ەلىمىزدە ىندەتكە شالدىققان العاشقى ادام الماتىدان انىقتالعالى بەرى شاھاردىڭ ەپيدەميالىق احۋالى تالاي وزگەرگەنىمەن, جاھاندىق ىندەتتەن تولىق ارىلعان جوق جانە ءالى دە قىزىل ايماقتا قالىپ وتىر. سوندىقتان جاعدايعا بەيىمدەلۋ ءۇشىن, كۆي-عا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ ءتيىمدى مودەلى قۇرىلىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى تاسىلدەر تولىعىمەن قايتا قارالدى.
قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇماروۆ شاھاردا جەدەل جاردەمنىڭ اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ ءرولى وزگەرەتىنىن, دەرتتىڭ اۋىرلىعى مەن ەپيدەميا قارقىنىنا بايلانىستى ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلاردىڭ جۇمىسى ءۇش ەشەلونعا بولىنەتىنىن جەتكىزدى.
«الماتىدا بسمك جۇمىسى قايتا جاساقتالدى, وندا 364 ءموبيلدى بريگادا قۇرىلىپ, ۋچاسكەلىك دارىگەرلەردىڭ الەۋەتى كۇشەيتىلدى, ەمحانالارعا قوسىمشا 70 ماشينا بەرىلدى. بىلتىر قۇرىلعان تەلەمەديتسينا ورتالىعى ارقىلى پاتسيەنتتەردى ۇيدە ەمدەۋگە باقىلاۋ جاسالدى», دەدى ە.باباقۇماروۆ.
الماتىدا ءولىم-جىتىممەن كۇرەسۋ ءۇشىن قالانىڭ شتاتتان تىس باس رەانيماتولوگى باستاعان بىرىڭعاي رەانيماتسيالىق توپ جۇمىس ىستەيدى جانە ول قالانىڭ بارلىق رەانيماتسيالارىنىڭ جۇمىسىنا جەتەكشىلىك ەتەدى. بۇدان وزگە, قالادا تاۋلىكتىك قۋاتى 16 مىڭ زەرتتەۋگە دەيىنگى 28 پتر-زەرتحانانىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جەلىسى (جانە 27 مىڭعا دەيىن ۇلعايتۋ مۇمكىندىگى بار), 14 يفت-زەرتحانا جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق الماتىدا 28 كت-ورتالىقتان تۇراتىن جالپىقالالىق جەلى قۇرىلدى. سونداي-اق قارجى دارىلىك زاتتار مەن جقق رەزەرۆىن قۇرۋعا, جاپپاي ۆاكتسينالاۋدى ۇيىمداستىرۋعا تارتىلاتىن مامانداردىڭ ەڭبەكاقىسىن تولەۋگە, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە ۇستەمەاقى تولەۋگە, انەستەزيولوگيا جانە رەانيماتولوگيا ورتالىعىنىڭ جۇمىس ىستەۋىنە باعىتتالعان.
الماتىدا كۆي-ءدىڭ تاۋلىكتىك ءوسىمى 25 تامىزدان باستاپ 1,16-دان 0,2%-عا دەيىن تومەندەدى. جالپى, ىندەت جۇقتىرۋ شامامەن 74%-عا تومەندەدى. جىل باسىنان بەرى قالادا 152 مىڭنان استام ادام ىندەت جۇقتىرسا, 19 شىلدە مەن 6 قازانعا دەيىن 85 مىڭ جاعداي تىركەلگەن.
«2020 جىلدىڭ جازىندا جانە 2021 جىلدىڭ باسىندا «ۋحان» شتامى ۋشىقتىرعان ەكى تولقىننان وتتىك. 2021 جىلدىڭ كوكتەمىندە – «الفا» شتامىنان وتتىك. بيىل 19 شىلدەدە «دەلتا» شتامىنىڭ سالدارىنان ىندەتتىڭ ەڭ اۋىر تولقىنى باستالدى. بۇگىندە بۇل جاعدايدان دا شىقتىق», دەيدى ە.باباقۇماروۆ.
ەگەر 29 شىلدە مەن 25 تامىز ارالىعىندا الماتى تاۋلىگىنە 1500-1600 ادامنىڭ ىندەتكە شالدىققانى انىقتالسا, 26 تامىزدان بەرى ەپيدەميالىق احۋالدىڭ بەتى بەرى قارادى. سالىستىرمالى تالداۋ كورسەتكەندەي, ءبىرىنشى تولقىن كەزىندە الماتىدا تاۋلىگىنە جۇقتىرعاندار سانى 250 بولسا, ەكىنشى جانە ءۇشىنشى تولقىندا شامامەن 400-700 ارالىعىندا تەربەلىپ, «دەلتا» شتامىن دا تاۋلىگىنە جۇقتىرعاندار سانى 1600, ءتىپتى ودان دا كوپ بولدى. «دەلتانىڭ» شارىقتاۋ شەگىندە جەدەل جاردەمگە جۇگىنۋ ەكى ەسەگە, ياعني 4 مىڭعا دەيىن ءوستى, ونىڭ 45%-ى كۆي جانە كوۆيدتى ەتيولوگيانىڭ پنەۆمونياسىمەن بايلانىستى بولدى.
پاندەميانىڭ ءتورتىنشى تولقىنى ستاتسيونارلارعا جاتۋعا ءماجبۇر بولعان ناۋقاستار سانىن 5 ەسەگە دەيىن كوبەيتتى. ەگەر ءبىرىنشى تولقىندا اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ تاۋلىگىنە 250 ادامعا دەيىن, ەكىنشى جانە ءۇشىنشى تولقىن كەزىندە – 400-450-گە دەيىن بولسا, ءتورتىنشى تولقىن كەزىندە اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ دەڭگەيى ەكى ەسە جوعارى بولدى جانە تاۋلىگىنە 800 پاتسيەنتكە جەتتى.
«جالپى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى مۇنداي سالماققا توتەپ بەردى, ءدارى-دارمەكتەر مەن جقق قورى جەتكىلىكتى قامتاماسىز ەتىلىپ, ىركىلىستەر بولعان جوق», دەيدى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى.
الماتىدا ىندەتتىڭ ءتورتىنشى شارىقتاۋ شەگىنە جەتكەندە 10 مىڭعا جۋىق ينفەكتسيالىق توسەكتىك ورىن دايىندالسا, ونىڭ 9 مىڭعا جۋىعى تولدى, «دەلتا» تولقىنىنىڭ شارىقتاۋ شەگىندە ونىڭ جۇكتەمەسى 70%-عا دەيىن بولدى. بۇگىندە ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلاردا 3 179 توسەكتىك ورىن بار, ونىڭ 41% پايىزى بوس ەمەس.
«كۆي-ءدىڭ شارىقتاۋ شەگىندە رەانيماتسيالىق توسەكتىك ورىنداردى 730-عا دەيىن ارتتىردىق. وسى كەزەڭدە ونىڭ جۇكتەمەسى 70%-عا جەتتى. ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلاردىڭ جانساقتاۋ بولىمشەلەرىنە تامىز ايىندا 2030 پاتسيەنت ءتۇستى. الماتىنىڭ رەانيماتسيالىق بولىمشەلەرىنە باسقا قالالاردان تۇسكەن پاتسيەنتتەر سانى 33% بولدى», دەيدى ە.باباقۇماروۆ.
«قازىر ءبىز احۋالدىڭ تۇراقتالعانىن كورىپ وتىرمىز. قىركۇيەك ايىندا رەانيماتسيالىق ناۋقاستار اراسىنداعى ءولىم-ءجىتىم تامىزعا قاراعاندا 18%-عا تومەندەدى. بىراق اۋىر ناۋقاستاردىڭ سانى كەمىمەي جاتىر. بۇل پاتسيەنتتەردىڭ ريتب-دە ۇزاق – 1 ايدان استام بولۋىنا بايلانىستى», دەدى ە.باباقۇماروۆ.
دەرتتىڭ شارىقتاۋ شەگىندە ءۇي ستاتسيونارىندا 15 مىڭعا جۋىق ادام بولدى, بۇگىندە ولاردىڭ سانى – 3 500.
«پاندەمياعا قاراماستان, 9 قالالىق جانە 39 جەكە ستاتسيوناردى, سونداي-اق 13 رەسپۋبليكالىق ۇيىمدى پايدالانا وتىرىپ, تۇرعىندارعا تولىق كولەمدە جوسپارلى كومەك كورسەتۋگە تىرىستىق. قازىر كوپسالالى كلينيكالار بۇرىنعى جۇمىس رەجىمىنە قايتا ورالدى», دەيدى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى.