ەۋرازيالىق توپ (ERG) قۇرامىنداعى «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق-قا قاراستى №1 جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى كاسىپورنىندا 2009 جىلدان وسى كۇنگە دەيىن جۇرگىزىلگەن ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالار اياسىندا قولدانىستاعى ەسكى قۇرىلعىلار, قۇرال-جابدىقتارىن جاڭارتىپ كەلەدى.
قازىر ەلىمىزدەگى ءاربىر كاسىپورىن زامان تالابىنا ساي جاڭا تەحنولوگيالار ۇردىسىمەن جۇمىس جاساۋعا كوشتى. بۇل جاڭاشىلدىقتى ءباسپاسوز تۋرىنا قاتىسقان تىلشىلەر دە كوردى.
كەلگەن جەرىمىز «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق الىپ كاسىپورنى. بيىك مۇرجالارىمەن قويۋلانا شىققان ءتۇتىن كوك الەمدى تۇنشىقتىرا جوعارى كوتەرىلىپ بارادى. زاۋىتتاعى قاۋىپسىزدىك شارالارىن ەسكەرىپ ءتىلشىلەرگە دە ارنايى كاسكا, جەڭسىز جامىلعى كيگىزىپ, تسەحتارعا الىپ ءجۇردى. ءبىر-ەكى ساعاتقا تىلشىلەر دە زاۋىت جۇمىسشىلارىنا اينالىپ شىعا كەلدىك. گۇرىلدەگەن تسەح ىشىنەن قۇلاق تۇنادى. ءوندىرىستىڭ ناعىز قايناعان قازانى وسى جەردە. ءبىزدىڭ كەلۋىمىز دە ءبىرىنشى رەت ەمەس, ءار ساپاردا الىپ زاۋىتتىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىن, ەلىمىزدە قابىلدانعان يننوۆاتسيالىق-يندۋستريالىق باعدارلامالارعا ساي اتقارىپ جاتقان جۇمىستارىن كورىپ جارىسا جازىپ جاتامىز. بۇگىنگى كەلگەن ماقساتىمىز كاسىپورىننىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرىپ جاتقاندىعى جايلى ءوز كوزىمىزبەن كورىپ, تانىسۋ بولدى.
زاۋىت بارىمىزگە بەلگىلى, 50 جىلدان استام ۋاقىت اليۋميني وندىرۋدە. ءباسپاسوز تۋرى كەزىندە ەسكى قۇرىلعىنىڭ جاڭا قوندىرعىمەن اۋىستىرىلىپ, جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن كوردىك. ال №1 جىلۋ ورتالىعى اليۋميني زاۋىتىن بۋمەن, ەلەكتر قۋاتىمەن, وبلىس ورتالىعىن ىستىق سۋمەن, جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. جىلۋ ورتالىعىنىڭ باس ينجەنەرى ورىنباسارىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى الەكساندر ليۋفتتىڭ ايتۋىنشا, ورناتىلعان بۇل جاڭا اگرەگات تۋربينالى گەنەراتوردى سۋىتىپ تۇرۋعا ارنالعان. بۇرىنعى قۇرىلعىلار بولسا ابدەن توزدى. ەندى ەنەرگيا ۇنەمدەۋگە دە مۇمكىندىك بار. تاعى ءبىر جاڭالىق – جاڭا قوندىرعى جانىنان «ۆيبروبيت-300» نىسانى دا ءىسكە قوسىلدى. قۇنى – 34 ميلليون تەڭگە. بۇل كومپيۋتەرلىك كەشەن ستانساداعى تەربەلىس مولشەرىن ءولشەپ, اپاتتى جاعدايلاردان سوڭ از ۋاقىتتا قايتا قالىپقا كەلۋگە كومەگىن تيگىزەدى. ياعني, توزىعى جەتكەن مەحانيكالىق تەتىكتىڭ ورنىن اۆتوماتيكا باستى دەگەن ءسوز.
ءتۇتىن دەمەكشى, «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق قورشاعان ورتا, تابيعات قورعاۋ شارالارىنا دا كوڭىل بولۋدە. ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا بيىك مۇرجالارعا «سگك»506 اتتى گازدان تازالايتىن قوندىرعى-اناليزاتورلار ورناتىلىپتى. قۇنى 145 ميلليون تەڭگە تۇراتىن تازارتقىش زاماناۋي بۇل كەشەندەر قازاندىقتاردان شىعاتىن ءتۇتىن مەن گازدىڭ ساپاسىن, مولشەرىن ونلاين-رەجىمدە باقىلاۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى.
– جاڭا قوندىرعىلار, جاڭعىرتۋ باعدارلامالارى كاسىپورىننىڭ ەڭبەك ءونىمدىلىگىنە, تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىن ارتتىرۋعا دا مول مۇمكىندىك, – دەيدى ا.ليۋفت.
مىسالى, ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرۋدىڭ جىلدىق مولشەرى 2,3 ملرد كۆت/ساعاتتان 2,5 ملرد كۆت/ساعاتقا دەيىن ارتىپتى. ايتسا ايتقانداي, قازىر وڭىردە جىلىتۋ ماۋسىمى باستالدى. بۇل زاۋىتتىڭ №1 جىلۋ ورتالىعى ءۇشىن اسا ماڭىزدى كەزەڭ. سوندىقتان, 2016-2017 جىلعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جىل سايىن ەرتە كۇزدەن باستالادى. ستانسانىڭ بەكىتىلگەن ەلەكتر قۋاتى-350 مىڭ مۆت, جىلۋ قۋاتتى 1182 گكال. بيىل №1, №7 قازاندىقتىڭ اعىمدىق, ال, №3, №5 قازاندىقتارعا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جەلتوقسان ايىنىڭ 15-نە دەيىن اياقتالماقشى. ورتالىقتا قىزۋ جۇمىس. قازىر ستانسادا 80 877 توننا كومىر, 1207 توننا مازۋت قورى بار. ستانسا قىسقا دايىن.
كاسىپورىندا ينۆەستيتسيالىق مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالۋى باستى نازاردا. جالپى, 2015-2016 جىلدارى كاسىپورىندى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا 5 ملرد تەڭگەگە جۋىق قارجى باعىتتالىپتى. كەلەسى كەزەكتە جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى بويىنشا №4 قازاندىقتىڭ ءىشى-سىرتىن اۋىستىرۋ جوباسى كۇتىپ تۇر.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار وبلىسى
سۋرەتتى تۇسىرگەن
انتون كوزلوۆ