الماتىنىڭ اسەم تابيعاتى ىشكى ءتۋريزمنىڭ تىنىسىن اشادى

 – ەركەبۇلان ەرمەكباي ۇلى, ەڭ الدىمەن, الماتى تاۋ كلاستەرىنىڭ بىرىككەن جوبالىق كەڭسەسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرى تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز. وڭىرىمىزدە ءتۋريزمدى دامىتۋ بويىنشا قانداي جوبالار جۇزەگە اسىپ جاتىر؟

 – ءبىزدىڭ كەڭسە قر پرەمەر-ءمينيسترى اسقار ءماميننىڭ تىكەلەي تاپسىرماسى بويىنشا قۇرىلدى, ال ونى قۇرۋعا ءۇش تاراپ قاتىستى. ولار, «قازاقتۋريزم» ۇك, الماتى وبلىسىنىڭ جانە الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى. ءبىزدىڭ مىندەتتەرىمىزگە, ەڭ الدىمەن, اتك دامىتۋ بويىنشا بارلىق ستەيكحولدەرلەردىڭ كۇش-جىگەرىن ۇيلەستىرۋ, كلاستەر جوبالارىنىڭ مونيتورينگى, وسى جوبالاردىڭ ينجەنەرلىك جانە كولىكتىك ينفراقۇرىلىمىن قامتاماسىز ەتۋگە جاردەمدەسۋ, ينۆەستورلاردى, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ينۆەستورلاردى تارتۋ بويىنشا جۇمىس, ماركەتينگ جانە جىلجىتۋ, سونداي-اق ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ ينستيتۋتسيونالدىق اسپەكتىلەرى كىرەدى. بۇل رەتتە زاڭنامالىق بازانى دامىتۋ, قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا ۇسىنىمدار, پروبلەمالىق ماسەلەلەردى جۇيەلى شەشۋ بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇعان قوسا, قازىرگى جاعدايداعى ەڭ ماڭىزدى اسپەكتىلەردىڭ ءبىرى – بۇل ادام رەسۋرستارىن دامىتۋ جونىندەگى جوبالار, ياعني تۋريستىك سالا ءۇشىن كادرلار مەن مامانداردى دايارلاۋ. اتاپ ايتقاندا, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى قازىر الماتىدا تۋريزم سالاسى ءۇشىن قاجەتتى ماماندىقتار بويىنشا مامان دايىندايتىن كومپەتەنتسيالار مەن داعدىلار ورتالىعىن قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىر. جوو تامامداعان تۋريزم مەنەدجەرلەر كوپ بولعانىمەن, بىزدە ناقتى ماماندار جەتىسپەيدى. ماسەلەن, تاۋ شاڭعىسى كۋرورتتارىندا تاۋ نۇسقاۋشىلارى, كاسىبي گيدتەر سەكىلدى ماماندار سۇرانىسقا يە. ءبىز قازىر الماتى تاۋ كلاستەرىنىڭ وسى كادرلارعا دەگەن قاجەتتىلىگىن انىقتاۋمەن اينالىسامىز. ولاردىڭ بىلىكتىلىگىنە قويىلاتىن تالاپتاردى انىقتايمىز جانە وسى ۇسىنىستاردى كەلەشەكتە كومپەتەنتسيالار مەن داعدىلار ورتالىعىنا بەرۋ ءۇشىن جيناقتايمىز.

جوبالار وتە كوپ. ءبىز تۋريستىك سالا ەكونوميكانىڭ 10-نان استام سالاسىنا قاتىستى دەپ سانايمىز.  ال دۇنيەجۇزىلىك تۋريستىك ۇيىم (دتۇ) ءتىپتى 32 سالا تۋرالى ايتىپ ءجۇر. ەگەر بىزدە فەرمەرلەر ءۇشىن سۋبسيديا بولىنسە, بۇل قازاقستانداعى گاسترو مەن ەتنوتۋريزمدى دامىتۋعا مەملەكەتتىڭ جاناما قاتىسۋىنا جول اشادى. مىسالى «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» اۆتوجولىن سالۋ, الماتى-قورعاس اۆتوجولىنىڭ الەۋەتى الماتى وبلىسىنىڭ شارىن, كولساي, التىن ەمەل, ءتىپتى حان-ءتاڭىرى شىڭى سەكىلدى ايگىلى تۋريزم وبەكتىلەرىنە قولايلى جانە قاۋىپسىز جەتۋگە وڭ سەپتىگىن تيگىزدى. ولاردىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ نازارىمىزدا. ءبىز باستى دەن قوياتىن اتك-ءنىڭ ءىرى جوبالارىنىڭ قاتارىندا, ەڭ الدىمەن «Oi-Qaragai Lesnaya Skazka», «اقبۇلاق», «شىمبۇلاق», «تاباعان», «پيونەر», تسسكا سياقتى تاۋ كۋرورتتارى بار. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ولاردى قولداۋ جانە ودان ءارى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ.

سونداي-اق ۇلتتىق ساياباقتاردى ساقتاي وتىرىپ, ەكولوگيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋعا باسىمدىق بەرۋىمىز كەرەك. «تۇرگەن» شاتقالىنداعى تاۋ شاڭعىسى كۋرورتىنىڭ قۇرىلىسىن اۋقىمدى جاڭا جوبا دەپ قاراستىرۋعا بولادى.   ازىرگە بۇل ۇلكەن ينۆەستيتسيانى قاجەت ەتەتىن جوبا بولىپ تۇر. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي, الەمدىك تاۋ كلاستەرلەرىمەن باسەكەگە تۇسە الاتىن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى تاۋ شاڭعى كۋرورتىن قۇرۋعا بەل بۋساڭىز, ءسوز جوق, «تۇرگەن» – ايقىن نۇسقا. ايماقتا بيىكتىكتىڭ وڭتايلى الماسۋىمەن 180 كم سوزىلاتىن تاۋ شاڭعىسى تراسسالارىن سالۋعا, 16 مىڭ توسەك-ورىن قۇرۋعا بولادى. اۋماقتىڭ عاجاپ تابيعاتىن سۋرەتتەۋگە ءتىل جەتپەيدى. تۇرگەننىڭ الەۋەتىن حالىقارالىق ساراپشىلار دا جوعارى باعالادى. ساراپشىلار ءدال مۇندا تاۋ شاڭعىسى ينفراقۇرىلىمىن سالۋ, جىلىنا 2 ميلليون ءتۋريستى قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن, ءوز كەزەگىندە شىققان شىعىن از ۋاقىتتىڭ ىشىندە اقتالاتىنىن تىلگە تيەك ەتەدى. بۇل رەتتە مەملەكەت ۇكىمەت اتىنان ينفراقۇرىلىمدى قورىتىندىلاۋ جانە رۇقسات بەرۋ قۇجاتتارىن راسىمدەۋدى قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى ينۆەستورلارعا كومەكتەسۋگە دايىن.

 – كارانتيندە وتىرعان وتانداستارىمىز تابيعات اياسىن ساعىنعانى انىق. الەۋمەتتىك جەلىلەردى پاراقتاساق, شەكتەۋ شارالارى اياقتالعاننان كەيىن وزدەرىنىڭ دەمالىستارى مەن باعىتتارىن بەلسەندى تالقىلاپ جاتقانداردى كورەمىز. جالپى ەل تۇرعىندارى اراسىندا جەرگىلىكتى تۋريستىك مارشرۋتتارعا, تاۋ جورىقتارىنا قىزىعۋشىلىق قاي دەڭگەيدە؟

 – ساۋالىڭىز ورىندى. وتانداستارىمىز بيىل ء«وز جەرىندە دە» دەمالۋعا كوپ ۋاقىتىن جۇمسايدى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ءالى كۇنگە دەيىن مەدەۋ نەمەسە شىمبۇلاقتا بولماعان ادامدار بار, دەيتۇرعانمەن, ولار جىل سايىن تۇركياعا, ەگيپەتكە نەمەسە تايلاندقا بارادى. وسىنى تۇزەتۋ ءۇشىن بۇگىنگى كۇن – ناعىز قولايلى كەزەڭ. الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى تولقىندارعا كەلەتىن بولساق, KazakhTourism دە ينستاگرام مەن فەيسبۋكتاعى ءوز اككاۋنتتارىندا «كارانتيننەن كەيىن قايدا جول تارتاسىز؟» چەللەندجىن باستادى. چەللەندجگە كوپتەگەن وتانداستارىمىز قوسىلدى, ونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ سەلەبريتيلەر دە بار. باستامانىڭ شارتى بويىنشا قازاقستاندىق تۋردەستيناتسيا اياسىندا فوتوسۋرەتىڭىزدى جاريالاپ, ازاماتتارعا قايدا بارىپ دەمالۋعا بولاتىنى تۋرالى كەڭەس بەرۋىڭىز قاجەت. الاكول, بۋراباي, ماڭعىستاۋ (كاسپي جانە بوزجىرا), تۇركىستان, قاتون – قاراعاي جانە ت.ب. ءار ءتۇرلى ۇسىنىستار ايتىلدى. بۇل چەللەندج ارقىلى ءبىز بارلىق قازاقستاندىقتاردى ءوز جەرىمىزدەگى دەمالاتىن ورىنداردى تاڭداۋعا شاقىرامىز.

 – جالپى الەمدەگى كوروناۆيرۋس جاعدايى قازاقستاننىڭ تۋريستىك سالاسىنا قالاي اسەر ەتەدى؟ بيىل كوپتەگەن حالىقارالىق تۋريستىك مارشرۋتتار قازاقستاندىقتارعا قولجەتىمسىز دەپ بولجاۋعا نەگىز بار. جەرگىلىكتى ىشكى ءتۋريزمنىڭ بەلسەندىلىگى تۋرالى نە ايتاسىز؟  

 – ارينە, كورونوۆيرۋستىق پاندەميا بۇكىل الەمدەگى تۋريزم سالاسىنا اۋىر سوققى بولدى. قازىر بارلىق ەلدەردەگى تۋريزم تاقىرىبى «قۇلدىرادى». ەندىگى كەزەكتە, ولاردىڭ جاي-كۇيى بىردەي. تابىستى ستارتقا قول جەتكىزە الامىز با, بۇل وزىمىزگە بايلانىستى. بۇكىل الەمدەگى كارانتيندىك شارالارمەن اعىمداعى جاعداي – بۇل بارلىق تۋردەستيناتسيالار ءۇشىن, ونىڭ ىشىندە قازاقستان ءۇشىن «ىشكى چەمپيوناتتى» كۇشەيتۋ, ياعني جەرگىلىكتى تۋريستەردى تارتۋ ءۇشىن «ماتچتاردى» وتكىزۋ بويىنشا بىرەگەي مۇمكىندىك. سوندىقتان ءبىزدىڭ اعىمداعى جۇمىسىمىز تۋريزم سالاسىندا قىزمەت كورسەتۋشىلەردى دايىنداۋعا ارنالعان: ورنالاستىرۋ ورىندارى, تاماقتانۋ جانە باسقا دا دەمالىس سيپاتىنداعى قىزمەتتەر. قازاق ءتۋريزمنىڭ الماتى جانە الماتى وبلىسىنىڭ اكىمدىكتەرىمەن, تۋريستىك بيزنەس-قوعامداستىقپەن جانە اسسوتسياتسيالارمەن ءارتۇرلى تاقىرىپتارعا ۆەبينارلار سەرياسىن وتكىزۋ بويىنشا توپتاستىرىلعان قىزمەتى ءجۇرىپ جاتىر. ءبىزدىڭ كورىكتى جەرلەرىمىز بەن قىزمەت كورسەتۋشى ماماندارىمىز تۋرالى اقپاراتتار  بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار  جۇرگىزىلۋدە.

 –الماتى ماڭىنداعى تۋريزم ينفراقۇرىلىمى تۋريستەر سانىنىڭ ەسەلەنۋىنە قانشالىقتى دايىن؟ تابيعي ەسكەرتكىشتەر مەن ساياباقتارعا تۇسەتىن انتروپوگەندىك جۇكتەمە ارتپاي ما؟ بۇل ماسەلەدە قالىپتى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن نە ىستەۋ قاجەت؟

 – تۋريزم ينفراقۇرىلىمى دايىن جانە ول ارقاشان ىشكى ءتۋريستىڭ نازارىنا تاپشى. انتروپوگەندىك جۇكتەمەگە بايلانىستى ايتارىم, بۇل – بۇكىل الەم ءۇشىن اۋىر ماسەلە. بۇل رەتتە كەلەسى مالىمەتتەردى كەلتىرۋگە بولادى: قازاقستاندا 13 ۇلتتىق پارك بار, ولارعا جىلىنا 1,5 ميلليوننان استام ادام كەلەدى. مىسالى, Cambridge ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ( ۇلىبريتانيا) ساراپتامالىق مالىمەتتەرى بويىنشا, اقش-تاعى GoldenGate ۇلتتىق پاركىنە جىل سايىن 13,7 ملن.ادام, ال گراند كانونعا 4,29 ملن. ادام بارادى. باسقا ەلدەر بويىنشا دا وسىنداي ستاتيستيكانى كەلتىرۋگە بولادى. ۇلىبريتانياداعى LakeDistrict ۇلتتىق پاركىنە 10,5 ملن., NewFores ۇلتتىق پاركىنە 4,3 ملن., كاناداداعى SevenMontain ۇلتتىق پاركىنە 9,2 ملن. ادام ات باسىن تىرەيدى. ياعني, بىزدەگى كولەم وتە از. بۇل ماسەلەدە ۇلتتىق پاركتەرگە بارۋ تابيعاتقا زيانىن كەلتىرىپ قانا قويماي, كەرىسىنشە پايداسىن اكەلەتىنىن دە ءتۇسىنۋ ماڭىزدى. دەگەنمەن, تابيعاتتى ساقتاۋ – بۇل تەك مەملەكەتتىڭ عانا ەمەس, ەڭ الدىمەن تۋريستەردىڭ دە جاۋاپكەرشىلىگى ەكەنىن تۇسىنگەنىمىز ابزال. تۋريزم مادەنيەتىن دامىتۋ قاجەت. ءبىزدىڭ بارلىق ۇلتتىق پاركتەر ءتۋريزمدى دامىتۋ ىسىنە ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تانىتادى. الايدا, ۇلتتىق پاركتەردىڭ الدىندا ءۇش مىندەت تۇر – بۇل بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ, ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ نەمەسە اعارتۋ, سونداي-اق تۋريزم. بيولوگيالىق ارتۇرلىلىكتى ساقتاۋ مىندەتى عانا از-ماز ورىندالادى. دەگەنمەن, كەيدە ۇلتتىق پاركتەردىڭ قىزمەتكەرلەرى ءوز اۋماقتارىندا قيسىنسىز ارەكەتتەرگە جول بەرىپ جاتاتىنىن دا اقپارات قۇرالدارىنان ارا-تۇرا كورىپ قالامىز. ءوز ۋاقىتىندا گرۋزيادا ەلدى تانىمال تۋريستىك باعىت رەتىندە كورسەتەتىن رەسۋرستارعا زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى. گرۋزيا تانىمالدىعىنىڭ بىردەن ءبىر سيپاتى رەتىندە ۇلتتىق پاركتەر تانىلدى. شەتەلدىك مامانداردى شاقىرۋ ارقىلى ايتارلىقتاي جۇمىس جۇرگىزىلدى, ولار ءبىرىنشى كەزەكتە ۇلتتىق پاركتەردى باسقارۋ جۇيەسىن وزگەرتۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس بەرگەن. بارلىق ۇلتتىق پاركتەر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنەن الىنىپ, ۇلتتىق پاركتەردىڭ جەكە ۇلتتىق اگەنتتىگى قۇرىلعان. مۇندا بارلىق ءۇش ماڭىزدى مىندەت تولىق كولەمدە جانە حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس ورىندالعان. سوندىقتان قازاق ءتۋريزمنىڭ جانە جالپى ۇكىمەتتىڭ الدىندا, اسىرەسە داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭدە كەلەسى سۇراقتىڭ تۇرۋى وڭدى. ۇلتتىق پاركتەردى باسقارۋدىڭ ەسكى جۇيەسى بۇگىندە ءبىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ بەرە الا ما دەگەن سۇراق تۋىندايدى. ءبىز ۇلتتىق پاركتەردى باسقارۋدىڭ بارلىق جۇيەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز جانە وسى ماسەلە بويىنشا جۇمىس ىستەيمىز.

 – الەمدە ەكولوگيالىق ءتۋريزمنىڭ تانىمالدىعى ارتىپ كەلەدى. وسى تۋريزم ءتۇرىنىڭ ادەتتەگى تۋريزمنەن قانداي ايىرماشىلىعى بار؟ ول ءۇشىن قانداي ارنايى ينفراقۇرىلىم قۇرىلۋى كەرەك؟

 – بىرەۋلەر ەكوتۋريزمدى ريۋكزاك اسىنىپ, قولعا شاتىر ۇستاپ جانە جايلىلىقتى سەزىنە وتىرىپ, قورىققا جەكە ساپار شەگۋ دەپ سانايدى. ورماندا قوقىس تاستاماۋ جانە اڭداردى ولتىرمەۋ – بۇل ەكولوگيالىق تۋريزم دەپ ويلايدى. كورىپ وتىرعانىمىزداي, بۇل تەرمين ەكى سوزدەن تۇرادى. ەگەر «تۋريزم» ءسوزى تۇسىنىكتى كەلسە, وندا «ەكو» سوزىنە قاتىستى قازىر ءتۇرلى پىكىرلەر كوپ. بارلىق «جاسىل» جانە «ەكولوگيالىق» ۇعىمدار باياۋ تۇردە سانانى جاۋلاي ءتۇستى. جاسىل جاپىراقتار مەن «ەكو» جازۋى كەز-كەلگەن زاتقا تاڭبالانادى – تەك ءبىر رەت قولدانىلاتىن ىدىستارعا, اگرەسسيۆتى حيميالىق قۇرالدارعا, پلاستيكالىق پاكەتتەرگە جانە ءتىپتى ەكولوگيالىق ەمەس زاتتارمەن دە قاتىستىرىلادى.

شىن مانىندە, ەكوتۋريزمنىڭ ءتۋريزمنىڭ باسقا تۇرلەرىنەن نەگىزگى ايىرماشىلىعى – تۇراقتى تۋريزم ۇعىمىنىڭ وعان قاتىستى بولۋى. ال ول تابيعي اۋماقتارعا جاۋاپكەرشىلىكپەن ساياحات جاساۋدى, مادەني كورىكتى جەرلەرگە بارۋدى كوزدەيدى. ساياحات تەك ەكوجۇيەنى ساقتاپ قانا قويماي, ونى جاقسارتۋعا جانە بايىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ياعني, ەكوتۋريزمنەن تۇسكەن تابىس اۋماقتىڭ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىن ساقتاۋعا باعىتتالادى. تۇراقتى ءتۋريزمنىڭ جانە ەكوتۋريزمنىڭ ەكىنشى ماڭىزدى مىندەتى – جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ. جەرگىلىكتى قوعامداستىق تۋريستەردىڭ كەلۋىنەن تىكەلەي پايدا الۋى ءتيىس. بۇل تۇرعىدا ەكوتۋريزم كەڭ تۇسىنىككە يە – مۇندا اگروتۋريزم جانە ونىڭ باسقا دا تۇرلەرى (اڭشىلىق, بالىق اۋلاۋ, اتقا ءمىنۋ, جاياۋ ءجۇرۋ), سونداي-اق مادەني ءىس-شارالار, ءداستۇر نەمەسە ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىن كورسەتۋ. سونداي-اق تۋريست كەلەتىن اۋماقتىڭ رۋحىنا سايكەس كەلەدى. بۇل تۇرعىدا قازاقستاننىڭ ارتىقشىلىعى, تابيعي سۇلۋلىققا بايلىعى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار وسىلاردىڭ ەتنوتۋريزممەن تىعىز بايلانىستى ەكەندىگى.

ەكولوگيالىق تۋريزم ءۇشىن ينفراقۇرىلىم كاپيتالدى قاجەت ەتپەيدى, ياعني سالىستىرمالى تۇردە ارزان. بۇل جاعدايدا قازاقستاننىڭ ۇلكەن ارتىقشىلىعى بار, ويتكەنى بىزدە دامىعان ينفراقۇرىلىمدى تەز قۇرۋعا بولادى. بۇل كورىكتى جانە تارتىمدى جەرلەردە ورنالاسقان ەتنواۋىلدار, كەمپينگتەر, تەنتتىك گلەمپينگتەر مەن ارزان ورنالاستىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ جەلىسى. وسىنىڭ بارلىعى جەرگىلىكتى حالىقتى تارتۋعا, ياعني بۇل رەسۋرستاردى بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى تۇرعىدان العاندا, قازاق تۋريزم مەن ءبىزدىڭ جوبالىق ءوفيسىمىز الدىندا تۇرعان نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – ۇلتتىق پاركتەردە, ورمان-دالا ايماقتارىندا ادام ءبىر تاۋلىككە توقتاپ, تابيعاتقا زيان كەلتىرمەي, قىزمەتتەردىڭ بارلىق قاجەتتى تىزبەسىن الا الاتىن ورنالاستىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ ۇلتتىق جەلىسىن قالىپتاستىرۋ.

 – ءسىزدىڭ ويىڭىزشا, ەكولوگيالىق تۋريزم الماتىلىقتار مەن جالپى قازاقستان تۇرعىندارى ءۇشىن قانشالىقتى قاجەت بولۋى مۇمكىن؟ بولاشاقتا ەكولوگيالىق تۋريزمگە شەتەلدىك قوناقتار كەلۋگە دايىن با؟

 – ارينە! الەمدە كوپتەگەن ەلەۋسىز, از زەرتتەلگەن جەرلەر جەتىپ ارتىلادى, سولاردىڭ ءبىرى – قازاقستان. ءوز قىزمەتىم بويىنشا مەن تەك وبلىستاعى عانا ەمەس, بۇكىل قازاقستاننىڭ كوپتەگەن تۋريزم نىساندارىندا بولدىم. اسقان قىزىعۋشىلىقپەن قارايتىن شەتەلدىك تۋريستەردى دە ءجيى كەزدەستىردىم, جەرگىلىكتى ستۋدەنتتەر توبى دا كەزىكتى, ولاردى «وركەنيەتتەن» الىس, ينتەرنەتسىز جەرگە «اكەلگەن». بۇگىن بىزگە كوروناۆيرۋس بەرگەن ەڭ باستى ساباق – ناعىز, شىنايى قۇندىلىقتارعا يە بولا باستاۋىمىز. مىنە, وسىنداي شىنايى قۇندىلىعىمىز ءبىزدىڭ تابيعاتىمىز بەن قازاقي قوناقجايلىعىمىز دەپ ايتا الامىز. مەن قالالارداعى ءىرى اگلومەراتسيالاردان, تار پاتەرلەردەن شىعىپ, ادامدار قازاقستانعا قۋانا كەلەتىنىنە سەنىمدىمىن.

بۇل تۇرعىدا ءبىز تەك ۇلكەن سۇرانىسقا عانا ەمەس, ەلىمىزگە كەلەتىن ەكوتۋريستەر سانىنىڭ ناقتى وسۋىنە دايىن بولۋىمىز كەرەك. بۇل دايىندىق بازالىق ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋدان, جولداردىڭ جاي-كۇيىنەن, جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولدارى, ماركەتينگ پەن جىلجىتۋعا دەيىنگى شارالاردىڭ تۇتاس پاكەتىمەن انىقتالۋى ءتيىس. ايتپاقشى, سوڭعىسى تۋرالى ايتاتىن بولساق, بىزدە وتە ماڭىزدى سەرىكتەس – شەتەلدىك ىقپالدى ينديگايد حالىقارالىق ۆەب-پلاتفورماسىنىڭ يەسى, شۆەيتساريادان كەلگەن ەتنيكالىق قازاق اتاحان توسۋن بار. پلاتفورما ورتا ازيا مەن مونعوليانىڭ اۋماعىنداعى ەڭ بەدەلدى جانە سەنىمدى رەسۋرستاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ول ارقىلى شەتەلدىك تۋريستەر اقپارات الادى جانە تۋرلارعا ناقتى تاپسىرىستار جاسايدى.

 – ەكولوگيالىق تۋريزم تۇرعىسىنان «قازاق تۋريزم» قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ وڭىردە نە ۇسىنا الادى؟ الماتى وبلىسىندا وسى باعىتتا قانداي دا ءبىر قىزىقتى جوبالار بار ما؟

 – الماتى وبلىسىندا ىلە الاتاۋىنىڭ تاۋ جۇيەلەرى وتە ماڭىزدى. الماتى وبلىسى مەن وڭتۇستىك قازاقستاننىڭ اسا پەرسپەكتيۆالى اۋماقتارى ارقىلى وتەتىن جۇزدەگەن شاقىرىم جول بار. ءاربىر تۋريست وسى جولدىڭ كەز-كەلگەن كەزەڭىندە ىشكە ەنىپ, بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ارالىعىن, قاشىقتىقتى ەڭسەرگەن سوڭ, قايتىپ ورالا الادى. بۇعان ورنالاستىرۋ ورىندارى عانا ەمەس, ەرەكشە ينفراقۇرىلىم قاجەت. مۇندا قاجەتتى جاقسى ناۆيگاتسيا, سوقپاقتاردىڭ كورسەتكىشتەرى, ۆەلوجولدار جانە ت.ب. بار. بىزدە ات ءتۋريزمىنىڭ وسى باعىتتىڭ شەڭبەرىندە دامۋىنا ارنالعان ەرەكشە جوسپارلار بار. بۇل ماسەلە جونىندە دە جۇمىس ىستەيمىز. ال قازىر تۋريستەرگە ەكو-جينالىمداردى تولەۋ جەتكىلىكتى جانە الماتى وبلىسىنىڭ بەس ۇلتتىق پاركتەرىنىڭ ءبىرىن كورۋگە بولادى.

اڭگىمەلەسكەن,

ارمان وكتيابر