• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەلباسى 19 ناۋرىز, 2020

اكىم تارازي: ەلباسى بيىگى

643 رەت
كورسەتىلدى

ادامدى شىققان تاۋىنا قاراپ باعالاۋ كەرەك. ول قايدا كوز سالدى, قايدا ۇمتىلدى, سول كوزدەگەن بيىگىنە جەتۋ ءۇشىن نە ىستەدى, قالاي جەتتى, جەتە الماسا, نە تۇساۋ بولدى, جەتە السا, قانداي جانكەشتىلىكپەن جەتتى, مىنە, وسىنىڭ ءبارى ادامنىڭ تابيعاتى, مىنەزى, ازاماتتىعى, رۋحىنىڭ كۇرەسكەرلىگى, ەرىك-جىگەرى مەن قاجىر-قايراتىنان حابار بەرىپ تۇرادى. ونىڭ كىم ەكەنىن كورسەتەدى. ويتكەنى بيىك تاۋعا شىعا العان ادام عانا شالعايدى كورەدى, وي كوكجيەگى كەڭيدى, الىسقا كوز سالادى.

اسقاق ارماندار, بيىك مۇراتتارعا بوي ۇرادى. ال توبە-تومپەشىككە شىققان ادام تۇمسىعىنىڭ استىنداعىسىن عانا اڭعارادى. الاسا ويلارمەن, كىشكەنتاي ماقساتتارمەن كۇن كەشەدى. سەبەبى ول اۋەل باستا بيىككە ۇمتىلماعان. قوي تورى كۇيبەڭدى, قوڭىر تىرشىلىكتى مىسە تۇتقان. شىڭعا ۇمتىلعاندار, شىقپاي قويمايدى: ولار تاۋەكەلشىل, تاباندى, وجەت كەلەدى. سول مىنەز تاعدىرشەشتى كەزەڭدەردە شۇعىل شەشىم شىعارۋعا, مۇراتى ءۇشىن جانتالاسا كۇرەسۋگە, دىتتەگەن ماقساتىنا جەتپەي تىنباۋعا الىپ كەلەدى.

قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى وتىز جىلىنىڭ ساياسي, الەۋمەتتىك, مادەني تاريحىنا كوز سالعاندا, ءبىزدىڭ قوعامعا گەنەراتور بولعان وسى تۇلعالىق مىنەز ەكەنىن اڭدايمىز. بۇل مىنەز نۇرسۇلتان نازارباەۆتا بولدى. ول ءوزى ۇمتىلعان بيىككە ءبارىمىزدى ۇمتىلدىردى. قوعامدى, ۇرپاقتى العا سۇيرەدى. بىردەن ۇلكەن ماقساتتار قويىپ, سوعان جۇمىس ىستەدى. ونى قازاقستان حالقىنا جاساعان جولداۋلارىنان كوردىك. ءار جولداۋى ەلباسى سالعان جولدى ايقىنداي ءتۇستى, ونىڭ مۇراتتارىن ايشىقتاي ءتۇستى. ول كورگەن شالعايدى كەيدە ءبىز كورە الماعان كەزدەر دە از بولعان جوق. ول بايقاعان جايتتاردى دەر ۋاقىتىندا بايقاي الماعان ساتتەرىمىز دە بولدى. بىراق, وسىنىڭ بارىنە قاراماستان شىن كوشباسشىلىق قاسيەت ءوز بيىگىن باعىندىردى. سول بيىك – بۇگىنگى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ شىققان بيىگى.

ءبىز وسى بيىكتەن قاراعاندا نەنى كورەمىز؟ كۇردەلى الەمدى, كۇن سايىن قۇبىلعان دۇنيەنى, وسى قىم-قۋىت, قايشىلاسقان الەمدەگى ساياسي, ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ ورتاسىندا, جاھاندانۋمەن بەتپە-بەت كەلە وتىرىپ ءوز جولىن تابۋعا, ءوز بەت-بەينەسىن جاساۋعا, ءوز ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋعا, ۇلتتىق كەسكىن-كەلبەتىن, رۋحاني مودەلىن ساقتاپ قالۋعا ۇمتىلعان جاس مەملەكەتىمىزدىڭ جانكەشتى كۇرەسىن, سول كۇرەستىڭ باسىنداعى ەلباسى تۇلعاسىن كورەمىز.

بۇل كۇرەستىڭ مەملەكەت پەن ۇلت تاريحىنداعى, قوعام جانە جەكە ادام ومىرىندەگى ۇلەسىن, ورنىن كەلەر ۇرپاق ايتا جاتار. ال ءبىز وسى كۇرەستى, وسى تاريحتى بىرگە وتكەردىك. تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ جاڭا ءداۋىرىن بىرگە اشتىق. ارقايسىمىز ءوز سالامىز ارقىلى جاس مەملەكەتتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋعا اتسالىستىق. بۇل ءبىزدىڭ موينىمىزداعى جاۋاپكەرشىلىك ءارى مىندەتىمىز بولدى.

نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى مادەنيەت پەن ونەر سالاسىنا ەرەكشە قامقورلىق كورسەتتى. وسى سالانىڭ وكىلى رەتىندە ونى ايتپاي كەتۋگە, اتتاپ وتۋگە بولمايدى. «مادەني مۇرا», «رۋحاني جاڭعىرۋ» سەكىلدى اسا اۋقىمدى باعدارلامالار ەلىمىزدىڭ مادەني ءومىرىن تۇبەگەيلى وزگەرتتى. سان سالالى, الۋان سوقپاقتى جوبالار جاڭا سەرپىن بەردى, ەل رۋحانياتىن تۇلەتتى. سانانى وزگەرتتى, ساپانى كوتەردى. مۇنىڭ جەمىسىن ءبىز عانا ەمەس, اسىرەسە كەلەر زاماننىڭ ۇرپاعى دا كورەدى.

بىلتىر, ءدال وسى كۇنى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پرەزيدەنت رەتىندە ءوزىنىڭ وكىلەتتىلىگىن توقتاتتى. تۇتقيىلدان سوعىپ, توتەننەن قابىلدانعان توسىن شەشىمدەي كورىنگەنىمەن, ءجۇز ولشەپ, ءبىر كەسكەن, مىڭ ءتۇيىپ, ءبىر تارقاتقان شەشىم ەكەنىن تۇسىندىك. بۇل كۇن دە تاريحقا اينالدى.

ەلباسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىنۋى حالىقتىڭ ويىنان شىقتى. قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلباسىمەن بىرگە  تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ قالىپتاسۋىنا كۇش-جىگەرىن سالعان  كورنەكتى ساياساتكەر. ءوزىم ەرەكشە سىيلايتىن ازاماتتارىمىزدىڭ ءبىرى.

بيىل جىل ءتاۋىر باستالعان ەدى. ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىعى, ابايدىڭ 175 جىلدىعىن اتاپ ءوتىپ جاتىرمىز. الايدا, الەمدەگى الۋان ءتۇرلى جاعداي ءبىزدى دە اينالىپ وتپەيدى. سونى بىرگە وتكەرەمىز, قيىندىقتى بىرگە ەڭسەرەمىز. حالىق بولىپ قانداي جاعدايعا دا قام قىلامىز. ەل امان, جۇرت تىنىش بولسىن.

 

اكىم تارازي,

جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى

سوڭعى جاڭالىقتار