ءار بەسىنشى ناۋقاس دارىگەرگە دەرتى اسقىنعاندا كەلەدى

ال الماتى قالاسىنا ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىنەن كەلىپ تىركەلگەن 560 ونكولوگيالىق ناۋقاس بار. بۇل بىلتىرعى كورسەتكىشتەن ەكى ەسە كوپ. وكىنىشكە قاراي, دەر كەزىندە دارى­گەرگە جۇگىنە الماعان نەمەسە قا­راۋ­­سىز قالعان ءاربىر بەسىنشى پاتسيەنت دەرتى اسقىنعاندا مەگاپوليس مامان­­دارىنا كەلگەن. بىلتىردان بەرى كۇر­دەلى ەپيدەميالىق احۋالعا تاپ بول­عا­نى­مىزعا قاراماستان, جىل باسىنان بەرى ءاربىر پاتسيەنتتى ەمدەۋ بارلىق ەرەجە بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتىر.

«الماتىدا جىلىنا وبىرعا شال­دىق­قان 4 مىڭنان استام پاتسيەنت انىق­تالادى. قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنىڭ دامۋ قاۋپى سالماعى ارتىق, سوزىلمالى كەسەلدەرى بار, يممۋنيتەتى تومەن ادامداردا جوعارى بولادى. سونىمەن قاتار تەمەكى شەگۋ, ىشىمدىككە سالىنۋ, فاست-فۋد, گازدالعان سۋسىندار, ارتىق سالماق, توتىعۋدى تەرىس پايدا­لانۋ, سونداي-اق گازدانۋ, رادياتسيا جانە تۇقىم قۋالايتىن فاكتورلار ونكولوگيانىڭ دامۋىنا ۇلكەن اسەر ەتەدى», دەيدى الماتى ونكولوگيالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى نۇرسۇلتان ىزباعامبەتوۆ.

ونكولوگ-مامان اتالعان ورتالىق­تىڭ جۇمىسى تۋرالى ايتا كەلە, جىل باسىنان بەرى مەگاپوليستە ونكولوگيانىڭ 3 317 جاڭا جاعدايى انىقتالعانىن اتادى. بۇل رەتتە اۋرۋ قۇرىلىمىندا ءبىرىنشى ورىندا ءسۇت بەزى وبىرى, ەكىنشى ورىندا – توق ىشەك, ءۇشىنشى ورىندا – وكپە وبىرى, ءتورتىنشى ورىندا – اسقازان وبىرى, بەسىنشى ورىندا انالىق بەز وبىرى تۇر.

«ەگەر ونكولوگيالىق ناۋقاس كورو­نا­ۆي­رۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرسا, وندا الدىمەن وسى دەرتكە ەمدەۋ جۇر­گىزىلەدى. ناۋقاس ەمدەلىپ شىققان سوڭ ونكولوگيالىق ورتالىقتا ەم الادى», دەيدى ورتالىق ديرەكتورى.

ونكولوگ دارىگەرلەر ناۋقاستارداعى COVID-19 سالدارىنان يممۋنيتەتتىڭ تومەندەۋى ەمدەۋدى قيىنداتاتىنىن جاسىرمايدى. سوندىقتان ولار پاتسيەنتتەرگە دەنساۋلىقتارىنا بايلا­نىستى ۆاكتسينا تۇرلەرىن ۇسىنىپ وتىر. ۆاكتسينانىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىن­شى دوزالارىن ەنگىزۋ كەزىندە ونكو­لوگيالىق ­اۋرۋدى ەمدەۋدىڭ باستالۋ مەرزىمىنە اسەر ەتپەۋى ءۇشىن ۆاكتسينالاۋ مەرزىمدەرى ەسەپتەلەدى.

ونكولوگيالىق ورتالىق زاماناۋي مەديتسينالىق قۇرىلعىلارمەن جاب­دىقتالعان, جىلىنا 2,5 مىڭنان اس­تام وپەراتسيا جاساۋعا قابىلەتتى. سونى­مەن قاتار وپەراتسيالاردىڭ 50%-دان استامى لاپاروسكوپيالىق ادىستەر­مەن جۇزەگە اسادى, ياعني پاتسيەنتتىڭ اعزا­سىنا وتا بارىسىندا زاقىم وتە از بو­لادى.

«بيىل ەمدەلگەن پاتسيەنتتەردىڭ سانى – 13 256 ادام, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 3 مىڭعا كوپ. 2 مىڭنان استام كۇردەلى وتا جاسالدى. سكرينينگتىڭ جانە ونكولوگيالىق ناۋ­قاستاردى ەرتە دياگنوستيكالاۋدىڭ, سونداي-اق ەمدەۋمەن 100 پايىز قام­تۋدىڭ ناتيجەسىندە قاتەرلى ىسىكتەن بولا­تىن ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشى 10,6 پا­يىزعا تومەندەدى», دەيدى ورتالىق ديرەكتورى.

ماماندار جۇرگىزىلىپ جاتقان سكرينينگتەردىڭ وتە ماڭىزدى ءرول اتقا­راتىنىن ۇدايى ايتىپ كەلەدى. بىراق بۇل قالىڭ بۇقاراعا قانداي جولدارمەن جەتكىزىلەدى, ناسيحاتى مەن تيىمدىلىگى قانداي دەسەك تە, وسى تەكسەرۋلەردىڭ ناتيجەسىندە 148 ادامنىڭ اتالعان دەرتپەن جۇرگەنى جانە 9 304 وبىر الدى جاعدايى انىقتالدى.

«بۇل جەردە قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنىڭ 90%-ى اۋرۋدىڭ 1-2 ساتىسىندا سكرينينگ ارقىلى انىقتالعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. ارينە, مۇنداي جاعدايلاردا ەمدەۋ تيىمدىرەك جانە تولىق ەمدەۋگە قول جەتكىزۋگە بولادى. سوندىقتان سكرينينگتەن ءوتۋ ماڭىزدى. قاتەرلى ىسىكتىڭ سوڭعى ساتىلارىندا ەمدەۋ قيىنعا ءتۇسىپ, بولجام ناشارلايدى», دەيدى ورتالىق باسشىسى.

سونىمەن قاتار ونكولوگ-دارىگەر­لەر پاتسيەنتتەردىڭ ۇيىنە كەلىپ, كومەك كورسەتەدى, بيىل 3 436 ءموبيلدى بريگادا شۇعىل شاقىرۋلارعا شىققان. بىراق قالايدا دەرتتى اسقىندى­رىپ الماۋ ءۇشىن ونكولوگتار قالا مەن ەل تۇر­عىندارىن ەمحانالاردا تەگىن سكرينينگتەن وتۋدە بەلسەندىلىك تانى­تۋعا, جىل سايىن فليۋوروگرافيا كابي­نەتىنە جانە قارايتىن بولمەگە بارۋعا, وزدەرىنىڭ جەكە دەنساۋلىق جاعداي­لارىن باقىلاۋعا شاقىرادى.

«ەگەر قانى ازدىق, كوكجوتەل جانە قان ارالاسقان قاقىرىق, ءناجىس, ءزار, ءسۇت بەزدەرىنىڭ, ليمفا تۇيىندەرىنىڭ ۇلعايۋى, شارشاۋ ءارى سالماق جوعالتۋ, دەنەدەگى قالداردىڭ وزگەرۋى سياقتى باسقا دا بەلگىلەر بايقالسا, ۋاقىتتى وزدىرماي, بىردەن ونكولوگقا جۇگىرۋ كەرەك. بۇرىنعا قاراعاندا, ونكولوگيادان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم 10 پايىزعا تومەندەگەنىمەن, جىل سا­يىن الەمدە 18 ملن-نان استام ادامنان قاتەرلى ىسىك تابىلادى», دەيدى ن.ىزماعامبەتوۆ.