ۇلتتىق مۋزەيدە اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىعى, ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىعى, جەڭىستىڭ 75 جىلدىعى جانە تاۋەلسىزدىك كۇنىنە وراي قايتا جاڭعىرتىلعان «XIII-XX عع. قازاقستان تاريحى» زالىنىڭ اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى.
ءىس-شارانىڭ ماقساتى – مۋزەي سالاسىن دامىتۋداعى قازىرگى زاماناۋي جەتىستىكتەردى كەڭىنەن پايدالانا وتىرىپ, قازاق حالقىنىڭ تاريحي-مادەني قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋ. سونداي-اق قازاق مەملەكەتتىلىگىن قالىپتاستىرۋدا ەلەۋلى جەتىستىكتەرىمەن تانىلعان قازاقستان تاريحىنداعى ۇلى تۇلعالاردىڭ ءرولى مەن قىزمەتىن ناسيحاتتاۋ.
اتالعان زال ءوز مەيماندارىن قازاقستاننىڭ جاڭا جانە قازىرگى زامان تاريحىنا ارنالعان بىرەگەي قۇندى دۇنيەلەرمەن تانىسۋعا شاقىرادى. ەكسپوزيتسيالىق زال بىرنەشە تاقىرىپتىق بولىمدەردەن قۇرالعان.
اتاپ ايتقاندا, «قازاق حاندىعى» كەزەڭىنە ارنالعان ەكسپوزيتسيالىق بولىمىندە – ابىلاي حاننىڭ, قازىبەك بي مەن تولە ءبيدىڭ شاپاندارى مەن ءمورىنىڭ كوشىرمەسى, مەملەكەتتىك بيلىك اتريبۋتتارى – مۇراق, تۋ باستارى, اساتاياق, التىن جالاتىلعان دۋلىعا جانە وزگە دە جاۋىنگەرلىك قارۋلار مەن قورعانىس جاراقتارى قويىلعان.
«تاريح تۇعىرىنداعى ۇلى تۇلعالار» ەكسپوزيتسيالىق بولىمىندە – ءابۋ ناسىر ءال-فارابي, قوجا احمەت ياساۋي, شوقان ءۋاليحانوۆ, ىبىراي التىنسارين, اباي قۇنانباي ۇلى, شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى, ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلى جانە قانىش ساتباەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان ماتەريالدار مەن جادىگەرلەر كورسەتىلگەن.
سونىمەن قاتار XVIII-XX عاسىرلارداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىستەر جانە پاتشا وكىمەتىنىڭ وتارلاۋ ساياساتى, XX عاسىردىڭ باس كەزىندەگى الاش قوزعالىسى جانە الاشوردا وكىمەتىنىڭ قۇرىلۋى مەن كەڭەس وكىمەتىنە دەيىنگى كەزەڭدەرگە ارنالعان ەكسپوزيتسيالىق بولىمدەر قاراستىرىلعان.
تاعى ءبىر ەكسپوزيتسيا ءبولىمى, قازاقستان تاريحىنداعى ەڭ ءبىر قاسىرەتتى كەزەڭ – XX عاسىردىڭ 20-30-جىلدارىنا ارنالعان. ەكسپوزيتسيالانعان تاريحي قۇجاتتار زورلىق-زومبىلىقپەن ۇجىمداستىرۋ جانە كوشپەلى قازاق حالقىن كۇشتەپ وتىرىقشىلاندىرۋ ساياساتى سالدارىنان ورىن العان اشارشىلىق, سونداي-اق قۋعىن-سۇرگىن, قازاقستانعا ءتۇرلى حالىقتاردى قونىستاندىرۋ سياقتى, كەڭەستىك تاريحتاعى ستاليندىك كەزەڭدى سيپاتتايتىن وقيعالاردان حابار بەرەدى.
كىشى زالى 1931-1934 جىلدارىنداعى اشتىق پەن 1937-1938 جىلدار ارالىعىنداعى الجير مەن كارلاگتاعى قۋعىن-سۇرگىن ساياساتى سالدارىنا ارنالعان. بۇل بولىمدە قۋعىن-سۇرگىن ساياساتى قۇرباندارىنىڭ فوتوسۋرەتتەرى, قۇجاتتارى, ستاتيستيكالىق مالىمەتتەر, د.جۇرگەنوۆانىڭ ساقيناسى, ش.ءتاتىموۆانىڭ ءشالىسى, ت.نۇرالينانىڭ ىدىسى جانە ت.ب. جادىگەرلەر كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلعان.
سونداي-اق اتالعان زالدا, ادامزات تاريحىندا ورىن العان, قاسىرەتتى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىنداعى قازاق حالقىنىڭ ەرلىگى مەن ۇلى جەڭىسكە قوسقان ۇلەسى جونىندە جان-جاقتى اقپارات بەرەتىن, ارنايى ەكسپوزيتسيا ءبولىمى دە جابدىقتالعان.
كەلەسى ەكسپوزيتسيا ءبولىمى, قازاقستاننىڭ 1946-1991 جىلدارداعى عىلىم, مادەنيەت جانە سپورت باعىتتارىن سۋرەتتەيتىن قۇندى ماتەريالدار توپتاماسىمەن جابدىقتالعان. ەكسپوزيتسيادان بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ تۇتىنعان جەكە زاتتارىن تاماشالاۋعا بولادى.
قورىتىندى ەكسپوزيتسيا ءبولىمى – 1946-1991 جىلدارداعى قازاقستاننىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىنەن سىر شەرتەدى. اتالعان بولىمدە كوپشىلىك نازارىنا العاشقى تىڭ يگەرۋشىلەردىڭ جەكە زاتتارى, مەملەكەتتىك ماراپاتتارى مەن رەسمي قۇجاتتاردان ۇزىندىلەر كەلتىرىلگەن قۇندى زاتتار ۇسىنىلدى.
ايتا كەتەيىك, «XIII-XX عع. قازاقستان تاريحى» زالىنىڭ اشىلۋ راسىمىنە مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, بەلگىلى عالىمدار, تاريحشىلار مەن ارحەولوگتەر قاتىسىپ, اق تىلەگىن جولداپ, تارقاستى.