اشارشىلىققا قۇقىقتىق باعا بەرىلۋى ءتيىس

الدارىنداعى مالدارىن تارتىپ الدى. نەگىزگى كۇنكورىسى مال بولعان حالقىمىز اشتىققا ۇرىندى, شاماسى بارلار جان ساۋعالاپ شەكارا اسىپ كەتتى. ءسويتىپ تۇتاستاي ءبىر ۇلتقا قاساقانا زۇلمات جاسالدى.

كەڭەستىك جۇيەنىڭ وسى ءبىر ەڭ اۋىر قىلمىسى ۇزاق جىلدار بويى اسا قۇپيا بولدى, ايتىلمادى دا, جا­زىلمادى دا. تەك ەلىمىز تاۋ­ەل­سىز­دىك العاننان كەيىن عانا, پرە­زي­­­دەنتى­مىز نۇرسۇلتان نازار­با­ەۆتىڭ پار­مەنى­مەن اشار­شى­­لىق جانە ونىڭ زارداپتارى جان-جاق­­تى زەرتتەلىپ, بۇل ناۋبەتتىڭ قاسى­رە­تىن بۇگىنگى وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ تە­رەڭ بى­لۋىنە مۇمكىنشىلىك جاسالدى.

قازىرگى قولداعى ارحيۆ قور­لا­رىندا ساقتالعان ساناق ماتە­ريالدارى, مەملەكەت قايرات­كەر­­لەرى مەن قازاقتىڭ زيالى قاۋ­ىم وكىلدەرىنىڭ ي.ستالينگە, ل.مير­زو­يانعا جازعان سول كەزدەگى حات­تا­رى جانە وسى تاقى­رىپتى تە­رەڭ زەرت­تەگەن وتاندىق جانە شەت­ەل­دىك تاريحشى عالىمداردىڭ پىكىر­لەرىنە قاراعاندا, 1930 جىلى 1 ماۋسىمعا دەيىنگى ەسەپ بويىنشا قازاقستاندا 5 ميلليون 873 مىڭ حالىق, سونىڭ ىشىندە 4,5 ميلليون قازاقتار تۇرعان ەكەن. ال 1932 جىلى «كازسوۆناركومنىڭ» ما­لىمەتىنە سۇيەنە وتىرىپ, ل. مير­زويانعا جازىلعان رەسمي حات­تا قازاقستاننىڭ اۋىل­دىق جەر­­لە­رىن­دە­گى 4 ميلليون 800 مىڭ حالىقتىڭ 2 ميلليون 250 مىڭ عانا قالعانى اتاپ كورسەتىلەدى.

دەمەك, ەكى جىل ىشىندە اتا قونىسىندا تۇرىپ جاتقان قازاق حالقى تەڭ جارتىسىنان ايىرىلعان. مۇنداي اۋىر قاسىرەتتى بىردە-ءبىر حالىق باسىنان وتكەرمەگەن ەكەن. قازىر دەموگراف ماماندار قولدان جاسالعان وسى اشارشىلىق بولماسا, وسى كۇندەرى ءبىزدىڭ حالقىمىز 45 ميلليونعا جەتۋى مۇمكىن ەكەنىن دالەلدەپ, ايتىپ ءجۇر.

جىلدار ءوتىپ, ۇرپاقتار دا الماسىپ جاتىر. تاريحتىڭ بۇگىنگى تالابىنا ساي بولسىن دەسەك, وسى ءبىر اشارشىلىقتىڭ زالالى مەن زاردابىن ءالى دە بولسا ناقتىلاي ءتۇسۋ قاجەت. قازاقستان تاريحىنداعى وسى ءبىر ناۋبەتتى كەزەڭدى ەستە قال­دى­رۋ ءۇشىن ۇكىمەت الداعى ۋاقىتتا مىنا ماسەلەلەرگە نازار اۋدارسا:

1. ۇكىمەت دەڭگەيىندە وتاندىق جانە حالىق­­ا­رالىق مول تاجىريبەسى بار ساراپشىلاردى تارتا وتىرىپ تاريحي قۇجاتتار مەن فاكتىلەردىڭ, اشتىقتى كوزبەن كورگەن ادام­دار­دىڭ ەستەلىكتەرىنىڭ نەگىزىندە اشار­شى­لىق­تىڭ قۇربانى بولعان وتان­داس­تارى­مىزدىڭ ءبىر­تۇ­تاس مەم­لەكەتتىك رەەسترىن جاساۋ ءۇشىن عى­لى­مي-زەرتتەۋ ورتالى­عىن قۇرۋ كە­رەك;

2. ۇكىمەت دەڭگەيىندە قۋعىن-سۇر­گىندەر­دىڭ قاسىرەتىنە جانە اشار­شىلىق قۇربان­دارى­نا رەسمي قۇ­قىق­تىق, ساياسي باعا بەرىلە­تىن ارنايى شەشىم شىعارىلىپ, قولدان ۇيىم­داستىرىلعان اشتىقتىڭ قۇر­بانى بولعان ميلليونداعان جازىق­سىز جانداردىڭ رۋحى الدىن­داعى ءوزىمىزدىڭ ازاماتتىق پارىزىمىزدى ورىنداۋ;

3. اشارشىلىقتىڭ قايعى-قاسى­رەتى مەن سالدارى ءالى دە بولسا كەڭى­نەن ايتىلىپ, بار­لىق اقپارات قۇرالدارى مەن ارنايى كينو­فيلمدەر ارقىلى جاس ۇرپاققا تەرەڭ جەتكىزىلۋى مىندەت.

ء بىز وسى ۇسىنىسىمىزدى ۇكىمەت باسشىسىنا دەپۋتاتتىق ساۋالمەن جولدادىق.

مۇرات باقتيار ۇلى, سەنات دەپۋتاتى