جاھاندىق ىندەت كەزىندە قاشىقتان دارىگەرلىك كەڭەس بەرۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرى قانداي بولدى؟ الەمدىك مەديتسينانى ابدىراتقان كوروناۆيرۋس دەنساۋلىقتى ساقتاۋعا قاتىستى كوزقاراستار مەن ۇستانىمداردى وزگەرتىپ جاتقانىمەن ساناسپاۋعا بولمايدى. بۇل ماسەلەدە ساراپشىلار دا قاراپ جاتقان ەمەس, تالداۋلار مەن زەرتتەۋلەر لەگىندە كەمشىن جوق.
ماسەلەن, ەۋروكوميسسيا باسشىلىعىنىڭ جەلىلەر مەن تەحنولوگيالار جونىندە جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەرىنە سايكەس ەۋرووداق حالقىنىڭ 46%-عا جۋىعى قاجەتتى اقپاراتتاردى ىزدەۋدە, سونداي-اق دەنساۋلىعىنا قاتىستى سۇراقتارعا جاۋاپ الۋعا دارىگەرگە بارعانعا دەيىن دە جانە ودان كەيىن دە عالامتورعا سۇيەنەدى. رامبلەر پايدالانۋشىلاردىڭ 37%-ى عالامتوردا دارىگەر تاعايىنداعان ەم-دومداردى ۇنەمى تەكسەرەتىنىن, سونىمەن قاتار پايدالانۋشىلاردىڭ 33%-ى ەگەر دارىگەردىڭ ۇسىنىمدارى كۇمان تۋدىرسا ونى تەكسەرەتىنىن جازادى.
«بۇگىندە پاتسيەنتتەر ساۋاتتى جانە ىزدەنىمپاز, سەبەبى كەز كەلگەن مەديتسينالىق اقپاراتقا قولجەتىمدىلىكتىڭ جىلدامدىعى بىرنەشە ەسەگە ءوستى. پاتسيەنت-دارىگەردىڭ قاشىقتان كونسۋلتاتسيا بەرۋ (تەلەمەديتسينا) ۋاقىتى كەلدى», دەيدى كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عىلىمي-زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, جوعارى ساناتتى دارىگەر قۋات ابزاليەۆ.
قاشىقتان ءوزارا ارەكەت ەتۋ 3 ساناتقا بولىنەدى: دارىگەرگە بارعانعا دەيىن, دارىگەرگە بارعاننان كەيىن جانە دارىگەرگە بارۋدىڭ ورنىنا. دارىگەرگە بارعانعا دەيىن – بۇل ءوز دەنساۋلىعى تۋرالى اقپارات ىزدەۋ, تانىس دارىگەرلەردەن كونسۋلتاتسيا الۋ, عالامتوردا «ۇزدىك دارىگەر» ىزدەۋ, وعان جازىلۋ. دارىگەرگە بارعاننان كەيىن: دارىگەردىڭ قويعان دياگنوزى مەن تاعايىندامالارى تۋرالى اقپاراتتى تەكسەرۋ, ءوز دەنساۋلىعى تۋرالى «جەكە» اقپاراتتى الۋ, ەمدەۋشى دارىگەردەن قاشىقتان كەڭەس الۋ, پاتسيەنتتى قاشىقتان باقىلاۋ جانە ەمدەۋدى باقىلاۋ, «ەكىنشى ساراپتاما قورىتىندىسىن» الۋ. دارىگەرگە بارۋدىڭ ورنىنا – بۇل دارىگەرگە قاشىقتان بارۋ, ياعني تەلەمەديتسينا ارقىلى دارىگەرگە ۆيرتۋالدىق بارۋ. قالعانى – پاتسيەنتتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىمەن قاشىقتان ءوزارا ارەكەتتەسۋى.
قاشىقتان كونسۋلتاتسيا بەرۋدىڭ قانداي ارتىقشىلىعى بار دەگەنگە كەلسەك, جەڭىلدىگى جەتكىلىكتى. ءار ناۋقاس اسىقپاي, دەنساۋلىعىنداعى كىناراتتارىنا بايلانىستى بارلىق قاجەتتى مەديتسينالىق قۇجاتتامالاردى جيناپ, ءوزىن قاناعاتتاندىراتىن جان-جاقتى جاۋاپ الۋ ءۇشىن ونى ەلەكتروندى پوشتا نەمەسە ۇيالى بايلانىس ارقىلى قالاعان مامانىنا جىبەرە الادى.
كوپمىندەتتىلىك. پاتسيەنتتىڭ ءوزىنىڭ قۇجاتتارى مەن سۇراقتارىن ءبىر مەزگىلدە بىرنەشە دارىگەرگە جىبەرىپ جانە ءوز دەنساۋلىعى تۋرالى جالپى پىكىردى ءبىلىپ, ءبىر شەشىمگە توقتاۋعا مۇمكىندىگى كوپ. كوموربيدتىك كۇيدە بولۋىنا بايلانىستى قۇجاتتاردى ءتۇرلى ماماندارعا جىبەرىپ, تاڭداۋ جاساۋعا مۇمكىندىگى بار.
ۇتقىرلىق پەن قولجەتىمدىلىك. ۇيدە نەمەسە كەز كەلگەن باسقا جەردە بولا تۇرا, پاتسيەنت ماماننىڭ الدىن الا نەمەسە قورىتىندى كونسۋلتاتسياسىن الۋ ءۇشىن قۇجاتتاردى جىبەرە الادى.
قاشىقتان دارىگەرگە جۇگىنۋ ۇتىمدى. تەك قانا كونسۋلتاتسيانىڭ قۇنىن تولەي وتىرىپ, پاتسيەنت ۋاقىتىن كەزەكتە تۇرۋعا, جولعا جۇمسامايدى, جولعا شىعىندانبايدى. باسقا وڭىردەن كەلەتىن بولسا پاتەر نەمەسە قوناقۇي جالداۋدى قاجەت ەتپەيدى. ونىڭ ۇستىنە پاندەمياعا بايلانىستى قاۋىپسىز دە. تىركەۋ ورنىندا, زەرتتەۋگە كەزەكتە تۇرعاندا, دارىگەردىڭ كابينەتىندە باسقا ناۋقاستارمەن بايلانىس بولمايدى. كوروناۆيرۋستى نەمەسە باسقا ينفەكتسيانى جۇقتىرۋ قاۋپى تومەندەيدى. كەز كەلگەن دارىگەر ءۇشىن قابىلداۋ ۋاقىتى قىسقارادى. دارىگەر ءۇشىن پاتسيەنت جىبەرگەن مەديتسينالىق اقپاراتقا تالداۋ جاساۋعا مۇمكىندىك تۋادى. سەبەبى كەز كەلگەن تالداۋدا مەديتسينالىق قۇجاتتار شەشۋشى ورىن الادى. بىرىڭعاي مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيە مەن تسيفرلاندىرۋ ەمحانالارداعى دارىگەرگە كەزەككە تۇرۋدىڭ ماسەلەلەرى مەن باسقا دا كوپتەگەن ماسەلەنى جىلدام شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
«دەگەنمەن قاشىقتىقتان كونسۋلتاتسيا بەرۋدىڭ بەلگىلى ءبىر كەمشىلىكتەرى دە جوق ەمەس. بۇل – پاتسيەنتتىڭ دارىگەرمەن بەتپە-بەت سويلەسە الماۋى. پسيحولوگيالىق پروفيلاكتيكا, ەموتسيونالدىق تۇرعىدا جۇباتۋ, جۇزبە-ءجۇز دەمەۋ جاعى جەتىسى بەرمەيدى. ونىڭ ۇستىنە, ءوزى قابىلداپ, تەكسەرگەن كەزدە پاتسيەنتتىڭ بويىنداعى كۇمان مەن قورقىنىشتى الىپ تاستايدى (ونىڭ قان قىسىمى ولشەنەدى, وكپەسى تىڭدالادى جانە ت.ب.). وعان اعزاسىندا وسىنداي سيمپتومدار نەمەسە وزگەرىستەردىڭ قايدان پايدا بولعانى تۇسىندىرىلەدى. سونىمەن قاتار مەديتسينا ماماندارى, اسىرەسە جاس ماماندار ءۇشىن پاتسيەنتتەرمەن بەتپە-بەت قارىم-قاتىناس جاساماۋ كاسىبي جاعىنان وسۋىنە مۇمكىندىك بەرمەيدى نەمەسە ونىڭ كاسىبي ءوسۋى تومەندەيدى», دەيدى قۋات باياندى ۇلى.
الماتى