كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىندا حالىقارالىق بايقاۋشىلار ءۇشىن «ەقىۇ ەلدەرىندە مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى جانە قارت ادامداردىڭ ەلەكتوراتتىق قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋ جاعدايىن بايقاۋ ەرەكشەلىكتەرى» دەگەن تاقىرىپتا سەمينار-ترەنينگ ءوتتى.
سەمينار جۇمىسىنا استاناداعى ەقىۇ باعدارلامالىق ءوفيسىنىڭ, ەقىۇ-نىڭ دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار جانە ادام قۇقىقتارى جونىندەگى بيۋروسىنىڭ, ەلىمىزدىڭ ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ, مينيسترلىكتەردىڭ جانە ۆەدومستۆولاردىڭ, سونداي-اق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. ءىس-شارانىڭ اشىلۋىندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ حاتشىسى باقىت مەلدەشوۆ پەن استاناداعى ەقىۇ باعدارلامالىق ءوفيسىنىڭ باسشىسى, ەلشى دەرد سابو قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى.
«بۇگىنگى ءبىزدىڭ سەمينار-ترەنينگىمىز ەقىۇ-عا قاتىسۋشى ەلدەردە مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى جانە قارت ادامداردىڭ ەلەكتوراتتىق قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋىن بايقاۋعا ارنالعان, دەدى ب.مەلدەشوۆ قۇتتىقتاۋ سوزىندە. – ەقىۇ-نىڭ ادامي ولشەمى ءجونىندەگى ءماسكەۋ كەڭەسىنىڭ 1991 جىلعى 3 قازانداعى قۇجاتىنىڭ 41-پاراگرافىندا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ ادامي قۇقىقتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە, ولاردىڭ قوعام ومىرىنە تولىق قاتىسۋىنا, مۇگەدەكتەرگە قاتىسى بار سالالاردا شەشىمدەر قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرۋگە جانە ولاردىڭ قوعامدىق عيماراتتارعا قول جەتكىزۋى ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ مىندەتتەرى بەكىتىلگەن. ءبىز وسى ەرەجەنى ىسكە اسىرۋدىڭ تەتىكتەرى, مۇگەدەكتەر مەن قارت ادامداردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋىن بايقاۋدى ۇيىمداستىرۋدىڭ ادىستەرى مەن نىساندارى تۋرالى ءسوز ەتەمىز».
بۇدان سوڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى مارات سارسەمباەۆ ەقىۇ-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردەگى مۇگەدەكتەردىڭ ەلەكتوراتتىق قۇقىقتارى جونىندەگى زاڭداردىڭ سالىستىرمالى-قۇقىقتىق تالداۋىنىڭ ناتيجەلەرىن ۇسىندى. سەمينار اياسىندا, سونداي-اق ەقىۇ-نىڭ دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار جانە ادام قۇقىقتارى جونىندەگى بيۋروسىنىڭ كەڭەسشىسى راديۆوە گرۋيچتىڭ «ەقىۇ ەلدەرىندە مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى جانە قارت ادامداردىڭ ەلەكتوراتتىق قۇقىقتارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ جاعدايىن بايقاۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى» اتتى زەرتتەۋىنىڭ تۇساۋكەسەرى دە بولدى.
شارا بارىسىندا مولدوۆا رەسپۋبليكاسىنداعى مۇگەدەكتەر مەن قارتتاردىڭ ەلەكتوراتتىق قۇقىقتارىنىڭ ماسەلەلەرىنە بايلانىستى وسك اپپاراتى حالىقارالىق قاتىناستار ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ا.ارعىنوۆ حابارلاما جاسادى. ال «ارداگەر» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ وكىلى د.جىگىتوۆا سايلاۋعا قارت ادامداردىڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى جونىندە قاتىسۋشىلارمەن وي ءبولىستى. سونىمەن قاتار, قاتىسۋشىلار حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ميسسيالارىنىڭ قۇرامىندا سايلاۋدى حالىقارالىق بايقاۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرىن تالقىلادى جانە قازاقستان وكىلدەرىنىڭ 2016 جىلى ەقىۇ/دياقب ميسسياسىنىڭ قۇرامىندا سايلاۋدى بايقاۋعا قاتىسۋ تاجىريبەسىمەن تانىستى.
ترەنينگ سوڭىندا 2017 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان ەقىۇ/دياقب ميسسياسىنىڭ قۇرامىندا بايقاۋشىلاردىڭ قاتىسۋ تاجىريبەسىن ءارى قاراي جەتىلدىرۋ جانە دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماسىلدى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان»