كەشە استانادا مۇناي-گاز كەشەنى قىزمەتكەرلەرىنىڭ سالالىق كاسىپوداعى رەسپۋبليكالىق بىرلەستىگىنىڭ قۇرىلتايى بولىپ ءوتتى. وعان «قازمۇنايگاز» ۇك» اق-تىڭ مۇناي-گاز بارلاۋمەن, وندىرۋمەن, تاسىمالداۋمەن, قايتا وڭدەۋمەن, سونداي-اق سەرۆيس سەكتورىندا قىزمەت ەتەتىن كومپانيالار توپتارىنىڭ بىرلەسكەن كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
ەلورداداعى قۇرىلتايعا «قازمۇنايگاز» ۇك» اق-تىڭ ەنشىلەس كاسىپورىندارىنداعى بارلىق كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرى جانە رەسپۋبليكانىڭ ءتۇرلى ايماقتارىنداعى ءوندىرىس بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى كەلدى.
كەشە استانادا مۇناي-گاز كەشەنى قىزمەتكەرلەرىنىڭ سالالىق كاسىپوداعى رەسپۋبليكالىق بىرلەستىگىنىڭ قۇرىلتايى بولىپ ءوتتى. وعان «قازمۇنايگاز» ۇك» اق-تىڭ مۇناي-گاز بارلاۋمەن, وندىرۋمەن, تاسىمالداۋمەن, قايتا وڭدەۋمەن, سونداي-اق سەرۆيس سەكتورىندا قىزمەت ەتەتىن كومپانيالار توپتارىنىڭ بىرلەسكەن كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
ەلورداداعى قۇرىلتايعا «قازمۇنايگاز» ۇك» اق-تىڭ ەنشىلەس كاسىپورىندارىنداعى بارلىق كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرى جانە رەسپۋبليكانىڭ ءتۇرلى ايماقتارىنداعى ءوندىرىس بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى كەلدى.قۇرىلتاي قاتىسۋشىلارى قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ جارعىسىن بەكىتىپ, ءوز توراعاسىن سايلادى. وعان قوسا, ورتالىق كەڭەس پەن باقىلاۋ-تەكسەرۋ كوميسسياسىن دا انىقتادى. ءسويتىپ, باقىلاۋ-تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ جاعدايىن ناقتىلاپ, فيليالدار مەن باستاۋىش ۇيىمداردىڭ, مۇشەلىك جارنا تولەۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. بۇلارمەن قاتار, استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ جانە 10 وبلىستىق فيليالداردىڭ سالالىق كاسىپوداق ۇيىمىنىڭ قۇرىلىمىن بەكىتتى.
مۇناي-گاز كەشەنى قىزمەتكەرلەرى سالالىق كاسىپوداعىنىڭ توراعاسى بولىپ «قازمۇنايگاز» ۇك» اق الەۋمەتتىك ساياسات جانە قوعاممەن بايلانىس دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سۇلتان قاليەۆ سايلاندى. ءجۇز مىڭنان استام ادام ەڭبەك ەتەتىن ۇلتتىق كومپانيانىڭ كاسىپوداعىنا توراعا بولىپ سايلانعان سۇلتان ەسىم ۇلى ارىپتەستەرى الدىندا ۇيىمنىڭ كەلەشەك مىندەتتەرى مەن قىزمەتى تۋرالى باياندادى. جارعىنىڭ ءمان-جايىن ءتۇسىندىرىپ, كەيبىر تۇستارىن قايتا تالقىلاۋعا سالدى.
– قۇرمەتتى ارىپتەستەر! سىزدەردى بۇگىنگى مۇناي-گاز كەشەنى قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداعى قۇرىلتايىنىڭ اشىلۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاۋعا رۇقسات ەتىڭىزدەر! شىنىندا دا, بۇگىن ءبىز ەرەكشە وقيعانىڭ كۋاگەرى بولىپ وتىرمىز. اتا-بابالارىمىزدان قالعان تاماشا ءسوز بار. «ءۇي ۇستىنە ءۇي تىكسەڭ, ونان دا جىلى بولادى» دەيدى. ءيا, وسى جيىنعا قاتىسىپ وتىرعان سىزدەر قىزمەتكەرلەر مەن جۇمىسشىلاردىڭ الەۋمەتتىك مۇددەسىن قورعايتىن ءبىر-ءبىر كاسىپوداق ۇيىمىن باسقارىپ كەلەسىزدەر. وسى جولدا تاباندىلىق تانىتىپ, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ وڭ شەشىمىن تابۋىنا كەڭىنەن جول اشىپ جۇرگەندەرىڭىز بەلگىلى. الايدا, جەكە-جەكە ءجۇرىپ جول تابۋ – ءبىر باسقا. بىرگە ءجۇرىپ, ءبىر جاعادان – باس, ءبىر جەڭنەن – قول شىعارعان – ءبىر باسقا. سوندىقتان دا, اتالارىمىز ايتىپ كەتكەن اتالى ءسوزدىڭ ءمانى مەن ماڭىزى بۇگىن دە ماڭىزدى ەكەنىن بىلەسىزدەر, – دەپ باستادى ءسوزىن قوعامدىق جاڭا ۇيىمنىڭ توراعاسى.
قازىرگى تاڭدا «الەۋمەتتىك سەرىكتەستىك» دەگەن ۇعىم قوعامىمىزعا مىقتاپ ورنىققان. ۋاقىت وزعان سايىن بۇل ۇعىمنىڭ ماڭىزى ارتا تۇسۋدە. ويتكەنى, الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى الەۋمەتتىك سەرىكتەستىكسىز شەشۋ بارعان سايىن قيىنداپ جاتقانىن ءومىردىڭ ءوزى دالەلدەپ وتىر. سوندىقتان, سالادا تۋىندايتىن جۇمىسشى مەن جۇمىس بەرۋشىنىڭ اراسىنداعى كەز كەلگەن ماسەلەنى الەۋمەتتىك سەرىكتەستىكپەن بىرگە وتىرىپ شەشكەن وتە ءتيىمدى.
قۇرىلتاي قاتىسۋشىلارى, كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتىن بۇرىنعىدان الدە قايتا جەتىلدىرىپ, جاڭا باعىتتا جۇمىس ىستەۋ تۋرالى ءوز پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. جارعىداعى كەيبىر تارماقتاردى قايىرا پىسىقتاپ, قاعيداتتىڭ ەكى ءتۇرلى تۇسىنىك بەرەتىن تۇستارىن انىقتاپ, ناقتىلادى. مۇشەلىكتەگى جۇمىسشىلاردىڭ جارنا تولەۋ ءتارتىبى دە پىكىر-تالاسقا ارقاۋ بولدى. سالانىڭ بولاشاق مامانى بولاتىن ستۋدەنتتەر دە نازاردان تىس قالماپتى. ەگەر ولار مۇناي-گاز كەشەنى قىزمەتكەرلەرىنىڭ سالالىق كاسىپوداعىنا مۇشە بولۋعا ءوتىنىش بىلدىرسە, قالاۋى قابىل الىنادى. سونداي-اق, سالا قىزمەتىنەن زەينەتكە شىققان ارداگەرلەر مۇشەلىكتە قالىپ, ۇيىمنىڭ جۇمىسىنا اتسالىسۋعا قۇقىلى بولماق.
بۇگىنگى كۇندە, كاسىپوداق ۇيىمدارى بۇرىنعىداي كومپانيا باسشىلىعىنا قولىن جايعان باعىنىشتى ەمەس, كەرىسىنشە جۇمىس بەرۋشىمەن تەڭ دارەجەلى ارىپتەس ەكەنىن ۇنەمى جادىمىزدان شىعارمايىق, دەدى ءبىر سوزىندە سۇلتان ەسىم ۇلى. راسىندا قازىرگى كەزدە كوپتەگەن الەۋمەتتىك شيەلەنىستەردى شەشۋ ءۇشىن كاسىپوداق ۇيى مدارىنىڭ قىزمەتىن كۇشەيتۋ ۋاقىت تالابى بولىپ تۇر. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى كاسىپوداقتاردى زامان تالابىنا ساي قايتا قۇرىپ, كەرەك بولسا ول تۋرالى جاڭا زاڭ دايىنداۋدى تاپسىرعانى دا بەلگىلى. مۇناي-گاز سالاسىنداعى بىرقاتار كومپانيالارداعى كاسىپوداق ۇيىمدارى وسى قۇرىلتايدا بىرىگە وتىرىپ, جالپى رەسپۋبليكالىق كاسىپوداق فەدەراتسياسىنا قوسىلاتىنى ايتىلدى.
ءبىر ورتالىققا ۇيىسقان ۇيىمدار ورتالىق كەڭەس مۇشەلىگىنە 25 ادامدى سايلادى. ولاردىڭ بارلىعى دەرلىك, ايماقتارداعى فيليالداردىڭ باسشىلارى. ورتالىق كەڭەسكە باسشىلار مەن جۇمىسشىلاردىڭ اراسىندا ابىروي-بەدەلى اسا جوعارى, ءبىلىم-بىلىگى شىڭدالعان ادامدار سايلانادى. ال ەندى, ورىن العان الەۋمەتتىك شيەلەنىستەردى نەگىزىنەن جەرگىلىكتى فيليالدار شەشىپ وتىراتىن بولعاندىقتان, ورتالىق كەڭەستىڭ مۇشەلىگى وسىلاي جاساقتالدى, دەدى توراعا. ونىڭ پىكىرىن قۇرىلتاي قاتىسۋشىلارى ءبىراۋىزدان قولدادى. سونداي-اق, ايماقتارداعى باسشىلار جىل سايىن اتقارىلعان جۇمىستار تۋرالى قىزمەتكەرلەر الدىندا ەسەپ بەرىپ وتىراتىن بولدى. ال ولاردىڭ قىزمەتىنە جارعى بويىنشا بەس جىلدا ءبىر رەت باعا بەرىلىپ, قايتا سايلاۋ وتكىزىلەدى.
«ءبىر باستان ەكى باس ارتىق» ەكەنىن قۇندىلىقتار قۇنسىزدانىپ جاتقان قيىن كەزەڭدە جاقسى تۇسىنەمىز. سوندىقتان دا, بۇگىنگى قۇرىلتايىمىزدا بىرىگۋ تۋرالى ويلارىمىزدى ورتاعا سالىپ, تۇپكى ماقساتىمىزعا جەتۋدىڭ جولدارىن جان-جاقتى قاراستىرىپ وتىرمىز. بۇل وسى جيىندا بەكىگەن جارعى وسى كۇيىندە قاتىپ قالادى دەگەندى بىلدىرمەيدى. بۇيىرتسا, جۇمىس بارىسىندا قازىرگى بەكىتكەن جارعىمىز ءالى تالاي جەتىلدىرىلىپ, پىسىقتالۋى ىقتيمال. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساياساتتى وتە يكەمدى ەتىپ پايدالانۋدى ەلباسىمىز ۇنەمى ايتىپ وتىرادى. ءبىز سول تالاپتاردىڭ ۇدەسىنەن شىعىپ, كەز كەلگەن الەۋمەتتىك شيەلەنىستىڭ, كەيبىر تۇسىنىسپەۋشىلىكتەردىڭ ۇنەمى الدىن الىپ وتىرۋعا قىزمەت ەتۋىمىز كەرەك, دەدى س.قاليەۆ.
قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز كەشەنى – ەلدىڭ ەكونوميكاسىن العا سۇيرەۋشى لوكوموتيۆ ەكەنىن ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ اركەز ەسكە سالىپ كەلەدى. 100 مىڭنان استام ادامدى ەڭبەكپەن بىرىكتىرىپ وتىرعان سالانىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋى – وتە اۋىر جۇمىس. وسى ورايدا, جەكەلەگەن كاسىپوداقتاردىڭ وسىعان دەيىن اتقارىپ كەلگەن ۇلان-عايىر جۇمىستارىن جوققا شىعارۋدان اۋلاقپىز. بىراق ءار زاماننىڭ ءوز تالابى بولادى. ول بۇگىن بىزگە باس بىرىكتىرۋدى مەڭزەيدى. بارعان سايىن كۇردەلەنە تۇسەتىن ءومىرىمىزدىڭ بارلىق تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن كوپ بولىپ شەشە الاتىنىمىز بەلگىلى. سوندىقتان دا, بىرىككەن كاسىپوداق قۇرۋ ماسەلەسى ءدال ءوز ۋاقىتىندا كوتەرىلدى, دەپ جالعادى ءوز ءسوزىن بىرىككەن كاسىپوداق توراعاسى.
ايتۋىنا قاراعاندا, بولەك-بولەك كاسىپوداقتاردىڭ باسىن بىرىكتىرۋ شاراسى 5-6 جىل بۇرىن باستالىپ, بۇگىن جۇزەگە اسقان كۇنى ەكەن. ەگەر سالاداعى 70-80 مىڭ جۇمىسشى-قىزمەتكەرلەر ۇيىمعا مۇشەلىككە وتسە, وندا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق-تىڭ كاسىپوداعى سياقتى كومپانيا باسشىلىعىنا قول جايماي-اق, وزدەرى وزدەرىن قارجىمەن دە قامتاماسىز ەتە الادى ەكەن.
توقسان اۋىز ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى, جاڭا قۇرىلعان رەسپۋبليكالىق قوعامدىق ۇيىم كەشەلى-بۇگىن رەسمي تىركەلۋ ءۇشىن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانعا ءوتىنىش ءتۇسىردى. تىركەۋ ءساتتى وتكەن سوڭ, ارنايى جوسپارلار مەن باعدارلامالار دايىندالىپ, ولاردى جۇزەگە اسىرۋ شارالارى قاراستىرىلماق. س.قاليەۆ ول ءۇشىن دە استانادا ارنايى جيىن بولاتىنىن ايتتى.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ.