ماڭعىستاۋ وڭىرىندە حالىق سانىنىڭ ارتۋى ءبىلىم سالاسىنا وزىندىك سالماق ءتۇسىردى. بۇگىندە 545 ءبىلىم بەرۋ نىسانىندا 21 مىڭنان استام ۇستاز 252 مىڭنان استام وقۋشىعا ءبىلىم بەرىپ, ەل بولاشاعىن تاربيەلەۋگە ۇلەس قوسىپ ءجۇر. بيىلعى وقۋ جىلىندا مىڭعا تارتا جاس مامان ۇستازدار قاتارىن تولىقتىرعان.
سالادا جۇمىستى جانداندىرۋ, جاڭاشا ۇيلەستىرۋ باعىتىندا ىزدەنىستەر بار ەكەندىگى قۋانتادى. مىسالى, مۇعالىمدەردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ماقساتىندا بيىل ءبىلىم سالاسىندا تىڭ جاڭالىقتار ىسكە قوسىلدى. بيىل العاش رەت ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قاۋلىسىمەن «ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» توسبەلگىسى بەكىتىلدى. ۇستازدار كۇنى مەرەكەسىنە وراي, كونكۋرستىق ىرىكتەۋ ارقىلى توسبەلگىنىڭ يەگەرلەرى انىقتالدى. بايقاۋعا بارلىعى 12 باعىت بويىنشا 175 پەداگوگ قاتىستى. كوميسسيا مۇشەلەرى مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىندەگى جەكە كاسىبي جەتىستىگى مەن شاكىرتتەرىنىڭ جەتىستىگىنە باعا بەردى. بايقاۋ ەرەجەسىنە سايكەس جەڭىمپازدارعا ارنايى توسبەلگى مەن بىرجولعى سىياقى بەرىلدى.
سونداي-اق ۇستازدار كۇنى مەرەكەسىندە وبلىستا العاش رەت «ۇزدىك پەداگوگ» كونكۋرسىنىڭ جەڭىمپازدارى, عۇمىرىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ارناعان ارداگەرلەر, ۇستازدار اۋلەتى ماراپاتتالدى. قۇرمەتكە بولەنگەندەردىڭ قاتارىندا وتباسىلىق ۇستازدىق ءوتىلى 294 جىلدى قۇرايتىن قۇرماشەۆتەر, وتباسىلىق ۇستازدىق ءوتىلى 171 جىلدى قۇرايتىن بەكەمباەۆتار جانە وتباسىلىق ۇستازدىق ءوتىلى 160 جىلدى قۇرايتىن وردالى قوسايدىڭ اۋلەتتەرى بار. ءۇش اۋلەتتەن 35 مۇعالىم شىققان. مەرەكەلىك كەشتە وبلىس اكىمى پەداگوگتەرگە العىس حاتتار تابىس ەتتى.
– جاس ۇرپاقتىڭ جان-جاقتى ءبىلىم مەن تاربيە الۋىنا لايىقتى جاعداي جاساۋ – ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. پرەزيدەنت ايماققا كەلگەن جۇمىس ساپارىندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ كەشەندى دامۋ جوسپارىن جاساقتاۋدى تاپسىرعان بولاتىن. سونىڭ ىشىندە وڭىردە 35 ءبىلىم بەرۋ نىسانىن سالۋ جوسپارى بار. جاڭادان بوي كوتەرەتىن ءبىلىم وردالارى وڭىردەگى مەكتەپ تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قۇرمەتتى ۇستازدار, الدارىڭىزدا باسەكەگە قابىلەتتى ۇرپاق تاربيەلەۋ مىندەتى تۇر. ءبىز ءوز كەزەگىمىزدە مۇعالىمدەرگە قاجەتتى قولداۋدى كورسەتەمىز. «ۇستاز باقىتى – وزىپ تۋعان شاكىرتى» دەيدى, ەلىمىزدى الەمگە پاش ەتەتىن تالانتتى دا ءبىلىمدى شاكىرتتەرىڭىز كوبەيە بەرسىن, – دەگەن بولاتىن ايماق باسشىسى نۇرلان نوعاەۆ.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى ماسەلەلەرى بىزگە جاسىرىن ەمەس. سوندىقتان بۇل جايتتاردىڭ شەشىلۋ جولدارى قالاي جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ءبىلۋ ماقساتىندا اتالعان سالا باسشىسىن سوزگە تارتقان ەدىك.
– 2021 جىلعا ءبىلىم سالاسىنا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 35,4 ملرد تەڭگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 74,7 ملرد تەڭگە, بارلىعى 112 ملرد 595 ملن 504 مىڭ تەڭگە قارجى ءبولىندى. ونىڭ ىشىندە 72%-ى سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىلارىن قۇراسا, 28%-ى نىسانداردى كۇتىپ ۇستاۋ, كەڭسە جانە شارۋاشىلىق تاۋارلارى مەن جەڭىل جوندەۋ جۇمىستارىنا ارنالعان شىعىندار. 1 قىركۇيەك مەرزىمىنە جوسپارلانعان قارجىنىڭ 99,5%-ى يگەرىلدى, –دەيدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى س.تولەباەۆا.
ايماقتىڭ ءبىلىم سالاسىندا اتقارىلۋى ءتيىس جۇمىس از ەمەس. وبلىستا اپاتتى مەكتەپتەر جوق بولعانمەن, ءۇش اۋىسىممەن وقيتىن 15 مەكتەپ بار. بيىلعى وقۋ جىلىندا اقتاۋ قالاسىندا 1 200 ورىندىق 2 مەملەكەتتىك مەكتەپ, 660 ورىندىق 5 جەكەمەنشىك مەكتەپ اشىلدى جانە جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 3 مەكتەپكە قوسىمشا قۇرىلىس اياقتالۋى ءتيىس. جالپى 2021-2025 جىلدار ارالىعىندا وبلىستا 32 مەكتەپ سالىنۋى كەرەك.
وڭىردە 14 مەكتەپ بەيىمدەلگەن عيماراتتاردا ورنالاسقان, مىسالى ماڭعىستاۋ اۋدانىنداعى شەتپە گيمنازياسىنا وقۋ كابينەتتەرى جەتپەيدى, شەتپە ليتسەيى جاتاقحانا عيماراتىندا وقيدى. بۇدان باسقا شەتپە اۋىلىندا 1965, 1991 جىلى سالىنعان عيماراتتارى ەسكى مەكتەپتەر بار. وسى مەكتەپتەردىڭ ورنىنا مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىك مەحانيزمى ارقىلى جاڭا ۇلگىدەگى ءمودۋلدى مەكتەپتەر سالۋ قاراستىرىلۋدا. ەسكىرگەن مەكتەپتەر ماسەلەسى بەينەۋ اۋدانىندا دا بار, جۋىردا سارعاداعى اعاش ەدەندى اۋىل مەكتەبى الەۋمەتتىك جەلىدە سىنعا ىلىككەن بولاتىن. سونداي-اق اۋدان ورتالىعى بەينەۋ كەنتىندەگى ورتالىق مەكتەپتەردى قوسىمشا قۇرىلىستارمەن ۇلكەيتە بەرگەنشە ەكىنشى, ءۇشىنشى اۋىلداردان مەكتەپ سالۋ قاجەتتىگى سەزىلگەلى قاشان!
– Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا 2025 جىلعا دەيىن 103 اۋىل مەكتەبىن جاڭعىرتۋ جوسپارلاندى. بيىل 22 مەكتەپكە اعىمداعى جوندەۋ مەن جاڭا موديفيكاتسيالانعان كابينەت ساتىپ الۋ جۇمىستارى جۇرۋدە. 22 مەكتەپتىڭ 21-دە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى, 4 مەكتەپتە جوندەۋ جۇمىستارى ءالى اياقتالعان جوق. وبلىستا 47 مەكتەپتەن تىس ۇيىمدا قوسىمشا بىلىممەن 50 مىڭعا جۋىق بالا قامتىلدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى تۇزەتۋ جانە قولداۋ ءۇشىن وڭىردە 19 ارنايى مەكەمە جۇمىس ىستەيدى.
بيىلعى قاڭتاردا اقتاۋ قالاسىندا, بەينەۋ اۋدانىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى ەرتە باستان انىقتاۋ جانە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ماقساتىندا 2 پسيحولوگيالىق كونسۋلتاتسيا, اقتاۋ قالاسىنان 1 ارنايى بالاباقشا اشىلدى. جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم قورىنان الەۋمەتتىك قولداۋدى قاجەت ەتەتىن وتباسىنىڭ 22 مىڭنان استام بالاسىنا 25 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلەدى, – دەيدى باسقارما باسشىسى.
باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى 27 كوللەدجدىڭ 12-ءسى جەكە مەنشىك. بۇل وقۋ ورىندارىندا 20 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا. «جاس مامان» جوباسى اياسىندا 10 كوللەدجدىڭ ماتەريالدىق بازاسى جاڭارتىلىپ, وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا WorldSkills حالىقارالىق ستاندارتتارىنا سايكەس 5 قۇزىرەتتىلىك ورتالىعى اشىلعان, بيىل 5 قۇزىرەتتىلىك ورتالىعى مەن وقۋ-جاتتىعۋ لاگەرلەرى اشىلادى. ستۋدەنتتەر دەسە, جاتاقحانا ماسەلەسى الدان شىعادى.
– ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا كوللەدجدەردە بارلىعى 940 ورىندىق 6 ستۋدەنتتىك جاتاقحانا بار, وندا 1 504 ستۋدەنت قامتىلعان, بىراق ءالى دە وڭىردە جاتاقحاناعا قاجەتتىلىك 700 ورىندى قۇرايدى. ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن 2022 جىلى NCOC كومپانياسى ەسەبىنەن 500 ورىندىق جاتاقحانا سالۋ جوسپارلانۋدا, دەيدى – س.تولەباەۆا.
ءوڭىردىڭ ءبىلىم سالاسىندا ماسەلە جەتەرلىك. جىلدار بويى شەشىمىن تاپپاعان جانە ءبىر وقۋ جىلىندا اقتاۋ قالاسىندا وقۋشىلار سانىنىڭ بىردەن 8 مىڭعا ارتۋى سالدارىنان مەكتەپ جەتىسپەۋشىلىگى اياقاستى پايدا بولا كەتكەن ماسەلەلەر ەمەس. ءبىلىم باسقارماسىنا, ونىڭ تىزگىنىن جۋىردا عانا قولىنا العان جاڭا باسشىعا تۇسەر سالماق تا, جۇكتەلەر مىندەت تە كوپ.