قازىر تسيفرلاندىرۋ – قارقىندى دامىپ جاتقان سالالاردىڭ ءبىرى. ال تورتكۇل دۇنيەنى شارپىعان كوروناۆيرۋس پاندەمياسى تسيفرلاندىرۋدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارمەن قاتار بارلىق سالا ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەكەنىن دالەلدەي تۇسكەندەي بولدى. پرەزيدەنتتىڭ جاستار كادرلىق رەزەرۆى ارقىلى ىرىكتەلگەن ماماندار اراسىندا دا وسى سالادا ءتيىمدى جۇمىستار اتقارىپ جۇرگەندەر از ەمەس. ماسەلەن, وتانداسىمىز تىلەكتەس ادامبەكوۆ «قازپوشتا» اق-نىڭ ۋاقىت تالابىنا ساي جۇمىس ىستەۋىن قاداعالاپ, شەتەلدە جيناعان تاجىريبەسىمەن قۇرىلىم جۇمىسىن ىلگەرىلەتىپ كەلەدى. بۇگىن ءبىز «قازپوشتا» اق-نىڭ ءىت جانە ينفراقۇرىلىم بويىنشا اتقارۋشى ديرەكتورى ت.ادامبەكوۆپەن جۇرگىزگەن اڭگىمەمىزدى نازارلارىڭىزعا ۇسىنىپ وتىرمىز.
– قازىرگى قىزمەتىڭىزگە قانداي تاجىريبەمەن كەلدىڭىز؟ قايدا ءبىلىم الدىڭىز؟
– «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ تۇلەگىمىن. شانحاي قالاسىنداعى تونگدزي (Tongji University) ۋنيۆەرسيتەتىندە تەلەكوممۋنيكاتسيا ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الدىم. وقۋدى اياقتاعان سوڭ قازاقستان-قىتاي «جىبەك جولى» ىنتىماقتاستىق ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى بولىپ قىزمەت ەتتىم. اتالعان كومپانيادا جۇمىس ىستەي ءجۇرىپ قىتايدان ينۆەستيتسيالار تارتۋمەن, بيزنەس-كەڭەس بەرۋمەن اينالىستىم. قازاقستان قالالارىنىڭ جانە وبلىستارىنىڭ اكىمدەرى ءۇشىن قىتايدىڭ ءىرى كورپوراتسيالارىمەن جانە قحر ۇكىمەت وكىلدەرىمەن ءىسساپارلار ۇيىمداستىردىم. جالپى, قىتايدان ەلگە كوپتەپ ينۆەستيتسيا تارتۋعا تىرىستىم. ودان كەيىن «Astana Innovations» اق-نىڭ ينۆەستيتسيا جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتورى قىزمەتىنە اۋىسىپ, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ينۆەستورلارعا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن قولعا الدىم. ودان بولەك, بىلگەنىممەن بولىسكەندى ءجون ساناپ, ستۋدەنتتەرگە ءدارىس وقۋعا بەل بۋدىم. قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا قىتاي حالقىنىڭ مادەنيەتى, پسيحولوگياسى, كاسىپكەرلىگى تۋرالى ءدارىس وقىپ ءجۇرمىن.
– پرەزيدەنتتىڭ جاستار كادرلىق رەزەرۆى تۋرالى ەستىگەن كەزىڭىزدە وعان قاتىسۋعا بىردەن بەكىندىڭىز بە؟
– پرەزيدەنتتىڭ كادرلىق رەزەرۆىنە ىرىكتەۋ باستالعانى جونىندە دوستارىم حابارلادى. ءسويتىپ, مەن دە باعىمدى سىناپ كورگىم كەلدى. ىرىكتەۋ بارىسىندا قويىلاتىن كوپتەگەن سۇراقتان سۇرىنبەي ءوتۋ ءۇشىن كۇندىز-ءتۇنى دايىندالدىم. بۇل جوباعا رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى بىلىكتى ءارى ءبىلىمدى جاستارى قاتىسقانى بەلگىلى. كادرلىق رەزەرۆتىڭ ەرەكشەلىگى ءارى ماقساتى – ءتۇرلى سالاداعى ءبىلىمى مەن تاجىريبەسى ۇشتاسقان ازاماتتاردى بىرىكتىرىپ, ەل مۇددەسىنە قىزمەت ەتۋگە جۇمىلدىرۋ.
رەزەرۆشىلەردىڭ قاتارىنا وتكەن سوڭ ءبىزدى ءارتۇرلى مەملەكەتتىك ورگاندار سۇحباتقا شاقىردى. سول كەزدە «قازپوشتا» اق باسشىلىعىمەن كەزدەسىپ, اڭگىمە بارىسىندا ويلارىممەن ءبولىسىپ, جوسپارلارىمدى ۇسىنۋعا مۇمكىندىك الدىم. ناتيجەسىندە, «قازپوشتا» اق-نىڭ IT جانە ينفراقۇرىلىم بويىنشا اتقارۋشى ديرەكتورى لاۋىزىمىنا جۇمىسقا ورنالاستىم. قازىر قۇرىلىم جۇمىسىن تسيفرلاندىرۋعا, IT ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋىنا جاۋاپتى قىزمەتتى اتقارامىن. سونىمەن بىرگە بلوكچەين تەحنولوگياسىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە دە اتسالىسۋدامىن.
– بۇگىنگى قىزمەتىڭىزدە نە بايقادىڭىز؟ نەنى وزگەرتكىڭىز كەلەدى؟
– الەمدە ورناعان كوروناۆيرۋس پاندەمياسى ەلىمىزدەگى تسيفرلاندىرۋ سالاسىنىڭ ارتتا قالعانىن كورسەتتى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىس جۇيەسىندە دە, بانك سالاسىندا دا تسيفرلانۋدىڭ دەڭگەيى تومەن ەكەنىن, شيكىلىكتىڭ بارى انىق بايقالدى. سول ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرىپ, جاقسى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا «قازپوشتادا» تسيفرلىق بانك, سونىمەن بىرگە Smart contract دەگەن جاڭالىقتار ەنگىزىپ, بارلىق قازاقستاندىقتارعا, اسىرەسە بيزنەس وكىلدەرىنە پايدالى بولاتىن جوبالاردى ۇسىندىم. ءالى دە كوپ جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت. ويتكەنى تسيفرلاندىرۋ سالاسى كۇن ساناپ ىلگەرىلەپ, دامۋدا. ياعني ءبىر جاڭالىقتى وقىپ بولعانىڭشا باسقا دەڭگەيدەگى تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ جاتادى. سوندىقتان بۇل سالا ۇدايى ىزدەنىستى قاجەت ەتەدى.
– كەلەشەككە قانداي جوسپارىڭىز بار؟
– بلوكچەين سالاسىن زەرتتەپ جۇرگەنىمە 4 جىلعا جۋىق ۋاقىت بولدى. بلوكچەين تەحنولوگياسىن ءوز ەلىمىزگە اكەلۋ ارقىلى وسى سالانى دامىتىپ, وعان قوسا بلوكچەيننىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرگەن ءبىلىمدى ماماندار مەن باعدارلاماشىلار دايارلاعىم كەلەدى. ياعني ءوزىم عانا ءبىلىپ قويماي, بىلگەنىمدى وتانداستارىما ۇيرەتىپ, جاڭا ماماندار دايارلاۋ قاجەت دەپ ويلايمىن. قازىردىڭ وزىندە جاڭا جۇيەگە, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جۇمىسقا كوشۋىمىز كەرەك ەكەنىن وزگە جاستارعا ءتۇسىندىرىپ, كوماندا قۇرۋدى قولعا الدىم. Eurasia Blockchain Fintech Group كومپانياسىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەنىمدە كانادالىق سەرىكتەستەرمەن بىرگە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى بازاسىندا كومپانيا قۇردىق. وعان 1 ميلليون اقش دوللارىنا جۋىق ينۆەستيتسيا تارتتىق. ەندى تمد ەلدەرى اراسىندا بلوكچەين سالاسىنداعى تۇڭعىش ليتسەنزيالانعان بيرجا اشىپ جاتىرمىز.
اڭگىمەلەسكەن
سۆەتلانا عالىمجانقىزى,
«Egemen Qazaqstan»