ەلىمىزدەگى ەپيدەميالىق احۋالدى باعالاۋ ماتريتساسى بويىنشا تۇركىستان – «جاسىل ايماقتا» ۇزاق ۋاقىت تۇراقتاعان بىردەن-ءبىر ءوڭىر. كوپشىلىكتى قىزىقتىراتىن دا ءوڭىردىڭ وسى ءبىر ەرەكشەلىگى. ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن سۇراق جۋرناليستەر تاراپىنان وبلىستىق قوعامدىق دەنساۋلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات پاشيموۆكە قويىلدى.
«ستاتيستيكانى جاسىراسىزدار ما, ەشكىم پتر تاپسىرماي ما, الدە جۇمىس دۇرىس جولعا قويىلعاندىقتان ەشكىم اۋرۋ جۇقتىرماي ما؟» دەگەن سۇراققا باسقارما باسشىسى بۇل ماسەلە بارشانى, ونىڭ ىشىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىن دە قىزىقتىراتىنىن ايتىپ ءوتتى.
«بىرىنشىدەن, وڭىردە ۆاكتسينالاۋمەن قامتۋ كورسەتكىشى وتە جوعارى. ەكىنشىدەن, ەشكىم ەشتەڭەنى جاسىرمايدى. بىرقاتار كوميسسيالار, ءتۇرلى تەكسەرۋلەر بولدى, ەشكىمنىڭ جاسىرمايتىنى دالەلدەندى. ءبىزدىڭ ارتىقشىلىعىمىز, وبلىس – حالىق تىعىز ورنالاسقان ايماق, بىراق قالاداعىداي ەمەس, ادامدار اۋىلدىق جەرلەردە تۇرادى. سونداي-اق بارلىق سانيتارلىق نورمالار ساقتالادى, باس سانيتارلىق دارىگەردىڭ بۇيرىعى ورىندالادى. بۇل ماسەلەمەن وبلىس اكىمىنىڭ ءوزى اينالىسادى, شتابتا جاعداي تۋرالى ۇنەمى بايانداپ وتىرامىز, اكىم ءموبيلدى توپتاردىڭ جۇمىسىن دا ءوزى باقىلايدى. وڭىردە كۇن سايىن 3-4 مىڭ تەست جاسالادى. سانى جاعىنان ءبىز رەسپۋبليكا بويىنشا كوشباسشىلار قاتارىندامىز, بىراق پتر جاي جاساي بەرمەيمىز. تەك كورسەتكىشتەر, بەلگىلەر بولسا عانا جاسايمىز», دەپ ءتۇسىندىردى باسقارما باسشىسى.
ۆاكتسينالاۋ باستالعان اقپان ايىندا وڭىردە 100 ەگۋ پۋنكتى بولعان, قازىرگى كەزدە ولاردىڭ سانى – 148. م.ءپاشيموۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇگىندە وبلىس ەلىمىزدە ۆاكتسينالاۋ كورسەتكىشى بويىنشا 1-ورىندا. وڭىردە 10 قىركۇيەكتەگى مالىمەت بويىنشا, ىندەتكە قارسى ەگۋگە جاتاتىن 937 مىڭ ادامنىڭ 816 مىڭى, ياعني 84,4%-ى 1-كومپونەنت العان. ال 2-كومپونەنتپەن 629 102 ادام ەگىلدى. پاندەميا باستالعاننان بەرى COVID-19 ىندەتىمەن تىركەلگەن جاعدايلار سانى بۇگىنگى تاڭدا 13 420 بولىپ وتىر. ونىڭ 94,7%-ى, ياعني 12 515 ناۋقاس جازىلىپ شىققان. قايتىس بولعاندار سانى – 70. بۇگىندە 718 ادام ەم قابىلداۋدا, ونىڭ 151-ءى كوروناۆيرۋستان, 567-ءسى پنەۆمونيادان ەمدەلۋدە. كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ ءتۇرلى ستسەناريىنە بايلانىستى ينفەكتسيالىق توسەكتىك ورىن سانىن 5700-گە دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بار. سونىمەن قاتار باسقارما باسشىسى بىلتىر جالپى ترانسفەرت ەسەبىنەن 2,5 ملرد قارجى ءبولىنىپ, 205 دانا مەديتسينالىق تەحنيكا ساتىپ الىنعانىن ايتىپ ءوتتى. بيىل انەستەزيولوگيا جانە رەانيماتسيا بولىمشەلەرىن جاراقتاندىرۋ ماقساتىندا 394 بىرلىك جانە انا مەن بالا بولىمىنە 91 بىرلىك مەديتسينالىق تەحنيكا ساتىپ الىنعان. بىلتىر وبلىس بيۋدجەتىنەن قالالار مەن اۋىلدىق جەرلەردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىن كۇردەلى جوندەۋگە 809,5 ملن تەڭگە بولىنگەن.
وڭىردە جىل باسىنان 9 قىركۇيەككە دەيىن كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ – 9 745, ال ۆيرۋستى پنەۆمونيانىڭ 5 881 جاعدايى تىركەلگەن. كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ 6 526 وشاعى انىقتالىپ, قارىم-قاتىناستا بولعان 23 801 ادام مەديتسينالىق باقىلاۋعا الىنعان. ىندەت جۇقتىرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى باسقا ايلارمەن سالىستىرعاندا شىلدە (2 868), تامىز (3 047) ايلارىندا كوبىرەك ورىن الدى. دەگەنمەن وبلىستا سوڭعى ەكى اپتادا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا شالدىعۋ كورسەتكىشى 437-گە, 36%, ۆيرۋستى پنەۆمونيا 43%-عا تومەندەگەن.
بريفينگتە, سونداي-اق تۇركىستان وبلىسىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى نۇربەك نىشانوۆ وڭىردە ازىرگە ەشقانداي مەكتەپ كارانتينگە الىنباعانىن ايتتى.
«وبلىس بويىنشا 1-9 قىركۇيەك ارالىعىندا مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا كوروناۆيرۋس جۇقتىرۋدىڭ 68 جاعدايى, مەكتەپ-ينتەرنات ۇجىمىنىڭ اراسىندا – 2, مۇعالىمدەر اراسىندا – 16, بالاباقشا تاربيەلەنۋشىلەرىنىڭ – 2, بالاباقشا تاربيەشىلەرىنىڭ اراسىندا – 2, كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ ىشىندە – 2, جوو-دا جانە باسقا قىزمەتكەرلەردىڭ اراسىندا 10 جاعداي تىركەلدى», دەدى باس سانيتار.
دەگەنمەن اتالعان جاعدايلاردىڭ مەكتەپ پروتسەسىنە ەشقانداي قاتىسى جوق. ياعني اۋرۋ جۇقتىرۋ پروتسەسى وقۋعا دەيىن بولعان. كارانتين ازىرگە ەشقانداي مەكتەپكە قويىلماعان. تەك ءبىر مەكتەپتىڭ 4 سىنىبىن ونلاين وقىتۋ تۋرالى قاۋلى قابىلدانىپتى. وڭىردە جالپى 131 ءموبيلدى توپ كارانتين رەجىمى تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى بويىنشا مونيتورينگ جۇرگىزەدى. انىقتالعان بۇزۋشىلىقتار بويىنشا 4 199 حاتتاما تولتىرىلىپ, 4 017 جەكە تۇلعاعا, 148 جەكە كاسىپكەرگە, 7 زاڭدى تۇلعاعا, 27 لاۋازىمدى تۇلعاعا جالپى سوماسى 238 ملن تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان. كارانتين تالاپتارىن بۇزۋشىلىقتاردىڭ ىشىندە باسىم بولىگى – تىيىم سالىنعان مەرەكەلىك ءىس-شارالار. جىل باسىنان بەرى 821 توي انىقتالعان. «وكىنىشكە قاراي, وبلىستا كەيبىر مەيرامحانالاردا بىرنەشە رەت توي وتكىزۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. ماسەلەن, ءبىر تويحانادا 2 رەتتەن 9 رەتكە دەيىن توي ۇيىمداستىرۋعا جول بەرىلگەن», دەدى ن.نىشانوۆ. بۇگىندە وڭىردە 8 468 نىسان Ashyq باعدارلاماسىن ەنگىزگەن. ونىڭ 28-ءى كوشباسشى مارتەبەسىنە يە. قوسىمشا 8488 كاسىپكەردەن باعدارلاماعا قاتىسۋعا ءوتىنىش بەرىلگەن.