سالادا شەشىمىن تابار ءىس كوپ

سالادا جۇمىستى جانداندىرۋ, جاڭا­شا ۇيلەستىرۋ باعىتىندا ىزدەنىستەر بار ەكەندىگى قۋانتادى. مىسالى, مۇعا­­لىمدەردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ماقسا­تىندا بيىل ءبىلىم سالاسىندا تىڭ جاڭالىقتار ىسكە قوسىلدى. بيىل العاش رەت ماڭ­عىس­تاۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قاۋ­لى­سىمەن «ماڭعىستاۋ وبلى­سى­نىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» توسبەلگىسى بەكىتىلدى. ۇستازدار كۇنى مەرەكەسىنە وراي, كونكۋرستىق ىرىكتەۋ ارقىلى توس­بەل­گىنىڭ يەگەرلەرى انىقتالدى. باي­قاۋعا بارلىعى 12 باعىت بويىنشا 175 پەداگوگ قاتىستى. كوميسسيا مۇشەلەرى مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىندەگى جەكە كاسىبي جەتىستىگى مەن شاكىرتتەرىنىڭ جەتىستىگىنە باعا بەردى. بايقاۋ ەرەجەسىنە سايكەس جەڭىمپازدارعا ارنايى توسبەلگى مەن بىرجولعى سىياقى بەرىلدى.

سونداي-اق ۇستازدار كۇنى مەرە­كە­سىندە وبلىستا العاش رەت «ۇز­دىك پەداگوگ» كون­كۋرسىنىڭ جەڭىم­پازدارى, عۇمىرىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ارناعان ارداگەرلەر, ۇستاز­دار اۋلەتى ماراپاتتالدى. قۇرمەت­كە بولەنگەندەردىڭ قاتارىندا وتباسىلىق ۇستازدىق ءوتىلى 294 جىل­دى قۇرايتىن قۇرماشەۆتەر, وتبا­سىلىق ۇستازدىق ءوتىلى 171 جىل­دى قۇرايتىن بەكەمباەۆتار جانە وت­باسىلىق ۇستازدىق ءوتىلى 160 جىل­دى قۇرايتىن وردالى قوسايدىڭ اۋلەتتەرى بار. ءۇش اۋلەتتەن 35 مۇعا­لىم شىققان. مەرەكەلىك كەشتە وبلىس اكىمى پەداگوگتەرگە العىس حاتتار تابىس ەتتى.

– جاس ۇرپاقتىڭ جان-جاقتى ءبىلىم مەن تاربيە الۋىنا لايىقتى جاعداي جاساۋ – ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. پرەزيدەنت ايماققا كەلگەن جۇ­مىس ساپارىندا ماڭعىستاۋ وبلى­سىنىڭ كەشەندى دامۋ جوسپارىن جاساقتاۋدى تاپسىرعان بولاتىن. سونىڭ ىشىندە وڭىردە 35 ءبىلىم بەرۋ نىسانىن سالۋ جوسپارى بار. جاڭا­دان بوي كوتەرەتىن ءبىلىم وردالارى وڭىردەگى مەكتەپ تاپشىلى­عى ماسەلەسىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قۇرمەتتى ۇستازدار, الدا­رىڭىزدا باسەكەگە قابىلەتتى ۇرپاق تاربيەلەۋ مىندەتى تۇر. ءبىز ءوز كە­زە­گى­مىزدە مۇعالىمدەرگە قاجەتتى قول­داۋدى كورسەتەمىز. «ۇستاز با­قى­تى – وزىپ تۋعان شاكىرتى» دەي­دى, ەلىمىزدى الەمگە پاش ەتەتىن تالانتتى دا ءبىلىمدى شاكىرتتەرىڭىز كوبەيە بەرسىن, – دەگەن بولاتىن ايماق باسشىسى نۇرلان نوعاەۆ.

ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالا­سىنداعى ماسەلەلەرى بىزگە جاسىرىن ەمەس. سوندىقتان بۇل جايتتاردىڭ شەشىلۋ جولدارى قالاي جۇرگىزىلىپ جات­قانىن ءبىلۋ ماقساتىندا اتالعان سالا باسشىسىن سوزگە تارتقان ەدىك.

– 2021 جىلعا ءبىلىم سالاسىنا رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن 35,4 ملرد تەڭ­گە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 74,7 ملرد تەڭگە, بارلىعى 112 ملرد 595 ملن 504 مىڭ تەڭگە قار­جى ءبولىندى. ونىڭ ىشىندە 72%-ى سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەك­اقى­­­لارىن قۇراسا, 28%-ى نىساندار­دى كۇ­تىپ ۇستاۋ, كەڭسە جانە شارۋا­شى­لىق تاۋار­لارى مەن جەڭىل جون­دەۋ جۇمىس­تارىنا ارنالعان شى­عىن­دار. 1 قىركۇيەك مەرزىمىنە جوس­پار­لانعان قارجىنىڭ 99,5%-ى يگە­­رىلدى, –دەيدى وبلىستىق ءبى­لىم باس­­­قارماسىنىڭ باسشىسى س.تولە­باەۆا.

ايماقتىڭ ءبىلىم سالاسىندا ات­قارى­لۋى ءتيىس جۇمىس از ەمەس. وب­لىستا اپاتتى مەكتەپتەر جوق بولعانمەن, ءۇش اۋىسىممەن وقيتىن 15 مەكتەپ بار. بيىلعى وقۋ جىلىندا اقتاۋ قالاسىندا 1 200 ورىن­­دىق 2 مەملەكەتتىك مەكتەپ, 660 ورىن­دىق 5 جەكەمەنشىك مەك­تەپ اشىلدى جانە جىل­دىڭ سو­ڭىنا دەيىن 3 مەكتەپكە قوسىمشا قۇرى­لىس اياقتالۋى ءتيىس. جالپى 2021-2025 جىلدار ارالىعىندا وبلىستا 32 مەكتەپ سالىنۋى كەرەك.

وڭىردە 14 مەكتەپ بەيىمدەلگەن عيما­­راتتاردا ورنالاسقان, مىسالى ماڭعىس­تاۋ اۋدانىنداعى شەتپە گيمنازياسىنا وقۋ كابينەتتەرى جەتپەيدى, شەتپە ليتسەيى جاتاقحانا عيماراتىندا وقيدى. بۇدان باسقا شەتپە اۋىلىندا 1965, 1991 جىلى سالىنعان عيماراتتارى ەسكى مەكتەپتەر بار. وسى مەكتەپتەردىڭ ور­نىنا مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىك­تەستىك مەحانيزمى ار­قىلى جاڭا ۇلگى­دەگى ءمودۋلدى مەكتەپتەر سالۋ قاراس­تىرىلۋدا. ەسكىرگەن مەكتەپتەر ماسەلەسى بەينەۋ اۋدانىندا دا بار, جۋىردا سار­عاداعى اعاش ەدەندى اۋىل مەكتەبى الەۋ­مەتتىك جەلىدە سىنعا ىلىككەن بولا­تىن. سون­داي-اق اۋدان ورتالىعى بەي­نەۋ كەنتىندەگى ورتالىق مەكتەپتەردى قو­سىمشا قۇرىلىستارمەن ۇلكەيتە بەرگەنشە ەكىنشى, ءۇشىنشى اۋىلداردان مەكتەپ سالۋ قاجەتتىگى سەزىلگەلى قاشان!

– Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋ­ال­دى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماق­ساتىن­دا 2025 جىلعا دەيىن 103 اۋىل مەكتەبىن جاڭعىرتۋ جوسپارلاندى. بيىل 22 مەكتەپكە اعىمداعى جوندەۋ مەن جاڭا مودي­فيكاتسيالانعان كابينەت ساتىپ الۋ جۇ­مىس­تارى جۇرۋدە. 22 مەك­تەپتىڭ 21-دە اعىم­داعى جوندەۋ جۇ­مىستارى جۇرگىزىلدى, 4 مەكتەپتە جون­دەۋ جۇمىستارى ءالى اياق­تالعان جوق. وب­لىستا 47 مەكتەپتەن تىس ۇيىم­دا قوسىم­شا بىلىممەن 50 مىڭ­عا جۋىق بالا قامتىلدى. مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى بالالاردى تۇزەتۋ جانە قولداۋ ءۇشىن وڭىردە 19 ارنايى مەكەمە جۇمىس ىستەيدى.

بيىلعى قاڭتاردا اقتاۋ قالا­سىندا, بەينەۋ اۋدانىندا مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى ەرتە باستان انىقتاۋ جانە ينكليۋ­زيۆتى ءبىلىم بەرۋ ماقساتىندا 2 پسي­حولوگيالىق كونسۋلتاتسيا, اقتاۋ قا­لا­سىنان 1 ارنايى بالاباقشا اشىلدى. جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم قورىنان الەۋمەتتىك قولداۋدى قاجەت ەتەتىن وتبا­­سىنىڭ 22 مىڭنان استام بالاسىنا 25 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلەدى, – دەيدى باسقارما باسشىسى.

باسقارما باسشىسىنىڭ اي­تۋىن­شا, تەحنيكالىق جانە كاسىپ­تىك ءبىلىم بەرۋ جۇ­يەسىندەگى 27 كول­­لەدج­دىڭ 12-ءسى جەكە مەن­شىك. بۇل وقۋ ورىن­دارىندا 20 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا. «جاس مامان» جوباسى اياسىندا 10 كول­لەدج­دىڭ ماتە­ريال­­دىق بازاسى جا­ڭار­تىلىپ, وتكەن جىل­­دىڭ جەل­توق­سان ايىندا WorldSkills حالىق­­­ارالىق ستاندارتتارىنا سايكەس 5 قۇ­زىرەتتىلىك ورتالىعى اشىلعان, بيىل 5 قۇزىرەتتىلىك ورتالىعى مەن وقۋ-جات­تى­عۋ لاگەرلەرى اشىلادى. ستۋ­دەنت­تەر دە­سە, جاتاقحانا ماسەلەسى الدان شى­عا­دى.

– ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا كول­لەدج­دەردە بارلىعى 940 ورىندىق 6 ستۋ­­دەنتتىك جاتاقحانا بار, وندا 1 504 ستۋ­­دەنت قامتىلعان, بىراق ءالى دە وڭىردە جا­تاقحا­ناعا قاجەتتىلىك 700 ورىندى قۇ­رايدى. ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن 2022 جى­لى NCOC كومپانياسى ەسەبىنەن 500 ورىن­دىق جاتاقحانا سالۋ جوسپارلانۋدا, دەيدى – س.تولەباەۆا.

ءوڭىردىڭ ءبىلىم سالاسىندا ما­سەلە جە­­تەرلىك. جىلدار بويى شە­شىمىن تاپ­پاعان جانە ءبىر وقۋ جى­لىندا اقتاۋ قالا­سىندا وقۋ­شىلار سانىنىڭ بىردەن ­ 8 مىڭ­عا ارتۋى سالدارىنان مەكتەپ جە­تى­س­پەۋشىلىگى اياقاستى پايدا بولا كەت­كەن ماسەلەلەر ەمەس. ءبىلىم باسقار­ما­سىنا, ونىڭ تىزگىنىن جۋىردا عانا قو­لىنا العان جاڭا باسشىعا تۇ­سەر سالماق تا, جۇكتەلەر مىندەت تە كوپ.