ەۋروپارلامەنت بىلتىر 2021 جىلدان باستاپ پلاستيك زاتتاردى قولدانۋعا تىيىم سالاتىن زاڭ قابىلدادى. ەۋروپا ەلدەرىندە ازىردەن بيولوگيالىق تازا ونىمدەردى قولدانۋعا بەتبۇرىس بار. بەيرەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ءار قازاقستاندىق 1 جىل ىشىندە 300-500 پوليەتيلەن پاكەتىن قولدانادى ەكەن. ەندى بۇل ساندى 19 ملن-عا كوبەيتىڭىز. سوندا بىزدە جىل سايىن تابيعي جولمەن توپىراققا ارالاسىپ كەتپەيتىن, اۋاعا زيانسىز جاعدايدا ورتەلە سالمايتىن قانشاما قوقىستىڭ شىعارىلاتىنىن بولجاۋعا بولادى. ەكو-امباسسادور, كاسىپكەر ميراس ابباسوۆ وسى ءبىر كوكەيكەستى پروبلەمانىڭ شەشىمىن تاپقان.
ءبىرشاما كاسىپتىڭ تۇرىمەن اينالىسىپ كورگەن تاجىريبەلى كەيىپكەرىمىز ەكى جىل بۇرىن جۇمىسىن باستاعان كاسىپورىندا اي سايىن 1 ملن بيوقاپشىق شىعارادى. ونىڭ ءونىمى 250 كۇندە ءشىرىپ, توپىراققا تولىعىمەن ءسىڭىپ كەتەدى ەكەن.
«پوليەتيلەن پاكەتتەر 100 جىلعا دەيىن شىرىمەيدى, سول قالپى جاتا بەرەدى. ال ورتەسەك, اۋاعا زياندى زاتتار بولەدى. سونىڭ سالدارىنان قورشاعان ورتامىز ۇلكەن زارداپ شەگىپ وتىر. ءبىز ءوندىرىپ وتىرعان قاپشىقتار – زيانسىز. سونداي-اق بۇل قالتالاردا تاماقتى ساقتاۋ ىڭعايلى. ويتكەنى ءونىمنىڭ قۇرامىندا بىردە-ءبىر حيميالىق قوسپا جوق, كەرىسىنشە ءسۇت قىشقىلى, تسەلليۋلوزا مەن كراحمال بار. تيىمدىلىگى دە وسىندا. سوندىقتان دا بۇل قاپشىقتارداعى ازىق-ت ۇلىكتەر بۇزىلمايدى», دەيدى م.ابباسوۆ.
كەيىپكەرىمىز قازاقستاندا پايدالى ونىمگە دەگەن سۇرانىستىڭ ازدىعىنا قىنجىلادى. تاۋارىنىڭ 90 پايىزى رەسەيگە, قالعانى قىتاي مەن ۋكرايناعا جىبەرىلەدى. ەلىمىزدە بولماشى بولىگى عانا قالادى ەكەن. Forbes.kz پورتالىنىڭ 3 جىلداي بۇرىنعى تاراتقان اقپاراتىنا قاراعاندا, باس قالادا اي سايىن شامامەن 30 ميلليونعا جۋىق پوليەتيلەن پاكەتتەر قولدانىلىپ, قوقىس پوليگوندارىنا جونەلتىلەدى. سوعان قاراماستان بيوقاپشىقتارعا ەلوردادان تاپسىرىس از تۇسەدى, ونىڭ جانىندا الماتىلىقتار ەكولوگيالىق تازا ءونىمدى تۇتىنۋعا كوبىرەك ىقىلاس تانىتاتىن كورىنەدى.
ء«بىزدىڭ تۇرعىندار قاراپايىم پوليەتيلەن پاكەتكە ازىق-ت ۇلىك ساقتاۋدىڭ اعزاعا قانشالىقتى زيان كەلتىرەتىنىن بىلمەيدى. ءتىپتى سونداي پاكەتتەردەگى تاماقتى ميكروتولقىندى پەشتە ىسىتادى. مۇندايدا ادامدى قاتەرلى ىسىككە شالدىعۋعا الىپ كەلەتىن قاۋىپتى زاتتار بولىنەتىنىن باعامداي بەرمەيدى. مىنە, سول سەبەپتى دە تەگىن نەمەسە ءبىزدىڭ بيوقاپشىقتاردىڭ باعاسىمەن سالىستىرعاندا اناعۇرلىم ارزان پوليەتيلەن پاكەتتەردى ساتىپ الادى. ەكولوگيالىق تازا قاپشىقتارىمىزدىڭ ستاندارتتى ولشەمدەگى ءتۇرى قازىردە 50 تەڭگە تۇرادى. ونى بىرنەشە رەت قولدانۋعا بولادى. بىراق ادامدار 10 تەڭگەلىك زياندى پاكەتتى قولدانادى. سوندا دەنساۋلىعىن, ءوزى جۇتاتىن اۋانىڭ تازالىعىن 40 تەڭگەگە باعالاپ تۇر عوي...», دەيدى م.ابباسوۆ.
بيوقاپشىقتىڭ نارىقتاعى پوليەتيلەن پاكەتتەردەن قىمبات بولۋ سەبەبى, ءونىمدى جاساۋعا قاجەتتى تسەلليۋلوزا مەن كراحمال شەتەلدەن الىنادى. وسى ءبىر تسەلليۋلوزا مەن كراحمال الىناتىن جۇگەرى, كارتوپ پەن ماقتا بىزدە دە وندىرىلەدى. ەندەشە, نەگە بيوقاپشىقتى وتاندىق ءداندى داقىل, كوكونىستەردىڭ كراحمالى مەن تسەلليۋلوزاسىنان جاساماسقا؟ بۇل سۇراققا كەيىپكەرىمىز: «مۇنداي جاعدايدا البەتتە ءونىمنىڭ باعاسى تۇتىنۋشىلارعا قولجەتىمدى بولا تۇسەدى. الايدا بۇل ءۇشىن بىزگە سول جۇگەرى, كارتوپ پەن ماقتادان قاجەتتى تسەلليۋلوزا, كراحمالدى الۋمەن اينالىساتىن زاۋىت اشۋ كەرەك», دەپ قىسقا قايىردى. ونىڭ ويىنشا, بۇنىڭ ءبارى جالپى بىرجاقتى ەمەس, كەشەندى جۇمىس پەن ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلداۋدى قاجەت ەتەدى. ايتالىق, ەلىمىزدە تۇتىنۋشىلاردان اقىرىنداپ ساۋدا-ساتتىق ورىندارىندا پوليەتيلەن پاكەتتى كەلۋشىلەرگە 10 تەڭگەدەن ساتىپ الۋدى مىندەتتەپ جاتىر. 5-10 تەڭگە دەگەن ساتىپ الۋشىلاردى پوليەتيلەن پاكەتتەردى از پايدالانۋعا, ۇنەمدەۋگە نەمەسە ەكولوگيالىق تازا قاپشىقتاردى تۇتىنۋعا ىقپال ەتپەيدى.
ەكو-امباسسادور ءسوزىنىڭ سوڭىن: ء«بىز كۇتكەن ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن پوليەتيلەن پاكەتتەردىڭ باعاسىن بيوقاپشىقتارمەن تەڭەستىرۋىمىز كەرەك. تۇتىنۋشىنىڭ تاڭداۋى قايسىسىنا تۇسەتىنىن سوندا كورەمىز. سونىمەن قاتار پوليەتيلەن پاكەتتەردىڭ زيانى تۋرالى اقپارات كوبىرەك تاراتىلۋى ءتيىس», دەپ تۇيىندەدى. ايتپاقشى, م.ابباسوۆ كاسىبىمەن تابيعاتتى قورعاپ قانا قويماي, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردى جۇمىسقا الىپ, الەۋمەتتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا دا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر.