استانادا ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ قۇزىرەتتى ورگان باسشىلارى باس قوسىپ, وندا اتالعان ۇيىم اياسىندا «زاڭسىز كەلۋشى-2016» دەگەن شارتتى اتاۋمەن ۇيىمداستىرىلعان زاڭسىز كوشى-قونعا قارسى كۇرەستەگى ءىس-قيمىل جونىندەگى جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار مەن ارنايى وپەراتسيالاردى وتكىزۋ قورىتىندىلارى تالقىلاندى.
جيىنعا ارمەنيا, بەلارۋس, قىرعىزستان, رەسەيمەن قاتار, ءبىزدىڭ ەلدىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارىنىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق, ۇقشۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى ۆالەري سەمەريكوۆ پەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ ەكونوميكا جانە قارجى ساياساتى جونىندەگى ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ قاتىستى. قاتىسۋشىلار قاۋىمى ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى كوشى-قون قىزمەتتەرى مەن شەكارا قىزمەتتەرىنىڭ اتالمىش ۇيىمعا مۇشە ەلدەردىڭ قولدانىستاعى زاڭنامالىق نورمالارىن ءسوز ەتتى. سونىمەن قاتار, سالىنعان تىيىمعا قاراماي زاڭسىز كىرگەن ادامداردى ۇقشۇ اياسىنداعى مەملەكەتتەر اۋماعىنان شىعارىپ جىبەرۋ جايى جانە دەپورتاتسيالانعان ازاماتتارعا قاتىستى اقپاراتتاردى الماسۋ تەتىگىن قۇرۋ بويىنشا بىرلەسە ارەكەت ەتۋدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
جابىق ەسىك جاعدايىندا وتكەن جيىن ورتاسىندا ارنايى باق وكىلدەرىنە سپيكەر رەتىندە شىققان ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرلان تۇرعىمباەۆ كۇن تارتىبىندە زاڭسىز كوشى-قون ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىلانىپ جاتقانىنا توقتالدى. ونىڭ پىكىرىنشە, ۇقشۇ اياسىندا بۇدان بىلاي اتالعان باعىتتاعى جۇمىستارى كۇشەيە تۇسەتىن كورىنەدى. «بۇل رەتتە ءبىز ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى ءارىپتەستىكتى تەرەڭدەتە تۇسپەكپىز. سول ماقساتپەن زاڭسىز كوشى-قونعا قارسى كۇرەس جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ وتىرىسىن وتكىزىپ, ونىڭ توراعاسى رەتىندە رەسەي ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى الەكساندر گوروۆوي سايلاندى», – دەدى ول.
ال كەڭەس توراعالىعىنا سايلانعان ا.گوروۆوي ۇقشۇ اۋماعىندا جالعان قۇجاتپەن جۇرگەن ميگرانتتار ماسەلەسى ۇيىمعا مۇشە ەلدەردىڭ ءتيىستى ۆەدومستۆولارىن الاڭداتا باستاعاندىعىن ايتىپ ءوتتى. «زاڭسىز كوشى-قون اعىنى تاياۋ شىعىس وڭىرىندەگى تۇراقسىزدىقتان تۋىنداپ جاتقانى بەلگىلى دەسەك تە, ولاردىڭ اراسىندا جالعان قۇجاتتارمەن جۇرەتىندەرى از ەمەس. مىسالى, ءبىز وسى كۇندەرى سيريا مەن يراكتىڭ قاراقشىلارى قولدى ەتكەن 60 مىڭنان استام پاسپورتتىڭ اق-قاراسىن اجىراتۋدامىز. ارينە, ولاردى لاڭكەستىك توپ مۇشەلەرى تەرىس پيعىلمەن قولداندى دەپ بولجاۋعا ابدەن بولادى», – دەدى ا.گوروۆوي.
وسى ماسەلەگە وراي ارىپتەسىنىڭ ءسوزىن جالعاعان ۇقشۇ باس xاتشىسىنىڭ ورىنباسارى ۆالەري سەمەريكوۆ بولسا, بيىلدىڭ وزىندە سيريا, ليۆان, يراك پەن يەمەن سياقتى ەلدەردەن 70 مىڭعا جۋىق ازامات ۇقشۇ اۋماعىنا ءوتىپ كەتكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.
جالپى, ۇقشۇ حاتشىلىعىنىڭ ۇسىنعان دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, وتىرىستا تۇراقسىز ايماقتاردان بوسقىنداردىڭ ىقتيمال اعىنىمەن بايلانىستى جاعدايدى مونيتورينگتەۋ ناتيجەلەرى مەن ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەردەن پانا ىزدەگەن ادامداردىڭ جاپپاي كەلۋىنەن تۋىندايتىن توتەنشە جاعدايلار دا كۇن تارتىبىندە قىزۋ تالقىلانعان. سونداي-اق, كەڭەس بارىسىندا ءىىم ورىنباسارى ە.تۇرعىمباەۆ قازاقستاننىڭ زاڭسىز كوشى-قونعا قارسى ءىس-قيمىلدا باسقا مەملەكەتتەرمەن بىرلەسە ارەكەت ەتە وتىرىپ, ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى مەن قىسقى ۋنيۆەرسيادانى وتكىزۋ جايىن بايانداعان. ول قوس شارانىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ تۋريستىك جانە ينۆەستيتسيالىق قىزىعۋشىلىعىن جاقسارتۋدا ماڭىزى جوعارى ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»