احۋال تۇراقتى, الايدا بوساڭسۋعا بولمايدى

وبلىستىق قوعامدىق دەن­ساۋ­لىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات پاشيموۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىردەگى مەديتسينالىق مەكەمە­لەردە وكپەنى جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتتارىنىڭ سانى 178-دەن 332-گە دەيىن ارتىپ, ءوسىم 46,4% بولعان. ال وتتەگى ستانساسىنىڭ سانى 2 ەسە ارتىپ, 8-گە جەتىپ وتىر. سونداي-اق 80 بىرلىك وكسيگەناتسيا اپپاراتى ساتىپ الىندى. وت­تەگى كونتسەنتراتورلارىنىڭ سانى 890 بىرلىككە جەتىپ, ءوسىم 95%-دى قۇرادى. وتتەگى نۇكتەلەرىنىڭ سانى 9,7 ەسەگە ارتىپ, 205-تەن 2005 نۇكتەگە دەيىن ۇلعايدى. بيىل وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 1 كومپيۋتەرلىك توموگراف پەن 3 سان­دىق رەنتگەن اپپاراتتارى ورنا­تىلدى.

سونىمەن قاتار وبلىستاعى مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ پۋلسوكسيمەترمەن قامتاماسىز ەتىلۋى 190-نان 3 879-عا دەيىن جەتىپ, 95,1%-عا ارتقان. كوروناۆيرۋس ين­فەك­تسياسىنىڭ ەكىنشى تولقى­نى­نا دايىندىق ماقساتىندا وبلىستىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارى دارىلىك زاتتارمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. ەكى ايلىق قور قالىپ­تاس­تىرىلعان. وبلىس بويىنشا قازىرگى تاڭدا ءبىر ادام كورونا­ۆي­رۋسپەن ستاتسيونارلىق ەم قا­بىل­داۋدا, ال امبۋلاتوريالىق جاعدايدا ەم قابىلداۋشىلار – 18. قارىم-قاتىناستا بولعان 116 ادام – مەديتسينالىق باقىلاۋدا. ازىرگە تۇركىستان وبلىسىنداعى ەپي­دەميالىق احۋال تۇراقتى, بلوك-بەكەت­تەر قويىلمايدى.

دەگەنمەن وڭىردە جەكە ازامات­تار­دىڭ توي-مەرەكەلەردى اتاپ ءوتۋى تى­­يىلار ەمەس. وسى ورايدا وبلىستىڭ باس سانيتارلىق دارىگەرى نۇربەك نىشانوۆ پاندەميا ۋاقىتىندا وبلىس تۇر­عىن­دا­رىن جالپىعا ورتاق ءتارتىپتى ساقتاۋعا شاقىردى.

«جاڭادان قابىلدانعان قاۋ­لى­عا سايكەس, 3 قاراشادان باس­تاپ وبلىس اۋماعىنداعى مال بازارلارى سانيتاريالىق-دەزينفەكتسيالىق رە­­جىم­دى كۇشەيتىپ, 30%-دان اسىرماي تول­تىرۋمەن, اپتانىڭ جۇمىس كۇندەرى جۇمىس ىستەۋىنە رۇقسات ەتىلدى. تۇركىستان وبلى­سى بويىنشا 31 مال بازارى بار. Infokazakhstan سايتىنا مال بازارلاردان اشىلۋعا 16 ءوتىنىش ءتۇستى, ونىڭ 7-ءۋى قارالىپ, تورتەۋىنە جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرىلدى (قازىعۇرت, ورداباسى, كەلەس, تولەبي), 3-ءۋى قايتارىلدى, 9 ءوتىنىش قارالۋدا», دەيدى وبلىستىڭ باس سانيتارلىق دارىگەرى.

جالپى, ىندەتتىڭ تارالۋىنا قارسى كۇرەس شارالارىنىڭ اياسىندا وڭىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەح­نيكالىق بازاسى جاڭارتىلۋدا. مىسالى, جۋىردا وبلىستىڭ شال­عاي اۋىلدارى 12 جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەنمەن, جەدەل جاردەم ستانساسىنىڭ پاركى 13 رەانيموبيلمەن تولىقتى. وبلىستىق جەدەل-جاردەم قىز­مەتىن جىل سوڭىنا دەيىن 122 اۆتوكولىكپەن جابدىقتاۋ كوز­دەلگەن. بۇل مەديتسينالىق جەدەل-جاردەم قىزمەتى پاركىن 96%-عا جاڭارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال شالعاي اۋداندار جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەنمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلىپ وتىر. كوشپەلى اۋرۋحانا اۋدان ورتالىعىنان 100-200 شاقىرىم جەردەگى اۋىلدارعا بارىپ, تۇر­عىن­دارعا قىزمەت كورسەتەتىن بولادى. بۇل ءوز كەزەگىندە اۋىل تۇر­عىندارىنىڭ مەديتسينالىق قىز­مەتتەرگە قولجەتىمدىگىن ارت­تىرارى انىق. زاماناۋي مەديتسينالىق كەشەن فليۋ­روگرافيا, ۋل­ترا­دى­بىس­تىق اپپارات, زەرتتەۋلەرگە ارنالعان اناليزاتورلار, وفتالموسكوپ, گليۋكومەتر جانە تاعى باسقا قۇرالدارمەن جابدىقتالعان. دارىگەرلەر ازاماتتاردى تو­لىق تەكسەرۋ­دەن وتكىزىپ, اۋرۋ­­دى دەر كە­زىن­­دە انىق­تاي الا­دى. بارلىق ەمدەۋ مەكەمەلەرىندە ءدارى-دارمەكتىڭ 2-3 اي­لىق قورى قام­­تا­­ماسىز ەتىلگەن.

ءوڭىردىڭ قالا, اۋدان­دارىندا دا مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ بۇگىنگى تالاپقا ساي بولۋى, قاجەتتى جابدىق, ءدارى-دارمەكپەن تولىق قامتاماسىز ەتىلۋى – باستى نازاردا. دارىگەرلەردىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەۋىنە, بۇل ورايدا ەڭبەگىنىڭ ادال باعالانۋىنا دا ەرەكشە ءمان بەرىلۋدە. مىسالى, «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قو­رى» كەاق تۇركىستان وبلىسى بويىنشا فيليالى كورونا­ۆي­رۋس ينفەكتسياسىنىڭ الدىن الۋعا, دياگنوستيكالاۋعا, ەم­دەۋگە, ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شا­را­­لارعا قا­تىس­قان مەديتسينا قىز­مەت­كەر­لە­رىنە ۇستەمەاقى تولەۋگە 12,7 ملرد تەڭگە بولگەن. قور فيليالى مەديتسينالىق قىز­مەت كورسەتۋ ساپاسىن مو­ني­تو­رينگتەۋ ءبولىمىنىڭ باس ساراپ­شىسى ا.يبراگيموۆانىڭ مالى­مە­­تىنشە, بيىلدىڭ ناۋرىز-قىر­كۇيەك ايلارى ارالىعىندا 9,3 ملرد تەڭگە تولەنگەن. ونىڭ ىشىن­دە ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارا­لارعا تارتىلعان مە­دي­تسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇس­تەمە­اقىسى 6,6 ملرد تەڭگە بولىپ وتىر. سونداي-اق ناۋقاستاردى پرو­ۆيزورلىق جانە كارانتيندىك ستا­تسيو­نارلارعا ەمدەۋ­­­گە جاتقىزۋدى قارجىلاندىرۋعا 1,8 ملرد تەڭگە جۇمسالعان. وبلىس بويىنشا 395 ءموبيلدى بريگادا قىزمەت كورسەتەدى. قور بريگادانىڭ ءاربىر شاقىرۋعا شىققانى ءۇشىن 5 400 تەڭگە اقى تولەيدى.

ال تۇركىستان قالالىق ور­تا­لىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس دا­رى­گەرى, مەديتسينا عى­لىم­دا­رى­نىڭ كانديداتى جانبولات دىلدابەكوۆ ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالارعا تارتىلعان مەديتسينا قىز­مەت­كەر­­لەرى ىشىنەن كوروناۆيرۋس ين­فەك­تسياسىن جۇقتىرعان 11 مامانعا, ونىڭ ىشىندە 8 دارىگەرگە مەملەكەتتىك ال­ەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان 2 ملن تەڭگە ءبىر رەتتىك تولەماقى تولەنگەنىن ايتادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا اۋرۋحانا مەديتسينالىق قۇرال-جابدىق­تار­مەن تولىق قام­تىل­عان. تۇركىستان قالاسىنداعى «ياسسى» شاعىن اۋدانىندا 200 تو­سەك­تىك ورىندى مودۋلدىك تيپتەگى جۇق­پالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىنىڭ جاڭا عيماراتىنىڭ قۇرىلىسى باس­تال­دى. ءدارى-دارمەكتەر, دەزينفەك­تسيا­لىق زاتتار مەن جەكە قورعانىش كيىم­دەرىنىڭ ەكى ايلىق قورى قويما­عا جەتكىزىلدى. سونداي-اق قالالىق اكىم­­دىكتىڭ قولداۋىمەن وتتەگى بەكە­تى ىسكە قوسىلدى. جالپى, اۋرۋحانا ءوزىنىڭ كەزەكپەن جانە كەزەكتەن تىس تۇسكەن ناۋقاستارىنا جوعارى تەحنولوگيالىق قىزمەتتەر كورسەتىپ كەلەدى.

اۋرۋحانالارعا قايى­رىم­دى­لىق كومەك كورسەتۋ­شىلەر ءالى دە كوپ. جۋىردا شاردارا اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنا جومارت جانداردىڭ دەمەۋشىلىگىمەن 10 وتتەگى كونتسەنتراتورى تابىس­تال­دى. يگى ىسكە ىقپال بولعان «ICC» ماقتا وڭدەۋ كومپانيا­­­سى قازىعۇرت جانە تولەبي اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانالارىنا دا وتتەگى كونتسەنتراتورلارىن تارتۋ ەتكەن. كوروناۆيرۋس ينفەكتسيا­سى­مەن كۇرەستە اسا قاجەتتى دۇنيەنى قابىلداپ العان اۋداندىق اۋرۋ­حا­نانىڭ باس دارىگەرى نۇرجان نوسە­روۆ دەمەۋشىلەرگە بۇكىل ۇجى­مى اتىنان العىسىن ءبىلدىردى. جالپى شاردارا اۋداندىق اۋرۋحانادا وتتەگى كونتسەنتراتورلارىنىڭ سانى 40-قا جەتتى.

كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ تارالۋىنا قارسى كۇرەس شارالارى اياسىندا اۋداندىق اۋرۋحاناعا جاقىندا عانا جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەن بەرىلگەن بولاتىن. قازىرگى تاڭدا اۋرۋ­حانادا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن ەم قابىلداپ جاتقان ناۋقاس جوق. ىقتيمال ەكىنشى تولقىنعا دايىندىق تۇرعىسىندا اۋرۋحانا 200-گە جۋىق پۋلسوكسيمەتر, 9 دانا وكپەنى جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتىمەن قامتىلعان. 100 توسەك­تىك ورىن ورتالىقتاندىرىلعان وت­تە­گى نۇكتەسىمەن جاساقتالعان. مە­­­­دي­­تسينالىق ۇيىمنىڭ قىز­مەت­­­كەر­لەرى تاراپىنان كورو­نا­ۆي­رۋس­­­قا قارسى وپەرا­تيۆ­تى جوسپار دايار­­­­­­­­­لاندى. دەزينفەكتسيالىق ەرى­تىن­دىلەردىڭ, مەديتسينالىق ماق­­سات­تا­عى بۇيىمداردىڭ, جەكە قور­عا­نىس قۇرالدارىنىڭ جانە ءدارى-دارمەك قورى تولىق جاب­دىق­تالعان. ىندەتكە شالدىققان ناۋ­قاس­تارعا مەديتسينالىق كومەكتى كورسەتۋ ءۇشىن 16 ءموبيلدى توپ قۇرىلعان.

تۇركىستان وبلىسى