رەسپۋبليكادا ءوتىپ جاتقان «ءتۇنگى قالاداعى بالالار» اكتسياسىن قوستاناي وبلىسىنىڭ پوليتسەيلەرى مەن ءبىلىم بەرۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرى دە قولداپ, ونىڭ شەڭبەرىندە ءتۇرلى شارالار وتكىزدى. جاقىندا وبلىس ورتالىعىنداعى №18 مەكتەپتە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تاربيەسىنە قاتىستى «دوڭگەلەك ۇستەل» ءماجىلىسى ءوتتى. بۇل شاراعا تەك ماماندار عانا ەمەس, بالالاردىڭ وزدەرى دە قاتىستى. گۇلزات بورانباەۆا ءبىراز جىلداردان بەرى وسى مەكتەپتە ۋچاسكەلىك ينسپەكتور بولىپ قىزمەت ىستەيدى. تاجريبەسى مول. ول جۇمىستىڭ جەمىستى بولۋى ەڭ الدىمەن بالالارمەن ءتىل تابىسۋ دەپ بىلەدى. «دوڭگەلەك ۇستەلگە» قاتىسقانداردى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ قۇقىقتىق ءبىلىمى تاڭقالدىردى. ۇلدار مەن قىزدار رەسپۋبليكامىزدىڭ قىلمىستىق پروتسەسسۋالدىق كودەكسىنىڭ كەز كەلگەن بابىن كوزىن جۇمىپ وتىرىپ ايتىپ بەرەدى. وزدەرىنىڭ قۇقىعى مەن مىندەتتەرىن جەتىك بىلەدى. ارينە, بۇل ولارمەن كۇندەلىكتى جۇمىس ىستەيتىن ۋچاسكەلىك ينسپەكتور گۇلزات بورانباەۆانىڭ ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى.
– زاڭ بويىنشا كامەلەتكە تولماعان بالالار قىس ايلارىندا ءتۇنگى ساعات 22-دەن, جاز ايلارىندا 23-تەن كەيىن كوشەدە, ويىن-ساۋىق وتەتىن ورىنداردا جۇرمەۋى ءتيىس. بۇل ءجونىندە پەداگوگتار مەن پوليتسيا ينسپەكتورلارى بالالارعا ۇنەمى ايتۋدان جالىقپايمىز. بىراق ءبىزدى بالالاردان گورى اتا-انالاردىڭ سالعىرتتىعى ويلانتادى. كوپتەگەن كىسىلەر بالالارىنىڭ ساباق ۇلگەرىمىنە, ولاردىڭ تۇنىمەن قايدا جۇرەتىندىگىنە سەرگەكتىكپەن قارامايدى, – دەيدى ۋچاسكەلىك ينسپەكتور گۇلزات بورانباەۆا. – تۇنىمەن كوشە كەزگەن بالالار قۇقىق ەرەجەسىن بۇزىپ عانا قويمايدى, وزدەرى قىلمىستىڭ قۇربانىنا اينالادى.
گۇلزاتتىڭ ايتۋىنشا, تۇندە بەيمەزگىل جۇرەتىن جاسوسپىرىمدەر ءوزدەرىن پوليتسەيلەر توقتاتىپ, شاقىرعاننان كەيىن عانا تۇندە قىدىرۋدى ازايتادى. ولار پوليتسەي فورماسىنان قايمىقسا دا, قىلمىستىڭ, جايسىز وقيعانىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىنا تۇسىنىستىكپەن قاراسا دا, ءايتەۋىر, ولاردان اياعىن تارتادى. سونىڭ ارقاسىندا جىلدىڭ باسىنان بەرگى ءۇش اي ىشىندە وبلىستاعى كامەلەتكە تولماعاندار جاساعان قىلمىس وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 77-دەن 44-كە دەيىن ازايدى.
–جاسوسپىرىمدەرمەن جۇرگىزىلەتىن پروفيلاكتيكالىق جۇمىستاردىڭ اۋقىمى كەڭ. كۇن قۇرعاتپاي ءتۇرلى شارالار وتكىزەمىز. «ءجاسوسپىرىم», «قۇقىقتىق ءتارتىپ» سياقتى اكتسيالار تەك بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ عانا ءتارتىبىن باقىلايدى. ونىڭ اراسىندا «قولايسىز اۋداندار» بولىپ سانالاتىن جەكە ۇيلەر ورنالاسقان كوشەلەر مەن شاعىن اۋداندارعا ارنايى رەيدتەر جاسالىپ تۇرادى. ءۇش ايدىڭ ىشىندە وبلىس قالالارى مەن اۋداندارىندا ءتارتىپ بۇزعان 701 ءجاسوسپىرىم تىزىمگە الىندى, – دەيدى وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى قوعامدىق قاۋىپسىزدىك باسقارماسىنىڭ ەرەكشە تاپسىرمالار ءجونىندەگى اعا ينسپەكتورى, پوليتسيا مايورى جۇماباي قوزىباەۆ.
ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, قازىر اتا-انالار تاراپىنان بالالاردىڭ ءتارتىبى بوساڭسىپ كەتكەن. مىسالى جىل باسىنان بەرگى ۋاقىتتا بەرەكەسىز 491 وتباسى ەسەپكە الىندى. ولاردىڭ 172-ءى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. ال وسىنداي جاۋاپكەرشىلىكسىز اتا-انالاردىڭ قولىندا 809 بالا تاربيەنەلەنىپ جاتىر. ەشقانداي شاراعا كونبەگەن 20 ادام اتا-انالىق قۇقىنان ايىرىلدى.
«دوڭگەلەك ۇستەل» ماجىلىسىندە قوستاناي قالاسىنداعى ءجاسوسپىرىمدەر ءىسى جانە ولاردىڭ قۇقىن قورعاۋ ءجونىندەگى كوميسسيانىڭ حاتشىسى مايا مۇراتباەۆا بەرەكەسىز وتباسىلارىمەن جۇرگىزىلگەن جۇمىستار ءجونىندە اڭگىمەلەدى. بالاعا اتا-انادان ۇلگى, ولاردان تىيىم بولماسا, ول وتباسىندا ەلىمىزدىڭ بولاشاعىن سەنىپ تاپسىراتىن, قوعامعا پايدالى ازامات ءوسىپ قالىپتاسپايدى. سوندىقتان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە بالالاردان بۇرىن اتا-انالاردىڭ ءتاربيە جۇمىسىمەن اينالىسۋىنا تۋرا كەلەدى. ءماجىلىستە كوميسسيا حاتشىسى وعان قاتىسىپ وتىرعان جاسوسپىرىمدەرگە دە ساۋالدار قويدى. اتا-انالاردىڭ ءتۇنگى ساعات 22-دەن كەيىن بەيبەرەكەت جۇرۋگە تىيىم سالعانىنا بالالاردىڭ ءوزدەرى دە قارسى ەمەس. جاسوسپىرىمدەردىڭ پىكىرىنشە, ولار جاز ايلارىندا تۇندە كوشەدە كوبىرەك قىدىرۋدى قالايدى ەكەن. الايدا, ۇستازدار قاۋىمى جازدا قىلمىستىڭ ازايمايتىندىعىن, سوندىقتان بالالار ولاردىڭ قۇربانىنا اينالماۋى ءۇشىن ۇيگە ۋاقىتىلى كەلۋىن ەسكەرتتى.
بالالاردىڭ قۇقىعى مەن ءمۇددەسىن قورعاۋ جونىندەگى سەكتوردىڭ مامانى ارمان بيساقالوۆتىڭ ايتۋىنشا, جاسوسپىرىمدەر قالالاردا ءوزدەرىنە ارنالعان سەنىم تەلەفونى بارلىعىنان حابارسىز بولادى. ولار زارداپ شەكسە دە, اتا-اناسى ۇرسادى دەپ, شاعىمدانۋعا قورقادى. سوندىقتان بالانىڭ اۋىر جاعدايعا ۇشىراعانى تۋرالى ولاردىڭ كورشىلەرى مەن مۇعالىمدەرى حابارلايدى.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, ۇستازدار جانە بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن بولعان باسقوسۋدا جاس بۋىن ءتاربيەسى مەن اتا-انالارعا قاتىستى تاعى دا كوپتەگەن ماسەلەلەر كوتەرىلدى. «بۇگىنگى بالا تاربيەسىنىڭ باعىتى قانداي بولۋى كەرەك؟», «جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن كىم قانشالىقتى تۇسىنە الىپ ءجۇر؟» دەگەن ساۋالدارعا كوپ بولىپ جاۋاپ ىزدەدى. ال ەلدىڭ بولاشاعىن ويلاعان ءار قازاقستاندىققا بۇل ورتاق ماسەلە بولۋى كەرەك.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا.
قوستاناي.