببات. سول سەنىم جۇرەكتى قانجاردىڭ جۇزىنەن قورعاۋعا, امال تاۋسىلعان كەزدە ەكىنشى دەمدى اشۋعا قابىلەتتى. كىسى قينالعان كەزدەردە ونىڭ بويىن جىن بيلەيدى. ول ادامدى شاتاستىرۋعا, سول ارقىلى ونىڭ وسالدىعىن بىلۋگە تىرىسادى. بۇل ۋاقىتتا كىسى بويىنداعى پەرىشتە ۇنسىزدىك الەمىنە ساپار شەگەدى. ول ويلاۋ مەن پايىمداۋ قاجەتتىگىن ۇدايى ەسكە سالادى. سوندىقتان قيىن جاعدايدا جاۋىنگەر ەشقاشان «ىشكى داۋىس» دەپ اتالاتىن نارسەگە سەنبەيدى, بىراق جاعدايدى تىنىشتىق كۇزەتشىسى رەتىندە تالدايدى. ىشكى قارسىلىقتار مەن بۇلقىنىستاردى سالقىنقاندى قالىپتا زەردەلەيدى.
كەز كەلگەن ادام سياقتى جارىق جاۋىنگەرىن ادامزات بويىنداعى كەرتارتپا مىنەزدەر مازالايدى. ەگەر جاۋىنگەردىڭ دەنەسى دەمالسا, ونىڭ ساناسى, اقىل-ويى, قيالى جۇمىس ىستەيدى. مي دەمالعان كەزدە دەنە جاتتىعادى.
ادامدار بوستاندىق تۋرالى كوپ ايتادى عوي. الايدا ولار شىنايى بوستاندىقتى جالعان بوستاندىقتان اجىراتا المايدى. شىن مانىندە ادام مۇلدەم ەركىن بولا المايدى, جالعان قۇندىلىقتارعا ۇمتىلۋشىلىقتاردىڭ زاردابىنان ومىرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن جوعالتادى. سوندىقتان جارىق جالعان جاۋىنگەرى ء«وز ءىس-ارەكەتىندە ەركىن, بىراق ول – ءوز ارمانىنىڭ ق ۇلى». ونىڭ پايىمى – وسى.
ىشكى الەمىن قىزعانىش وتى ورتەگەندەر ونى ەركىندىگىنەن ايىرىلعان دەپ ايىپتاۋى مۇمكىن. بىراق ول ادامنىڭ ايدالاداعى ارال نەمەسە تۇبەك ەمەس ەكەنىن بىلەدى, ول جالعىز ءومىر سۇرە المايدى. سوندىقتان ەشقاشان وداقتاستارىنىڭ كومەگىنە جۇگىنبەيدى جانە ارقاشان ماقساتتارى مەن مۇراتتارى وزىنىكىمەن ۇيلەسەتىن ادامدارعا قولداۋ كورسەتەدى. ول شىنايى جانە جالعان دوستاردى اجىراتا بىلەدى. ءبىرىنشىسى كوپ ەمەس. ەكىنشىسى جۇزدەگەن بولۋى مۇمكىن. ولار جالعان كوز جاسىن توگىپ, جالعان ك ۇلىمسىرەۋدى بىلەدى. بىراق ولارمەن كوپ ۋاقىت وتكىزۋ – ءولىم. جاۋىنگەر مۇنى ميىنا شەگەلەپ العان.
ول عاجايىپتارعا سەنۋدى ۇمىتپادى. ول ويدىڭ ماتەريال ەكەنىن تۇسىنەدى. ال ساپالى ماتەريال ءومىردى وزگەرتە الادى. جاۋىنگەر ءتۇپتىڭ تۇبىندە ماحابباتپەن كەزدەسەتىنىنە كۇماندانبايدى. «مىنە, ماحاببات پايدا بولادى», دەيدى وزىنە-ءوزى...
ءبىزدىڭ ومىرىمىزدە ايتىلاتىن ءاربىر ءسوز بەن ويدىڭ ماڭىزى بار. الايدا ادام بويىنا سەنىم قاقپاسىن ورناتقان سوزدەردىڭ سالماعى اۋىر. ءومىردىڭ كىلتى – سەنىم. سەنىمسىز ايتىلعان سوزدەر – بوس دىبىستار. تۋىندىنىڭ تۇپكى ايتار ويى دا سول. كىسىلىكتىڭ ەڭ باستى كۇزەتشىسى – سەنىم.