قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس وتىرىسىنا قاتىسۋ ءۇشىن ماسكەۋگە كەلگەن بولاتىن. كەشە رەسەي استاناسىندا وتكەن وتىرىسقا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ, رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين جانە بەلارۋس پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو, سونداي-اق, ەۋرازيا ەكونوميكالىق كوميسسياسى القاسىنىڭ توراعاسى ۆيكتور حريستەنكو قاتىستى, دەپ حابارلادى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
كەزدەسۋ بارىسىندا كەدەن وداعى مەن ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىك اياسىنداعى ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ جاي-كۇيى مەن پەرسپەكتيۆالارى, سونداي-اق, جەەك-ءتىڭ بۇرىنعى وتىرىستارىندا قول جەتكىزىلگەن كەلىسىمدەردى ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ تۋرالى شارت جوباسىنا دايىندىق بارىسى قارالدى.
ءوز سوزىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ استانادا كوميسسيا وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ بولىپ وتكەنىن حابارلاپ, اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلعانىن اتاپ ءوتتى.
– مەن قۇجاتتارمەن تارماقتارى بويىنشا جان-جاقتى تانىسىپ شىقتىم جانە ءبىزدىڭ ساراپشىلارىمىز وتە ۇلكەن ءارى قيىن جۇمىستى جۇرگىزۋدە دەپ سانايمىن. بارلىق داۋلى ماسەلەلەر جونىندە دە ءبىز تۇسىنىستىككە قول جەتكىزە الامىز دەپ ۇمىتتەنەمىن. بەلگىلەنگەن كەستەنى ساقتاۋىمىز قاجەتتىگى تۋرالى پىكىردى قولدايمىن. سونداي-اق, مەملەكەتتەرىمىزدىڭ تۇرعىندارىنا حالىقتارىمىزدىڭ يگىلىگى, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسياعا قوسىلعان ەلدەردىڭ پايداسى ءۇشىن ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستىڭ قاجەتتىلىگىن بەلسەندى تۇردە تۇسىندىرگەن ءجون, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ تۋرالى شارت ەكى بولىمنەن – ينستيتۋتتىق جانە فۋنكتسيالىق بولىكتەردەن تۇراتىنىن ايتتى.
– ءبىرىنشى بولىگىنە سايكەس حالىقارالىق ەكونوميكالىق ۇيىم قۇرىلادى. ءبىز وداقتىڭ ورگاندارىندا تاراپتاردىڭ وكىلەتتىگىنىڭ تەڭ بولۋى جونىندە ۋاعدالاستىق. وسىنداي تاجىريبە سوتتارمەن قاتار, باسقا ورگاندار اپپاراتتارىن قالىپتاستىرۋ كەزىندە دە ساقتالادى. مەملەكەت باسشىلارىنىڭ شەشىمدەرى بولاشاق وداقتىڭ ورگانى ءۇشىن مىندەتتى بولۋعا ءتيىس. جاڭا مۇشەلەردى قابىلداۋعا قاتىستى ايتساق, ونى «توپتاپ» قابىلداۋ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرۋعا ۋاعدالاستىق. شارتتىڭ فۋنكتسيالىق بولىگى بويىنشا ەكونوميكالىق وداق قۇرعان ءجون ەكەنىن اتاپ وتپەكپىن. بۇل تۇستا ەلدەرىمىز ىشىندە تۇسىنىسپەۋشىلىك تۋعىزاتىن قوسىمشا ماسەلەلەردى ەنگىزۋدىڭ قاجەتى جوق, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى كەلىسىلمەگەن جايتتاردى بىرتىندەپ رەتتەۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
– قالعان ماسەلەلەردى كەلىسۋ ءۇشىن شارتتى قابىلداۋدان ءبىر اي بۇرىن جوعارى ورگاننىڭ تاعى ءبىر وتىرىسىن وتكىزۋ كەرەك. ناقتى شەشىم قابىلداۋىمىز ءۇشىن القانىڭ توراعاسىنا ارقايسىمىزبەن كەزدەسىپ, ۇستانىمدارىمىزدى كەلىسىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرگەن ءجون. ءبىز قازىردىڭ وزىندە ايتارلىقتاي ىلگەرىلەدىك, بەلگىلەنگەن مەرزىمدەردەن كەشىكپەۋگە ءتيىسپىز, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين رەسەي, بەلارۋس جانە قازاقستان ينتەگراتسيا جولىمەن جۇيەلى تۇردە ىلگەرىلەپ كەلە جاتقانىن, ودان قازىردىڭ وزىندە ناقتى ناتيجەلەر مەن قايتارىمنىڭ بارىن اتاپ ءوتتى.
– 2013 جىلى الەمدىك ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنى تومەندەگەنىنە قاراماستان, «ۇشتىك» اياسىنداعى تاۋار اينالىمى ازايعان جوق, قايتا ارتا ءتۇسىپ, 64,1 ملرد. دوللارعا جەتتى. رەسەي ەلدەرىمىز اراسىنداعى ەكونوميكا سالاسىندا قالىپتاسقان سىندارلى, تەڭقۇقىلى جانە اشىق قارىم-قاتىناستاردى وڭ باعالايدى, – دەدى ۆلاديمير پۋتين.
بەلارۋس پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو كەزدەسۋ بارىسىندا شارتقا كەلىسىلگەن مەرزىمدە قول قويۋ ءۇشىن ءوزارا ءتيىمدى شەشىمدەر تابىلاتىنىنا سەنىمىن ءبىلدىردى.
– ينتەگراتسيالىق جوبامىزدا ءبىز ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە ءتيىسپىز. مۇنداي ناتيجە كەدەن وداعىن قۇرۋ جونىندەگى جۇمىستىڭ ەشقانداي شەكتەۋلەرسىز جانە ولقىلىقتارسىز اياقتالۋى بولماق. بۇل ماسەلەدە, ءتىپتى, العا ىلگەرىلەدىك. ءبىز ءتيىستى شەشىمدەر قابىلداپ, ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ باعىتىندا العا قاراي مەيلىنشە بەلسەندىرەك قادام باسقانىمىز ءجون, – دەدى الەكساندر لۋكاشەنكو.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر
س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.