تاياۋدا قيانداعى تاسسۋات اۋىلىنىڭ ماڭىنان ەجەلگى زامان جاۋىنگەرى تۇتىنعان ايبالتا تابىلدى. قازىر وسى جادىگەرگە بايلانىستى زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
ارحەولوگتەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەرلىكتىڭ سورابى ءورىلىپ جاتقان يەن دالادان تابىلعان قۇندى جادىگەر وسىدان شامامەن ءتورت مىڭ جىل بۇرىن, ياعني قولا داۋىرىندەگى اندرونوۆتار مادەنيەتىنە تيەسىلى ەكەن. ماماندار بالتا مىس پەن قالايىنىڭ قوسىندىسىنان جاسالعان دەگەن بولجام ايتىپ وتىر. تازا سالماعى 900 گرامم شاماسىندا.
بۇل وقيعا ات باسىنداي التىن تاۋىپ العانمەن پارا-پار دۇنيە بولدى. تاسسۋاتتىڭ توسكەيىنە ەسكى زاماننىڭ ەلەسىن ىندەتىپ زەرتتەۋگە ىڭكارلار اعىلىپ كەلىپ جاتىر. نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ارحەولوگيالىق توبى دا كەلىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
كونە جادىگەردى اۋىل تۇرعىنى قۋاندىق جامباەۆ مال باعىپ جۇرگەندە تاۋىپ السا كەرەك.
–تۋعان جەردىڭ ويى مەن قىرىن جاقسى بىلەمىن عوي, – دەيدى قۋاندىق. – مامىر ايىنىڭ باسىندا ويلاماعان جەردەن وسىنداي ولجاعا كەزىكتىم. قولىما ۇستاپ كوردىم دە, تاقىمىما قىسا سالعانمىن. ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ بوساعاسىندا ءبىراز ۋاقىت جاتتى. كەيىن كورشىمە كورسەتپەك بولدىم. كورشىم دامير گافاروۆ اۋىل مەكتەبىندە تاريح پانىنەن ساباق بەرەدى عوي, ءارى ءبىلىم وشاعىنداعى مۋزەيدىڭ مەڭگەرۋشىسى.
كورشىسى ءبىر كورگەننەن-اق قۇپياسى مول, قۇندى زات ەكەنىن ۇققان. ولجا تۋرالى جاريالاپ, ءتيىستى ورىندارعا حابار بەرگەن. ءتورت مىڭ جىلدىق تاريحى بار ايبالتا قازىر وبلىستىق ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قورىندا. زەرتتەۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. ايبالتانىڭ ايقاباق جۇزىندە كونە دۇنيەنىڭ كولەڭكەسى بار ەكەندىگى ءسوزسىز. ۋاقىت شىمىلدىعىن سەرپە بىلگەن مامان تالاي سىردى اشاتىندىعىنا كۇمان جوق.
اقمولا وبلىسى,
جارقايىڭ اۋدانى