مەرەيتويلىق ماۋسىم

تاعىلىمدى تاريحى ەل ەگە­مەن­دىگىمەن ەگىز جاساسىپ, ۇلت تاۋەل­سىزدىگىمەن تۇتاسىپ كەتكەن ونەر وشاعى بۇگىندە بابالار سالىپ كەتكەن ونەردىڭ سارا جولىن جەمىستى جالعاپ, كەلەشەكتىڭ كەمەل ورنەگىن جاڭاشىل ىزدەنىستەرىمەن ءساتتى سا­باقتاۋدا. ونىڭ ايقىن دالەلى دە وسى – رەجيسسەر, قازاقستان­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى  الىمبەك ورازبەك رەجيسسۋراسىمەن ساحناعا جول تارتقان «اباي» سپەكتاكلى. سوناۋ 1940 جىلدىڭ 20 قازانىندا اسقار توقپانوۆ رەجيسسۋراسى­مەن ەڭ العاش ساحنا كورگەن تۋىندى مىنە, ارادا عاسىرعا جۋىق ۋاقىت وتسە دە ءوز سۇرانىسىن ءھام قۇندىلىعىن جوعالتقان جوق. كلاسسيكانى زاماناۋي تىلدە سويلەتىپ, اباي ترا­گەدياسى ارقىلى جاڭا زامان تۇيت­كىلدەرىنە باتىل ساراپتاما جا­سايتىن الىمبەك ورازبەكتىڭ ساح­نالىق كوركەم تۇجىرىمدارى مەن قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تى­لەك­تەس مەيراموۆ, قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نۇركەن وتەۋىلوۆ باستاعان سايدىڭ تاسىنداي ساقا اكتەرلەردىڭ شەبەر ويى­نى شىن مانىندە بۇل «ابايعا» ەرەكشە ورنەك سىيلاعان. سونىڭ بەلگىسى بولسا كەرەك, ءار جاڭا ماۋ­سىمدا «ابايىمەن» كورەرمەن ساعىنىسا قاۋىشادى. بۇل جولى دا ول ءداستۇر بۇزىلعان جوق. ونىڭ ۇستىنە بيىلعى ماۋسىمنىڭ تەاتر­ ءۇشىن دە, كورەرمەن ءۇشىن دە ماڭىزى ايرىقشا. جاڭا عيما­رات تورىندە جاڭا ماۋسىمىنىڭ اشىل­عانىن سۇيىنشىلەگەن ۇجىم ساح­نانىڭ بارلىق تەحنيكالىق مۇم­كىندىكتەرىن ۇتىمدى پايدالانىپ, ىرگەلى ىزدەنىستەرگە بارىپتى. اكترەلەردىڭ دە ۋاقىتپەن بىر­گە رولدەرىن دە ۇزدىكسىز دامىتىپ, ءار قويىلىم سايىن سومدايتىن كەيىپكەر مىنەزىن بارىنشا با­يى­تىپ, ساف الماستاي قىرىن شى­عارىپ, جارقىراتىپ, دامىتىپ وتى­­راتىندىعى كوڭىلگە قۇرمەت ور­­نىق­تىردى.

اباي تاعىلىمىنا ءتاۋ ەتىپ, حا­­كىمنىڭ ماڭگىلىك  ولمەس  رۋحى­نان قۋات الىپ, اتويلاتىپ كە­زەك­تى ءحححى تەاتر ماۋسىمىنىڭ شى­­­مىلدىعىن تۇرگەن ۇجىمنىڭ ال­­داعى شىعارماشىلىق جوس­پار­لا­رى دا اۋقىمدى. الدا تەاتر ساح­ناسىندا وتەتىن كوپتەگەن پرەمە­را مەن جارقىن كونتسەرت, مازمۇندى فەستيۆال ارقا تو­رىندە ونەر كورى­گىن قىزدىرىپ, تەاترسۇيەر تالعام­پاز قاۋىمعا تاماشا تارتۋ بولارى ءسوزسىز.

– كوپتەن كۇتكەن تاريحي ءساتتىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. ەلباسىنىڭ تىكەلەي قولداۋى مەن ونەرگە دەگەن جاناشىرلىعىنىڭ ارقاسىندا ەلوردا تورىنەن وسىنداي ەڭسەلى عيمارات بوي كوتەرىپ وتىر. تەحني­كالىق جاعىنان سوڭعى ۇلگىدە جا­ساق­تالعان عيمارات ارتىستەرىمىزگە مۇل­­دەم باسقا كوركەمدىك تالاپ بيىگىندە ونەر كورسەتۋگە جول اش­تى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, اكتەر­لەرگە جاڭا تىنىس سىيلادى. الدا ۇلكەن ىزدەنىستەر كۇتىپ تۇر. اسەم عيماراتقا يە بولدىق, ەندى شىعارماشىلىق تۇرعىدان دا سول بيىكتى باعىندىرۋدى كوكسەيمىز,  دەپ ماۋسىماشار سالتاناتىندا شابىتتانا ءسوز العان تەاتر ديرەكتورى  ەرنار جۇماتاەۆ ودان ءارى ويىن بيىل تاريحىنا 30 جىل تولتىرىپ وتىرعان ەل تاۋەلسىزدىگىمەن تۇيدەي قۇرداس تەاتردىڭ تاعىلىمدى تا­ري­حىنا قىسقاشا شولۋ جاساۋ­مەن ساباقتادى, ۇجىمنىڭ ال­داعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى: – 1991 جىلدىڭ قاراشاسىندا شى­مىلدىعى  ع.مۇسىرەپوۆتىڭ ايگى­لى «اقان سەرى – اقتوقتى» ترا­­­گە­­دياسىمەن تۇرىلگەلى بەرى, قا­­لي­بەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەم­­­لەكەتتىك اكادەميالىق قا­زاق مۋ­زى­كالىق دراما تەاترى تا­ريح قوي­ناۋىنا كوركەمدىك بيى­گى­مەن جول تارتقان قانشاما قويى­لىم­دى ساحنالادى. تەاتر ۇجىمى كلاس­سيكالىق ونەر تۋىندىلارىن زا­مان­عا ساي جاڭارتىپ, رەپەر­تۋا­رىن ۇلتتىق جانە الەمدىك درا­ماتۋر­گيامەن تولىقتىرىپ كە­لەدى. سونىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى – بۇ­گىن وزدەرىڭىز تاماشالاعان «اباي» تراگەدياسى. الىس-جاقىن شە­تەل­دەردەگى جانە قازاقستاندىق فەس­تيۆالداردا توپ جارىپ, سان مار­تە جۇلدەلى ورالدى. 2011 جىلى «مەم­لەكەتتىك اكا­دەميالىق تەاتر» مارتەبەسىن الدى. ەندى مىنە, كۇنى كەشە ەلب­ا­سى­­مىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نا­زار­باەۆ جاڭا تەاتر عيماراتىن اشىق دەپ جاريالادى. تەاتردىڭ ۇلكەن ساحناسىندا م.اۋەزوۆتىڭ «اباي» قويىلىمىنىڭ ءۇزىندىسىن تاماشالاپ, تەاتر ارتىستەرىنە ريزا­شىلىعىن ءبىلدىرىپ, شىعار­ما­شىلىق تابىس تىلەدى. الەم بو­يىنشا ونەر وشاقتارى جابىلىپ جاتقاندا, قازاقستانداعى تەڭ­دەسسىز تەاتر عيماراتىن اشۋ مەم­لەكەتىمىزدىڭ ونەرگە قۇرمەتى, قول­داۋى دەپ بىلەمىز. بۇل البەتتە ۇجى­مىمىزعا شىعارماشىلىق شا­بىت پەن ۇلكەن سەرپىلىس سىيلادى. مەملەكەتىمىز تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان وسىنداي ولشەۋ­سىز قۇرمەتكە ساي ءبىزدىڭ دە الداعى ۋاقىتتا حالقىمىزعا ۇسىنار شى­عار­ماشىلىق جاڭالىقتارىمىز كوپ, – دەپ اعىنان جارىلدى تەاتر ديرەكتورى.

ءيا, قاللەكيلىكتەر ءۇشىن بۇل ماۋ­سىم جاڭالىقتار مەن تىڭ ىزدە­­نىستەردىڭ ماۋسىمى بول­ماق. تەاتر­دىڭ ۇلكەن ساحناسى مەن كامە­رالىق زالىندا قاتار وينالاتىن قىزىقتى قويىلىمدارىنان بولەك, جىل باسىندا ق.قۋانىشباەۆ تەاترى جانىنان اشىلعان جاستاردىڭ لابوراتوريالىق ورتالىعىنىڭ دا ىزدەنىسكە تولى جاڭاشىل قويى­لىمدارى كورەرمەننىڭ رۋحاني دەمالۋىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتەرى ءسوزسىز.