جامبىل وبلىسىنىڭ تالاس اۋدانىندا ورىن العان زاڭ بۇزۋشىلىق ءىس-ارەكەتتەردى اشكەرە ەتكەنى ءۇشىن «التىن القا» يەگەرى, ارداگەر ۇستاز كاميلا قورجىقوۆا قىسىم كورگەنىنە شاعىمدانىپ, رەداكتسيامىزعا كەلدى. ءارىپتەستەرى تاراپىنان ۇستىنەن ارىز دا جازىلعان ەكەن, بىراق دالەلىن تاپپاپتى. ال كەيبىر ىستە قىلمىستىق قۇرام بولماعاندىقتان, جابىلعان. ءتىپتى سولاردىڭ, ياعني ارىزدانۋشىلاردىڭ بىرقاتارىمەن سوتقا دەيىنگى بىتىمگەرشىلىك كەلىسىمى دە جاسالىپتى.
ال ەندى ارداگەر ۇستاز نەگە شاعىمداندى دەيسىز عوي. تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن وعان تولىعىراق توقتالا كەتەيىك. اۋەلى كاميلا قورجىقوۆانىڭ سىن ساداعىنا اۋدان اكىمىنەن باستاپ, قاراپايىم مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە دەيىن ىلىگىپتى. اتاپ ايتقاندا, ولاردىڭ اراسىندا تالاس اۋدانىنىڭ اكىمى بولات رىسمەنديەۆ, جامبىل وبلىستىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى سۇلۋشاش قۇرمانبەكوۆا, تالاس اۋدانى ءبىلىم ءبولىمىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى گۇلنار تۇرسىنبەكوۆا, قاراتاۋ قالاسىنداعى «يگىلىك» كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى راشيد سەيداليەۆ, «استانا» بالاباقشاسىنىڭ بۇرىنعى مەڭگەرۋشىسى ءلاززات سەيداليەۆا, س.سەيفۋللين اتىنداعى مەكتەپتىڭ 2012-2013 جىلدار ارالىعىندا ديرەكتورى بولعان گۇلميرا زەينەلوۆا جانە وسى وقۋ ورنىنىڭ مۇعالىمدەرى سۇلۋشاش بينازاروۆا, سالتانات اليەۆا جانە باقتىگۇل سۇلەيمەنوۆا بار. جالپى, العاشقى سوت پروتسەسى قاراتاۋ قالاسىنداعى س.سەيفۋللين اتىنداعى مەكتەپ ديرەكتورى اسان ورازىمبەتوۆتىڭ مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسىن جىمقىرعان ءىس-ارەكەتى ءۇشىن ەكى جىلعا سوتتالعاندىعىنان باستاۋ العان. ك.قورجىقوۆانىڭ ارىزىنىڭ ىزىمەن سول كەزدەگى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى جامبىل وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ قاراتاۋ ايماعى بويىنشا باسقارماسى سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارىن جۇرگىزگەن جانە ارىز ناقتى دالەلىن تاپقان.
بۇل رەتتە تالاس اۋداندىق كاسىپوداق ۇيىمىنىڭ توراعاسى مادياربەك ميراليەۆتىڭ سوتتى بولعان ديرەكتور ا.ورازىمبەتوۆتى اراشالاپ قالۋعا تىرىسقاندىعى بەلگىلى بولىپ وتىر. سول ءۇشىن ول ك.قورجىقوۆاعا كەلىپ, «ارىزىڭدى قايتارىپ ال» دەگەن كورىنەدى. بۇل ۇسىنىستى قابىل الماعاندىقتان م.ميراليەۆ ارىزدانۋشىنىڭ سوڭىنا تۇسكەن. س.سەيفۋللين اتىنداعى مەكتەپتىڭ بۇرىنعى كاسىپوداق توراعاسى مەيرامبەك قىرقىمباەۆتىڭ تالاس اۋداندىق سوتىنا ك.قورجىقوۆانىڭ ۇستىنەن ارىزدانۋى سونىڭ ءبىر كورىنىسى. قك-ءنىڭ 129-بابى 1-بولىمىمەن جاۋاپكەر كىنالى دەپ تابىلىپ, 161800 تەڭگە ايىپپۇل دا سالىنىپتى. الايدا, جامبىل وبلىستىق سوتىنىڭ اپەللياتسيالىق جانە كاسساتسيالىق سوت القاسى دا زاڭنامادا سىبايلاس جەمقورلىق تۋرالى ءتيىستى زاڭ ورىندارىنا حابارلاعان ادامدى مەملەكەتتىڭ قورعاۋىنا الاتىندىعى كوزدەلگەنىن نەگىزگە الىپ, ارداگەر ۇستازدىڭ ارەكەتىندە قىلمىستىق قۇرام بولماعاندىقتان اقتاپ شىققان. ارتىنان تالاس اۋداندىق سوتىنىڭ سۋدياسى بەكلان جارمۇحامبەتوۆتىڭ زاڭسىز ۇكىمىنىڭ كۇشى جويىلۋىنا وراي استانا قالاسى سارىارقا اۋداندىق سوتى ك.قورجىقوۆاعا قارجى مينيسترلىگىنەن مورالدىق زيانعا وتەم جاساۋ ماقساتىندا 200 000 تەڭگە ءوندىرىپ بەرگەن.
سونداي-اق, ك.قورجىقوۆانىڭ قالامىنا ىلىككەن س.سەيفۋللين اتىنداعى مەكتەپتىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى گۇلميرا زەينەلوۆانىڭ 2012-2013 وقۋ جىلىندا قۇجات جۇزىندە بار, ال مەكتەپ پارتاسىندا جوق 19 وقۋشىعا جالعان قۇجات جاساعانى جامبىل وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى باقىلاۋ دەپارتامەنتى تاراپىنان دا ناقتى دالەلىن تاپقان. ءتىپتى مەكتەپتىڭ مۇعالىمدەرىنە جوعارى سانات بەرۋ ماسەلەسىندە دە بىلىق-شىلىققا جول بەرىلگەن. تارقاتىپ ايتقاندا, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ 22.01.2010 جىلعى №16 بۇيرىعىنان 31-32-تارماعى جانە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ 2013 جىلعى 8 تامىزداعى №323 بۇيرىعىنىڭ 1-ءشى قوسىمشاسىندا كورسەتىلگەن تالاپتار مۇلدەم ورىندالماعان. سونىڭ ناتيجەسىندە مەكتەپ مۇعالىمدەرى س.اليەۆاعا, ب.سۇلەيمەنوۆاعا جانە س.بينازاروۆاعا تالاس اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى مەكەمەسىنەن قوسىمشا قاراجات تولەنىپ وتىر. جوعارى ساناتتاعى وسى ءۇش مۇعالىمنىڭ ەشقانداي جەتىستىكتەرى جوقتىعىن جامبىل وبلىسى ءبىلىم سالاسىنداعى باقىلاۋ دەپارتامەنتى تولىق انىقتاپ بەرگەنىمەن, وبلىستىق جانە اۋداندىق ءبىلىم باسقارمالارى ازىرگە ەشقانداي شارا قولدانباۋدا.
ال قاراتاۋ قالاسىنداعى «استانا» بالاباقشاسىنىڭ بۇرىنعى مەڭگەرۋشىسى ءلاززات سەيداليەۆانى تاعايىنداۋ كەزىندە بىلىكتىلىك تالاپتارىنا ساي كەلمەسە دە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى تاراپىنان زاڭسىز كەلىسىم بەرىلگەنى جامبىل وبلىسىنىڭ پروكۋرورى ا.مايلىباەۆتىڭ جاۋابىندا ايقىن جازىلعان. ل.سەيداليەۆانى بالاباقشا مەڭگەرۋشىسىنە تاعايىنداعان كەزدە قر بعم قر №338 بۇيرىعى نازارعا الىنباعان. ەسەسىنە قر بعم 21.02.2012 جىلعى №57 بۇيرىعىن («مەملەكەتتىك ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارىن كونكۋرستىق تاعايىنداۋ قاعيداسىن بەكىتۋ تۋرالى») باسشىلىققا الىنىپ, ءبىلىم ءبولىمى 05.12.2012 جىلعى №105 بۇيرىعىمەن «استانا» بالاباقشاسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىنە تاعايىنداعان. جۇمىس بارىسىندا بالاباقشا مەڭگەرۋشىسىنىڭ ءىس-ارەكەتتەرى جونىندە ءوز ويىن اشىق بىلدىرگەن تاربيەشى ەرا ەلتۇزەروۆانىڭ قىسىمشىلىققا ۇشىراۋى جاعدايدى ودان بەتەر ۋشىقتىرىپ جىبەرگەن كورىنەدى. سوندىقتان دا, «ءتارتىپسىز» تاربيەشىنى بىرنەشە مارتە جينالىستارعا سالىپ, ءوز قول استىنداعى قىزمەتكەرىنە «ديپلومىن ساتىپ العان» دەپ ىشكى ىستەر بولىمىنە دە ارىز جازدىرعانىمەن, ول دالەلىن تاپپاي, ءىس قىسقارتىلىپ وتىر. ە.ەلتۇزەروۆانى ءۇش رەت جۇمىستان شىعارعانىمەن, سول سوت شەشىمىمەن بالاباقشا تاربيەشىسى ورنىنا قايتا كەلدى. وسىنشاما قىسىمشىلىققا بارعان ل.سەيداليەۆاعا ەشقانداي شارا قولدانىلماي, «بايتەرەك» بالاباقشاسى مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىنە اۋىستىرىلدى. ال بالاباقشا مەڭگەرۋشىسىنىڭ زايىبى راشيد سەيداليەۆ «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ» ەرەجەسىنە بايلانىستى بىرنەشە زاڭ بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرگەن. تارقاتىپ ايتقاندا, «تالاس اۋدانى اكىمدىگىنىڭ «يگىلىك» كوپسالالى كاسىپورنى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى رەتىندە ول قاراتاۋ قالاسى شەين كوشەسى 5 ۇيدە ورنالاسقان كاسىپورىن عيماراتىن جەرىمەن قوسا «بىرلىك سەرۆيس» جشس-نە 270308 تەڭگەگە ساتقان.
وسى ارادا ايتا كەتۋ كەرەك, تالاس اۋدانى پروكۋراتۋراسىنىڭ اۋدان اكىمى بولات رىسمەنديەۆكە 2014-2015 جىلدارداعى جىلىتۋ ماۋسىمىندا ۇكىمەت رەزەرۆىنەن بولىنگەن وتىندى (تابيعي گاز) ساتىپ الۋعا قاجەتتى 11370600 تەڭگەنى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋعا جىبەرگەن «يگىلىك» كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى راشيد سەيداليەۆتى تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ تۋرالى ۇسىنىسى ءالى ورىندالماعان. دەگەنمەن, ر.سەيداليەۆ جانە جۇبايى ل.سەيداليەۆا تالاس اۋداندىق سوتىنا جۇگىنىپ, ە.ەلتۇزەروۆا مەن ك.قورجىقوۆانى ۇستەرىنەن جالا جاۋىپ وتىر دەپ شاعىمدانعان. ال تالاس اۋداندىق سوتىنىڭ سۋدياسى بەكلان جارمۇحامبەتوۆ جاۋاپكەرلەردىڭ ەشقانداي دالەلدەرى مەن ايعاقتارىن قابىلداماي ءىستى تالاپكەرلەر ءبىر جاقتى پايداسىنا شەشىپ بەرگەن. سوندىقتان دا, ە.ەلتۇزەروۆا مەن ك.قورجىقوۆا ادىلدىكتىڭ اق-قاراسىن ايىرىپ بەرۋ ءۇشىن رەداكتسياعا كەلىپتى.
ال ءبىز بولعان جايدى ەكى تاراپقا دا ورتاق, ياعني قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ رەسمي تەكسەرىستەرىنە نەگىزدەلگەن قۇجاتتارعا سايكەس سارالاپ قانا شىقتىق.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»