قوس الىپتىڭ مەرەيتويلارىنا دايىندىق جۇمىستارى تالقىلاندى

كەشە اقوردادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى مارات ءتاجيننىڭ تورا­عالىعىمەن اباي قۇنانباي­ ۇلى­نىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىن دا­يىن­داۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى مەم­لەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسى ءوتتى.

وتىرىستى اشقان مەملەكەتتىك حاتشى مارات ءتاجين: «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ما­ڭىز­دى باعىتى ۇلتتىڭ «مادەني كودىن» ساقتاۋ بولىپ تابىلادى, بۇل ورايدا, مەرەيتويلىق ءىس-شا­رالار ابايدىڭ رۋحاني مۇرا­سىن ساقتاۋعا, زەردەلەۋگە جانە نا­سيحاتتاۋعا باعىتتالۋى ءتيىس» دەپ اتاپ ءوتتى.

وتىرىستا ءسوز سويلەگەن مادە­نيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتو­تى رايىمقۇلوۆا, ءبىلىم جانە عى­لىم ءمينيسترى اسحات ايماعام­بەتوۆ, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ, شىعىس قا­زاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دا­نيال احمەتوۆ, ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ اتقارۋشى ديرەك­تورى راۋان كەنجەحان ۇلى جوس­پارلانعان ءىس-شارالار مەن جوبالار تۋرالى باياندادى.

اباي شىعارمالارى شەتەل­دىڭ ىرگەلى تىلدەرىنە (اعىلشىن, اراب, يسپان, قىتاي, ورىس, فرانتسۋز, نەمىس, تۇرىك, جاپون جانە يتاليان) اۋدارىلىپ, شىعارىلادى. «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قوعامدىق قورىنىڭ اتقارۋشى دي­رەكتورى راۋان كەنجەحان ۇلى بۇل جوباعا ءارتۇرلى ەلدەردەن ۇزدىك كاسىبي اۋدارماشىلار جانە قازاقستاننىڭ جەتەكشى ابايتانۋشىلارى قاتىساتىنىن ايتتى. اباي ەڭبەكتەرىنىڭ حالىقارالىق تانىستىرىلىمىن قازاقستاننىڭ ەلشىلىكتەرىندە, شەتەلدەردەگى وقۋ ورىنداردا, زەرتتەۋ جانە مادەني ورتالىقتاردا وتكىزۋ جوسپارلانۋدا.حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى دا اباي ەڭبەكتەرىن تۇركى حالىقتارىنىڭ تىلدەرىنە اۋدارىپ, شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر.

ۇلى اقىننىڭ ءومىرى مەن شى­عار­ماشىلىعى تۋرالى دەرەكتى فيلمدەر تۇسىرىلەدى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى «تاۋەل­سىز­دىك تولعاۋى» جانە «ەلىم مەنىڭ» رەسپۋبليكالىق شىعارماشىلىق كونكۋرستارى شەڭبەرىندە مەرەي­تويعا ارنالعان جاڭا كوركەم, پوە­تي­كالىق, مۋزىكالىق جانە ءتۇرلى جانر­لارداعى شىعارمالاردى جازۋ­عا وننان استام نوميناتسيا تاعايىندادى.

يۋنەسكو-نىڭ شتاب-پاتەرىن­دە قازاقستاننىڭ ۇزدىك شىعار­ما­شىلىق ۇجىمدارىنىڭ گالا-كون­تسەرتى جانە تانىمال ابايتا­نۋشى عالىمداردىڭ قاتىسۋى­مەن حالىقارالىق عىلىمي-پراك­­تيكالىق كونفەرەنتسيا وتەدى. مە­رەيتويعا ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ەلوردادا بولادى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى جانە اكىمدىكتەر ۇلى ويشىلدىڭ مۇرالارىن ناسيحاتتاۋ بويىنشا تەاترلاندىرىلعان قويىلىمدار, مۋزەيلىك ەكسپوناتتار, كىتاپ كور­مەلەرىن, شىعارماشىلىق كون­كۋرستار مەن فەستيۆالدار, ايتىستار, ەكسپەديتسيالار, چەللەندجدەر, فلەش-موبتار جانە باسقا دا كوپتەگەن ءىس-شارالار جوس­پارلاپ وتىر. اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ «اباي» وپەراسى قويىلىمىنىڭ تۇركيا, رەسەي جانە قىتايعا گاسترولدەرى جوسپارلانعان.

اباي شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋدا ءبىلىم جۇيەسى بەلسەندى تۇردە قاتىسادى. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ اتاپ وتكەندەي, ەلىمىزدىڭ بارلىق مەكتەپتەرىندە اشىق ساباقتار, شىعارما جازۋدان, اقىن ولەڭدەرى مەن قارا سوزدەرىن مانەرلەپ وقۋدان كونكۋرستار وتەدى. اباي شىعارماشىلىعىن ۇزدىك بىلۋگە ارنالعان وقۋشىلار اراسىنداعى جالپىرەسپۋبليكالىق وليم­پيا­دانىڭ جەڭىمپازدارى مەن لاۋ­رەاتتارىنا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ مەن ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا وقۋ ءۇشىن 50 ءبىلىم گرانتى تاعايىندالادى. ولار ەلوردادا وتەتىن «اباي بالى» سالتاناتىنا قاتىسادى.

مۇعالىمدەر مەن وقىتۋ­شى­لار اراسىندا اباي شىعار­ما­شىلىعىن وقىتۋدىڭ ۇزدىك ادىستەمەسى بويىنشا دا كونكۋرس­تار ۇيىمداستىرىلادى.

سونداي-اق ەلىمىزدىڭ بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا ۇلى ويشىلدىڭ مۇرالارىن جاس­تار اراسىندا ناسيحاتتاۋعا باعىت­تالعان كونفەرەنتسيالار مەن سيم­پوزيۋمدار, پوەتيكالىق جا­­نە ادەبي فەستيۆالدار, پوە­زيا كەشتەرى فورماتىنداعى «اباي وقۋلارى», اباي شىعار­مالارىن ۇزدىك ءبىلۋ مەن ونىڭ شىعارمالارىن ورىنداۋ بويىنشا كونكۋرستار, فلەش-موبتار, چەللەندجدەر جانە باسقا دا ءارتۇرلى فورماتتاعى كوپتەگەن ءىس-شارالار جوسپارلانعان.

مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­داعى ەۇۋ رەكتورى ەر­لان سىدىقوۆ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇ­مىس­­تارى جونىندەگى ۇسىنىستارى بويىنشا ءسوز سويلەدى.

اباي مۇراسىن جۇيەلەۋ جانە جاڭاشا ساپالى عىلىمي زەردەلەۋ ماقساتىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­داعى ەۇۋ بازاسىندا «اباي اكادەمياسىن» اشۋ, سونداي-اق ابايتانۋ بويىنشا عىلىمي گرانتتار كولەمىن ۇلعايتۋ قاراستىرىلعان.

الداعى جىلى ابايدىڭ شى­عار­ماشىلىق مۇراسى جانە مەرەي­تويلىق تاقىرىپ ەلىمىزدىڭ جەتەك­شى بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىنىڭ مەديا جوبالارىندا, ينتەرنەتتە جانە الەۋمەتتىك جە­لىلەردە ايرىقشا ورىن الۋى كەرەك. ەل پرەزيدەنتى ق.توقاەۆتىڭ قولداۋىمەن جانە بۇگىندە جا­ھاندىق سيپاتقا يە بولعان #مەن­ابايدىوقيمىن چەللەندجى الەۋ­مەتتىك جەلىلەردە ويداعىداي جال­عاسىن تابۋدا.

ويشىلدىڭ مۇرالارىن تسيفر­لاۋ جانە ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋ شەڭبەرىندە «ابايتانۋ» بويىنشا بەينە جانە اۋديو دارىس­تەر توپتاماسى ازىرلەنىپ, «اباي الە­مى» پورتالى (www.abaialemi.kz) جاڭعىرتىلادى.

اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ اتاپ وت­كەن­دەي, ماسس-مەديادا جانە ينتەر­نەت جەلىسىندە كەڭ تۇردە تاراتۋ ارقىلى ۇلى اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى بىر­نەشە تەلەۆيزيالىق جانە راديوباع­دار­لامالاردىڭ, ارنايى حابارلاردىڭ جانە باسقا دا مەديا ونىمدەردىڭ شىعارىلىمى جوسپارلانۋدا.

وسىعان وراي مەملەكەتتىك حاتشى مارات ءتاجين اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنە, وبلىستاردىڭ, نۇر-سۇلتان, ال­ماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ اكىم­دەرىنە ابايدىڭ 175 جىل­دىق تويىن مەملەكەتتىك اقپا­راتتىق ساياساتتىڭ مىندەتتى تاقىرىپتىق تىزىلىمىنە ەنگىزۋدى جانە بۇل جۇ­مىسقا رەسپۋبليكانىڭ جانە وڭىرلەردىڭ ەڭ تانىمال باق-تارىن تارتۋدى تاپسىردى. سونداي-اق اقدم جانە اكىمدەرگە 2020 جىلعا ارنالعان مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستار ارقىلى شىعارماشىلىق وداقتار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ۇلى اقىننىڭ مۇراسىن ناسيحاتتاۋ جونىندەگى جوبالارىنا كەڭ تۇردە قولداۋ كورسەتۋدى تاپسىردى.

مەرەيتوي اياسىندا «اباي-شاكارىم» ماۆزولەي كەشەنى مەن ابايدىڭ مۋزەي ءۇيىن, «جيدەباي-ءبورىلى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق مۋزەي-قورىعىن رەستاۆراتسيالاۋ جوسپارلانعان.

سونىمەن قاتار وتىرىس بارىسىندا شىعىس قازاقستان وبلى­سىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ اتاپ كورسەتكەندەي, وبلىستىڭ كۇشى­مەن اقشوقىداعى قۇنانباي اۋلە­تىنىڭ قورىمى اباتتاندىرىلىپ, جوندەلەدى جانە اباي اۋدا­نىن­داعى بىرنەشە جول ۋچاسكەلەرىندە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.

مەملەكەتتىك حاتشى مارات ءتاجين مەملەكەتتىك كوميسسياعا مەم­لەكەت باسشىسىنا ءۇش باستا­مامەن شىعۋدى ۇسىندى: سەمەي قالاسىنداعى اۋەجايعا اباي ەسىمىن بەرۋ; ادەبيەت جانە ونەر سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سىي­لىقتى اباي اتىنداعى مەم­لەكەتتىك سىيلىق دەپ وزگەر­تۋ; قازاقستاننىڭ ەلشىلىك­تەرى­نىڭ بازاسىندا «اباي ورتالىق­تارىن» قۇرۋ.

ۇكىمەت اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا دايىن­دىق جانە ونى وتكىزۋ جونىندەگى جال­پى­رەسپۋبليكالىق جوسپاردىڭ جوباسىن مەملەكەتتىك كو­ميس­سيانىڭ قاراۋىنا 2019 جىلدىڭ 1 قازانىنا دەيىن ەنگىزۋى ءتيىس.

مەملەكەتتىك حاتشى ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىل­دىق مەرەيتويىن دايىنداۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كو­ميس­سيانىڭ دا وتىرىسىن وتكىزدى.

– ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا اتالعان ۇلى ەسىمدەر ىشىندە ءال-ءفارابيدىڭ اتى ءبىرىنشى تۇر. ونىڭ مۇراسى الەمدىك وركەنيەتتىڭ يگىلىگى بولىپ تابىلادى, – دەپ اتاپ ءوتتى مەم­لەكەتتىك حاتشى وتىرىستىڭ اشى­لۋىندا.

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ رەكتورى عا­لىم مۇ­تانوۆ, سىرتقى ىستەر ءمينيس­ترى­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇح­تار تىلەۋبەردى, اقپارات جانە قو­عامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋ­رەن اباەۆ مەرەيتوي اياسىندا جوس­پار­لانعان جوبالار تۋرالى بايان­دادى.

مەرەيتوي شەڭبەرىندە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا ونلاين جۋرنال شىعارۋ ارقى­لى فارابيتانۋشىلاردىڭ حالىق­ارالىق ورتالىعىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. ء«ال-فارابي جانە الەمدىك وركەنيەت» اتتى حالىقارالىق ءىرى عى­لىمي كونفەرەنتسياعا دايىندىق باستالدى. ۇلى ۇستازدىڭ ەڭبەك­تەرى اۋدارىلىپ, جارىققا شىعا­رى­لادى, دەرەكتى فيلمدەر مەن تەلەراديو باعدارلامالار تۇسىرىلەدى. ەلىمىزدىڭ بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا, عىلىمي جانە مادەني ۇيىمدارىندا حالقىمىزدىڭ داڭقتى تۇلعاسىنىڭ مۇرالارىن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان كونفەرەنتسيالار, سيمپوزيۋمدار جانە باسقا دا كوپتەگەن ءبىلىم, مادەني اكتسيالار وتەدى.