قىلمىس ازايىپ كەلەدى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا پرە­زي­دەنت­تىڭ كومەكشىسى – قاۋىپسىز­دىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى اسەت يسە­كە­شەۆ قىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل جانە جول قوزعالىسى قا­ۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ما­سەلەلەرى جونىندە كەڭەس وتكىزدى.

جيىنعا ورتالىق مەملە­كەتتىك, قۇقىق قورعاۋ جانە جەر­گى­لىكتى اتقارۋشى ورگاندار باس­شى­لارىنىڭ ورىنباسارلارى, سون­داي-اق وبلىستاردىڭ, رەس­پۋب­ليكالىق ماڭىزى بار قالا­­لاردىڭ پروكۋرورلارى جانە وڭىرلىك پوليتسيا دەپارتا­مەنت­تەرىنىڭ باستىقتارى قاتىستى.

قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزى­نىڭ قىر­­كۇيەكتەگى قازاقستان حال­قىنا ارناعان جولداۋىندا الەۋ­­­مەتتىك-ەكونوميكالىق دا­مۋ­­­دىڭ بىردە-ءبىر اسپەكتىسى زاڭ ۇس­تەم­دىگىنسىز جانە ازاماتتارى­مىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىل­دىكسىز ءساتتى ىسكە اسىرىلمايتىنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

جالپى, قۇقىق قورعاۋ جۇ­يەسى ءتيىستى مىندەتتەردى ورىنداۋ­دا. بۇل بيىلعى 10 ايدىڭ ىشىن­دە قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋ­شى­لىقتاردى تىركەۋدىڭ 2020 جىلدىڭ 10 ايىنداعى كورسەت­كىشى 2019 جىلدىڭ وسى كەزەڭى­مەن سالىستىرعاندا 32,4 پا­يىزعا ازايعانىن كورسەتەدى.

بۇل رەتتە, قاراقشىلىق سا­نى 53,9 پايىزعا, توناۋ – 48,5 پايىزعا, ۇرلىق – 51,0 پايىزعا, بۇ­زاقىلىق – 41,4 پايىزعا, زور­لاۋ 36,2 پايىزعا ازايدى. سو­نى­مەن قاتار قۇقىقتىق ءتار­تىپتى ودان ءارى نىعايتۋ ماق­ساتىندا جۇمىستى جانداندى­رۋدى قاجەت ەتەتىن قۇقىق قور­عاۋ قىزمەتىنىڭ باعىتتارىن انىق­تاۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.

قاتاڭ كارانتيندىك شەكتەۋلەر كەزەڭىندە وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالادا جاسالعان قىل­مىستىق قۇقىقبۇزۋشى­لىق­تاردىڭ الدىن الۋ, انىقتاۋ جانە جولىن كەسۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.

الاياقتىق قىلمىس دەڭگەيى ءالى دە جوعارى (27 مىڭنان استام قۇقىق بۇزۋشىلىق). قىل­مىس جاساۋدىڭ مىناداي تاسىلدەرى كەڭ تارالعان: تەلە­فون الاياقتىعى جانە كيبەر-الاياقتىق, سونداي-اق ينۆەس­تي­تسيالىق جانە وزگە دە قارجىلىق قىزمەت تۇرلەرىن سىلتاۋ ەتۋ ارقىلى قارجى پيراميدالارىن قۇرۋ.

سوڭعى جىلدارى قىلمىستىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىنە (م ۇلىكتىك قىلمىستاردىڭ سارالانعان قۇرامدارى, جىنىستىق قاتىناس قىلمىستارى جانە ت.ب.) نەعۇر­لىم ءتيىمدى قارسى تۇرۋ ءۇشىن ولار اۋىر قىلمىستار ساناتىنا اۋىستىرىلدى.

اۋىر قىلمىستاردى تىر­كەۋ­دىڭ ارتۋىنا سەبەپ بولعان بۇل زاڭنامالىق وزگەرىستەر سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ ور­گاندارىنان ءتيىستى قىل­مىس­تىق ارەكەتتەردى اشۋ, جولىن كەسۋ جانە تەرگەپ-تەكسەرۋ جۇمىستارىنداعى تاسىلدەردى جەدەل قايتا قاراۋدى تالاپ ەتەدى. وسىعان بايلانىستى قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باس­شىلارىنا اۋىر قىلمىس جاسا­عان تۇلعالاردى انىقتاۋ جو­نىندەگى جۇمىستىڭ تيىم­دىلى­گىن ارتتىرۋ جانە وسىنداي ارە­كەتتەر بويىنشا جازانىڭ بۇلتارت­پاستىعىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە ناقتى تاپسىرمالار بەردى.

اسەت يسەكەشەۆ ازامات­تار­دىڭ كوپشىلىگىنە بىلە تۇرا مۇ­لىكتىك زالال كەلتىرۋگە باعىت­تالعان الاياقتىقتىڭ الدىن الۋ جانە ۋاقتىلى جولىن كەسۋ قا­جەت­تىگىنە ەرەكشە نازار اۋدار­دى.

تالقىلاۋ بارىسىندا جەر­گىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ باسشىلىعىنا ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە نەعۇرلىم تەرىس اسەر ەتەتىن قىلمىس تۇرلەرى بو­يىنشا الدىن الۋ شارالارى­نا ەرەكشە نازار اۋدارۋ ۇسى­نىلدى (كوشەدە جانە وزگە دە قوعامدىق ورىنداردا جاسا­لاتىن پايداكۇنەمدىك-زور­لىق قىلمىستار, كامەلەتكە تولما­عان­دارعا قارسى, سونداي-اق ولار­دى قىلمىستىق ىسكە تار­تۋ­مەن بايلانىستى قىلمىس­تار). سونىمەن قاتار قاۋىپ­سىز­دىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى اسەت يسە­كەشەۆ كەڭەسكە قاتىسۋ­شى­لارعا جول قوزعالىسى قاۋىپ­سىز­دىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىس­تارىن جالعاستىرۋدى تاپسىردى.

2020 جىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جول-كولىك وقيعالارىنىڭ سانى (13 391-دەن 10 408-گە دەيىن نە­مەسە 22,3 پايىزعا) جانە وندا جا­را­قاتتانعان (17 797-دەن 13 599-عا دەيىن نەمەسە 23,6 پايىز­عا), قازا تاپقان (1 846-دان 1 524-كە دەيىن نەمەسە 17,4 پايىز­عا) تۇلعالاردىڭ سانى ەداۋىر ازايعانى تىركەلدى. الاي­دا بۇل نەگىزىنەن, قاتاڭ كا­ران­تين­دىك شەكتەۋلەر كەزەڭىندە كولىك قاتىناسى قارقىنىنىڭ تومەن­دەۋىنە بايلانىستى.

ەلىمىزدىڭ جولدارىنداعى جول-كولىك وقيعالارى سالدارىنان قازا بولعاندار مەن زارداپ شەككەندەردىڭ سانى ءالى دە كوپ. كولىك جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ جول ءتارتىبى ساقتاماۋىنا جانە جول جەلى­سى قاۋىپسىزدىگىنىڭ تو­مەن دەڭ­گەيىنە بايلانىستى پروب­لە­ما­لار ساقتالۋدا. وسى رەتتە كە­ڭەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ وي-پىكىرى زاڭعا باعىنۋدى ناسيحاتتاۋ جانە قالالار مەن ءىرى ەلدى مەكەندەردەگى كوشە-جول جەلىسىن رەتتەۋ پروبلەمالارىن شەشۋ ءۇشىن بىرلەسكەن شارالار قابىلداۋعا باعىتتالدى.

جيىن سوڭىندا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ەلىمىزدەگى قۇقىقتىق ءتارتىپتى جاقسارتۋ, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك بەرۋ جانە قوعامداعى قىلمىستىق دەڭگەيدى تومەن­دە­تۋ ءۇشىن قاراستىرىلعان ماسە­لەلەردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.