قازاقستاننىڭ ءوندىرىسى وركەندەپ كەلەدى. بۇل دەگەنىڭىز – ينۆەستيتسيا. بۇل دەگەنىڭىز – مىڭداعان جۇمىس ورنى. بۇل دەگەنىڭىز – ەلىمىزدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىنىڭ ارتۋى. بۇل دەگەنىڭىز – يندۋستريالاندىرۋدىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعى تابىستى جۇزەگە اسىپ جاتىر دەگەن ءسوز. وسى ويىمىزدى ودان ءارى تارقاتايىق.
2012 جىلعى 19 قىركۇيەك كۇنى ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى IX فورۋمدا قازاقستان مەن رەسەيدىڭ مەملەكەت باسشىلارى ن.ءا.نازارباەۆ پەن ۆ.ۆ.پۋتين ءاۆتووندىرىس سالاسىنا قاتىستى ەكىجاقتى اۋقىمدى جوبانى ماقۇلداعان بولاتىن. بۇل جوبا ءبىر جىلعا جەتەر-جەتپەس, ءدالىرەك ايتقاندا, 2013 جىلى 27 ماۋسىمدا Renault-Nissan اليانسىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىنا ەندى. اتالعان اليانس رەسەي ەلى جاعىنان جوباعا قاتىسۋشى «اۆتوۆاز» اشىق اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باقىلاۋشى اكتسيونەرى. بۇل اۋقىمدى جوباعا قاتىسۋشىلار بىرلەسكەن جۇمىسقا كىرىسۋ ءۇشىن كەلەسى جىلى كۇز ايىندا اتىراۋ قالاسىندا وتكەن وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى XI فورۋمدا تاعى ءبىر باس قوسىپ, ءىستىڭ جاي-جاپسارىن پىسىقتاپ, ەكىجاقتى كەلىسىمگە قول قويىلعان ەدى. بۇل كەلىسىم قازاقستان مەن رەسەي پرەزيدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بولدى.
مىنە, وسىنداي دايىندىقپەن قازاقستاندا تۇڭعىش اۆتوزاۋىتتىڭ ىرگەتاسى قالانعان ەدى.
ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, ەگەر قازاقستان تاۋەلسىزدىك الماسا, ەلباسى الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەرمەن بارىس-كەلىس, الىس-بەرىس ساياساتىن ۇستانباسا, ەل ەكونوميكاسىن وركەندەتۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيا تارتۋعا بەل شەشە كىرىسپەسە, شىعىس قازاقستان وڭىرىندە الىپ ءاۆتووندىرىس سالىنباس ەدى. بۇل – اقيقات. الىپ دەمەسكە امال جوق. 745 فۋتبول الاڭىنداي اۋماقتى الىپ جاتقان اۆتوكولىك ءوندىرىسىنىڭ ورنى وسىدان بىرەر جىل بۇرىن ميداي جازىق دالا بولاتىن. وسكەمەن قالاسىنىڭ قيىر شەتى ەدى. قازىر ادام تانىماستاي وزگەردى بۇل ورىن. جاس كاسىپكەرلەر بەل شەشە كىرىسكەن ۇلكەن ءىستىڭ باسى-قاسىندا بۇگىندە «بيپەك اۆتو – ازيا-اۆتو» كومپانيالار توبى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى دارەجەسىنە جەتكەن اناتولي بالۋشكين ءجۇردى. ولار جوعارى تەحنولوگيالىق ءوندىرىستى تاقىر جەردەن باستاپ, الەمدىك دەڭگەيدەگى ارىپتەستەرىنىڭ كۇمانسىز سەنىمىنە يە بولدى.
وسكەمەننىڭ كونۆەيەرىنەن شىققان العاشقى اۆتوموبيل – LADA 4ح4 («نيۆا»). «اۆتوۆاز» قازاقستاندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان وسى جاڭا سالاعا بارىنشا قولداۋ جاساعانىن ايتۋ ءلازىم. جوبا ويداعىداي جۇزەگە اسىپ, ءاۆتووندىرىس قىز-قىز قايناپ, بولاشاعى زور ەكەنىنە كوپتىڭ كوزى جەتكەندىكتەن بولار, ۋاقىت وتە كەلە, Skoda Auto, General Motors جانە KIA Motors شىعىس قازاقستاندا اشىلعان «ازيا-اۆتو-نىڭ» ارىپتەستەرىنە اينالىپ, قويان-قولتىق ارالاسىپ, بىرلەسە جۇمىس جۇرگىزە باستادى. قازاقستاننىڭ ءوندىرىسى وركەندەپ كەلە جاتقانىنا وسى ءسوزىمىز دالەل.
قازىرگى ۋاقىتتا ءاۆتووندىرىس – ءبىزدىڭ ەل ەكونوميكاسىنىڭ يندۋستريالىق دامۋىنداعى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى. بۇگىنگى تاڭدا رەسپۋبليكا اۋماعىندا جەڭىل اۆتوكولىكتەر مەن جۇك جانە اۆتوبۋس تەحنيكالارىن شىعاراتىن, «ازيا-اۆتونى» قوسا ەسەپتەگەندە, بەس وندىرىستىك الاڭ بار. بۇل كاسىپورىندار قازىر قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس.
ەلىمىزدە يندۋستريالاندىرۋدىڭ العاشقى بەسجىلدىعىندا اۆتوكولىك ءوندىرۋ 4,8 ەسەگە ارتتى. بۇعان «بيپەك اۆتو – ازيا-اۆتو» كومانداسىنىڭ قوسىپ وتىرعان ۇلەسى ايتارلىقتاي. قازىر ولار «اۆتوۆاز»-دىڭ سەنىمدى سەرىگى. جاسىراتىنى جوق, «اۆتوۆاز» رەسەيدەن گورى قازاقستاندا ايگىلى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە جاڭا كولىكتى ساتىپ الۋشى ءاربىر ءۇشىنشى ادام «Lada» ۇلگىسىن قوش كورەدى ەكەن.
قازاقستاندا العاش اشىلعان زاۋىتتىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىنە كەلسەك, قازىرگى ۋاقىتتا «بيپەك اۆتو – ازيا-اۆتو» قازاقستان نارىعىنان دا تىس ايماقتاردا جاقسى تانىمال. بۇل ەۋرازيالىق وداق نارىعىنا جول سالعان قازاقستاندىق العاشقى كومپانيا. اتالعان اۆتوحولدينگ قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ازيالىق بولىگىن قوسا ەسەپتەگەندە, 7 مەملەكەتپەن ىسكەرلىك, ساۋدا-ساتتىق قارىم-قاتىناس قالىپتاستىرىپ ۇلگەردى. ولار 84 ميلليون تۇرعىنى بار نارىقتى «جاۋلاپ الدى». ەكسپورت كولەمى جىلىنا 60 مىڭ اۆتوكولىكتەن كەم بولمايدى دەگەن جوسپار بار. مامانداردىڭ توپشىلاۋىنشا, بۇل مولشەردەن دە كوپ بولۋى ابدەن مۇمكىن. ويتكەنى, قازاقستاندىق ءاۆتووندىرىس الەمدىك نارىقتا ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىن ويىپ تۇرىپ الدى.
كاسىپورىننىڭ وندىرىستىك كولەمى كەڭەيە بەرەتىنى ءسوزسىز. جوسپار سونداي. بۇل كومپانيانىڭ نەگىزگى جانە قوسالقى ءوندىرىس ورىندارى تولىق ىسكە قوسىلعان كەزدە 12 مىڭ ادامنىڭ جاڭا جۇمىس ورنىنا قولى جەتەدى.
كاسىپورىننىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى قۋاتتىلىعى – 60 مىڭ اۆتوكولىك. بۇل مەجەگە 2018 جىلى جەتپەك. جوبالىق قۋاتتىلىعى – جىلىنا 120 مىڭ كولىك. ونىڭ جالپى قۇنى – 340 ميلليارد تەڭگە.
ينۆەستيتسيا مولشەرى – 55 ميلليون اقش دوللارى. بۇل – ينۆەستورلاردىڭ جەكە قارجىسى.
«ازيا-اۆتو» كونۆەيەرى توقتامايدى, ءوندىرىس كولەمى جىلدان-جىلعا ۇلعايا بەرەتىنىنە كوپشىلىك سەنىمدى. كاسىپورىن اشىلعالى بەرى قازاقستان پرەزيدەنتى وندا ءتورت مارتە بولعان ەكەن. وسىعان قاراپ-اق, ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى العاشقى اۆتوزاۋىت مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا ەكەنىن انىق اڭعارۋعا بولادى. تەك باقىلاۋ عانا ەمەس, جاڭا ءوندىرىس ورنىنا مەملەكەت تاراپىنان ۇدايى قولداۋ بولاتىنىن كاسىپورىندا بولعان كەزىندە ۇلكەن ۇجىمنىڭ الدىندا ايتقان ەدى.
– ءبىز ەرتەرەكتە شەتەلدە بولعان كەزىمىزدە وسىنداي كونۆەيەرلەردى كورىپ, تاڭ-تاماشا قالۋشى ەدىك. ەندى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە تاماشا ماشينالار مەن ماماندار بار. قازىر جاڭا الاڭدى كورىپ تۇرمىن. كەلەشەگى جاقسى. قيىندىقتارعا قاراماستان, مەملەكەت سىزدەرگە كومەكتەسۋدى جالعاستىرا بەرەدى, – دەگەن بولاتىن ن.ءا.نازارباەۆ.
ال «اۆتوۆاز» اشىق اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى نيكوليا مور قازاقستانداعى №1 اۆتوزاۋىتتىڭ از ۋاقىت ىشىندە ۇلكەن ءىس تىندىرعانىن, ەكىجاقتى ىسكەرلىك, ارىپتەستىك بايلانىستىڭ اياسى كەڭەيىپ كەلە جاتقانىن تىلگە تيەك ەتكەنى بار ەدى.
– بۇل قازاقستان مەن رەسەيدىڭ بىرلەسكەن ءىرى ونەركاسىپتىك جوباسى. جاسىراتىنى جوق, ەكى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىك قۇرۋ ءجونىندەگى باستامالارىنىڭ ارقاسىندا وسىنداي تابىستى جوبا جۇزەگە استى, – دەگەن ەدى نيكوليا مور.
وسكەمەندەگى ءوندىرىس تاۋەلسىز قازاقستانداعى №1 اۆتوزاۋىت. ونىڭ بولاشاعى كەمەل. الەمدى شارپىعان ەكونوميكالىق داعدارىسقا قاراماستان, العا ادىمداي بەرەتىنى انىق.
عالىم ومارحان,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى