كەشە ۇكىمەتتەگى ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى جەڭىس قاسىمبەك قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق ساياساتىن ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى ايتتى. ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا نەگىزگى باسىمدىقتاردىڭ قاتارىندا شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورعا شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ مىندەتى قويىلعانىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى كەزەڭىندە الەمنىڭ 120-دان استام ەلىنەن 330 ملرد اقش دوللار ينۆەستيتسيا تارتىلدى. ينۆەستيتسيالاردىڭ نەگىزگى بولىگىنىڭ 50%-دان استامى ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنە تيەسىلى, ونىڭ ىشىندە: شۆەيتساريا – 25,8 ملرد, فرانتسيا – 16,1 ملرد, يتاليا – 8,7 ملرد, نيدەرلاند – 90,4 ملرد, بەلگيا – 7,6 ملرد, گەرمانيا – 5,2 ملرد, امەريكا قۇراما شتاتتارىنا تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ 15%-ى نەمەسە 48,4 ملرد دوللاردان كەلەدى. شامامەن 5%-ى – ۇلىبريتانيا مەن قحر ينۆەستيتسيالارىنان تۇرادى», دەدى جەڭىس قاسىمبەك.
1 تامىزداعى جاعداي بويىنشا, قازاقستاندا شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋمەن 19 مىڭ زاڭدى تۇلعا جانە بولىمشە جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ ىشىندە كاسىپورىنداردىڭ 35,3%-ى رەسەيلىك, 9,5%-ى – تۇرىك, 5,7%-ى – وزبەك, 5,6%-ى – قىتاي, 3,1% – نەمىس كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن.
2010 جىلدان بەرى شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار بويىنشا قازاقستاندىق وكىلەتتى ورگاندار 650-گە جۋىق جوبانى قاراستىردى. ونىڭ ىشىندە ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنىڭ ينۆەستورلارى ۇسىنعان جوبا سانى – 185, رەسەي فەدەراتسياسى – 111, تۇركيا – 80 جانە قحر 55 جوبا جانە تاعى باسقالار بار. زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ ترانسفەرتىن قامتاماسىز ەتەتىن, بارىنشا كوپ جۇمىس ورىندارى قۇرىلاتىن جوعارى تەحنولوگيالى جوبالارعا بەرىلدى. وسى كەزەڭدە 16,2 ملرد دوللارعا 235 جوبا ىسكە اسىرىلدى. ونىڭ 133-ءىن ەۋروپالىق وداق پەن رف ەلدەرى جۇزەگە اسىرعان.
«الەمدەگى تۇراقسىزدىق پەن سانكتسيالىق قارسىلىق كەزىندە ينۆەستورلار ينۆەستيتسيالىق احۋالى تۇراقتى ەلدەردى تاڭدايدى. ءاربىر ەل ءوزىنىڭ ينۆەستيتسيالىق رەيتينگىن كوتەرۋگە تىرىسادى, سەبەبى ەلگە كاپيتال عانا ەمەس, جاڭا زاماناۋي تەحنولوگيالار دا كەلەدى», دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.
جەڭىس قاسىمبەك جۋرناليستەردىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەردى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى 55 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ بىرەۋىنە عانا مەملەكەتتىك كەپىلدىك بەرىلگەن. ول – استاناداعى جەڭىل رەلستى ترامۆاي سالۋ ءىسى (لرت). باسقالارىنىڭ بارلىعى جەكەمەنشىك جوبالار. ماسەلەن, «سارىارقا اۆتوپروم» جوباسى كومپانيالاردىڭ ءوزارا كەلىسىمىنە سايكەس جۇزەگە اسىرىلۋدا.بۇل جوبا كولىك شىعارىپ, ونى كورشىلەس رەسەيگە جانە باسقا دا ەلدەرگە ەكسپورتتاۋعا ارنالعان.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قازاقستان مەن قىتاي جۇمىسشىلارىنىڭ اراسىنداعى جالاقى ايىرماشىلىعى تۋرالى ساۋالعا دا جاۋاپ بەردى.– مۇنداي پروبلەما بار. مۇندا نەگىزگى ماسەلە جۇمىسشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىنە بايلانىستى. بىراق بۇل پروبلەما تەك قىتاي عانا ەمەس, باسقا دا شەتەلدىك كومپانيالارمەن دە ارادا بار. ۇكىمەت وسىعان سايكەس ەلىمىزدىڭ ماماندارىن, جۇمىسشىلارىن بەلگىلى ءبىر جوبالارعا بايلانىستى دايىنداۋ جانە قايتا دايىنداۋ ماسەلەسىنە كوڭىل بولۋدە, دەدى ول. ياعني, وتاندىق جۇمىسشىلار مەن مامانداردى وقىتىپ بىلىكتىلىگىن كوتەرگەن ءجون.