كەشە عانا پورتتا تاعى ءبىر جاڭالىقتىڭ تۇساۋى كەسىلدى. قازاقستاننىڭ كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتىن دامىتۋ ءۇشىن ءتيىمدى ينفراقۇرىلىم سالۋدى جانە ەكونوميكالىق نىعايۋىن قامتاماسىز ەتۋدى باستى ماقسات ەتكەن «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك جانە «قازمۇنايگاز» ۇك-نىڭ بىرلەسۋىمەن ترانسكاسپي باعىتىنداعى تۇراقتى فيدەرلىك جۇيە ىسكە قوسىلدى. تەڭىز وپەراتورى «قازاقتەڭىزكولىكفلوتى» ۇتكق كومپانياسى بولىپ تابىلادى.
فيدەرلىك تاسىمال ارقىلى قىتايدان ەۋروپاعا كونتەينەرلەرمەن تاسىمالداناتىن ترانزيتتىك تاۋارلار قازاقستاندىق ەكسپورتتىق جۇكپەن قاتار جەدەلدەتىلگەن رەجىمدە جونەلتىلەتىن بولادى. قازاقستان, ازەربايجان, گرۋزيا, تۇركيا تەمىرجولشىلارى ليانيۋنگاننان ىستامبۋلعا باراتىن كونتەينەرلىك پويىزدار قۇرامىنىڭ ترانزيتتىك تاسىمالىن جەدەلدەتۋگە قول جەتكىزبەك. ياعني اقتاۋ تەڭىز پورتى, «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» اەا قۇرعاق پورتى, التىنكول شەكارالىق ستانساسى لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمىن بەلسەندى پايدالانۋ قازاقستان اۋماعى ارقىلى ترانزيتتىك تاسىمال تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى.
اپتا سايىن تۇراقتى قاتىناپ تۇراتىن فيدەرلىك كەمەلەر كاسپي ايماعىندا جۇكتەردى كونتەينەرلەندىرۋدى ودان ءارى دامىتۋ جانە ترانسكاسپيلىك حالىقارالىق كولىك باعىتى بويىنشا جۇك اعىنىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەدى. فيدەرلىك تاسىمال كەزىندە ەكى تولىق قۇرامدى كونتەينەرلىك پويىزدىڭ ءجۇگىن ءبىر كەمەگە تيەۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ياعني, جيىرما فۋتتىق 225 كونتەينەر سىياتىن كەمەلەر پايدالانىلادى.
شارا اياسىندا اقتاۋدان باكۋ پورتىنا العاشقى «تۇركىستان» فيدەرلىك كەمەسى جونەلتىلدى. «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا فيدەرلىك جۇيە ارقىلى كورسەتىلەتىن قىزمەتتىڭ اۋقىمىن كەڭەيتىپ, كەمەلەر سانىن ارتتىرۋ جانە اپتاسىنا بىرنەشە رەت قاتىناۋدى قالىپتاستىرۋ قولعا الىنباق.
سالتاناتتى شاراعا «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق باسقارما توراعاسى ا.ەسىموۆ, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك باسقارما توراعاسى س.مىڭباەۆ, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ا.ايدارباەۆ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ە.توعجانوۆ, كولىكتىك-لوگيستيكالىق كومپانيا باسشىلارى مەن جۇك جونەلتۋشىلەر, سونداي-اق ترانسكاسپيلىك باعىتتاعى سەرۆيستى پايدالانۋشىلار قاتىستى.
– بۇگىن ەلىمىز ءۇشىن تاريحي وقيعا – قازاقستاندا تۇڭعىش رەت اقتاۋ مەن باكۋ اراسىنداعى فيدەرلىك جەلى ىسكە قوسىلدى. «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ اكتيۆتەرىن سينەرگيالاۋ جانە كاسپي تەڭىزىندەگى فيدەرلىك كونتەينەرلىك قىزمەتتى ىسكە قوسۋ وسى باعىتتى جانە جالپى ايماقتى دامىتۋ ءۇشىن بارىنشا مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى سالتاناتتى شارادا ا.ەسىموۆ.
قازىرگى تاڭدا اقتاۋ پورتىن جاڭعىرتۋ جەمىستى جۇزەگە اسىرىلۋدا. فيدەرلىك قاتىناستىڭ جولعا قويىلۋى قازاقستاننىڭ تاسىمالداۋ الەۋەتىن ارتتىرۋمەن قاتار, ماڭعىستاۋ ءوڭىرىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوساتىن بولادى. فيدەرلىك كەمە قاتىناسى جۇيەسىمەن اقتاۋ پورتى ارقىلى تاسىمالداناتىن جۇك كولەمى 2019 جىلى وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەن 10%-عا, 2020 جىلى 22 %-عا وسپەك. ال جالپى كىرىس كولەمى 2019 جىلى 13%-عا, 2020 جىلى 40 %-عا دەيىن جەتەدى دەپ شامالانادى. سونداي-اق فيدەرلىك كەمە قاتىناسىنىڭ اشىلۋى اقتاۋ پورتى ارقىلى جۇكتەلەتىن جۇك كولەمىن 50%-عا
دەيىن كوبەيتۋگە جانە «اقتاۋ تەڭىز-ساۋدا پورتى» اەا-دا كونتەينەرلەر جوندەۋمەن اينالىساتىن لوگيستيكالىق حاب قۇرۋ ءۇشىن شەتەلدىك ينۆەستورلاردى قىزىقتىرۋعا, جاڭا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ ورىندارىن قۇرۋعا جول اشادى.
– كاسپي ەلىمىزدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن ىسكە اسىرۋدا ستراتەگيالىق ءرول اتقارادى. تەڭىزدەگى پورتتى ءتيىمدى پايدالانۋ, سۋ جولى ارقىلى تاسىمالداۋدى ءتيىمدى جوسپارلاۋ – فيدەرلىك كەمە قاتىناسى ارقىلى كونتەينەرلىك پويىزداردىڭ جىلدامدىعىن قاداعالاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە, ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتى بويىنشا جۇك تاسىمالدارىنىڭ ارتۋىنا جانە كاسپي ايماعىندا جۇك كونتەينەرلەرىن ودان ءارى دامىتۋعا قول جەتكىزۋگە ءمۇمكىندىك بەرەدى. ويتكەنى ترانسكاسپيلىك باعىت ايماقتاعى ەۋرازيالىق كولىكتىك ارتەريانىڭ ماڭىزدى تىزبەگى سانالادى. تۇركيادان, گرۋزيادان, ازەربايجاننان جانە كەرىسىنشە قىتاي باعىتىنا جۇك اعىنىن تارتۋ ءۇشىن ءبىز بۇل باعىتتى باسەكەگە قابىلەتتى ەتەتىن كوەفيتسيەنتتى تومەندەتىپ بەلگىلەدىك, – دەگەن «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك باسقارما توراعاسى س.مىڭباەۆ, اقتاۋ تەڭىز پورتىنىڭ الەۋەتى مەن فيدەرلىك جۇيەنىڭ تيىمدىلىگىنە توقتالدى. س.مىڭباەۆتىڭ ايتۋىنشا, پارومدىق جۇيە دە ءوز ماڭىزىن جويمايدى, بىراق ۋاقىتتان ۇتىلماي, جوعارى قارقىنعا قول جەتكىزۋ – باستى ماقسات.
شارا سوڭىندا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك باسقارما توراعاسى س.مىڭباەۆ پەن «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ا.ايدارباەۆ قوس كومپانيا اراسىندا قۇرعاق جۇكتەردى تاسىمالداۋدىڭ باس كەلىسىمىنە قول قويدى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى