اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ىزدە... اۋىرا قالساڭىز تاعى دا دارىگەردىڭ كومەگىنە جۇگىنەسىز. الايدا, قازىرگى قوعامدا دارىگەرلەرگە دەگەن سەنىمسىزدىك, شاعىمدانۋشىلىق, ءتىپتى, ىستەرىن سوتقا اپارۋعا دەيىنگى جاعدايلار كوبىرەك ورىن الىپ جاتىر. بۇعان كىم كىنالى؟ دارىگەردىڭ سالعىرتتىعى ما, الدە اۋرۋ اسقىنعاندا ەم قابىلداعان جاندار ما؟
مەديتسينا سالاسى جىلدان-جىلعا قارقىندى دامۋدا, قازىر ادامدى ءولىم اۋزىنان اراشالاپ قالۋ دا اقىلدى اپپاراتتاردىڭ ارقاسىندا جەڭىلدەپ وتىر. سوعان قاراماستان, كەز كەلگەن مەديتسينالىق مەكەمەگە باس سۇقساڭىز, دارىگەرگە ايتىلار ارىز-شاعىمنان كوز اشپايسىز...
دارىگەر – ادام جانىنىڭ اراشاشىسى. تالاپ تا, جاۋاپكەرشىلىك تە جوعارى بولۋ قاجەت-اق, الايدا دارىگەرلەردىڭ قۇقىعى قايدا؟
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكستە دارىگەردىڭ قۇقىعى تۋرالى ايتىلعانمەن, دارىگەردى قورعاۋ تۋرالى ارنايى باپ جوق. وسىدان كەلىپ دارىگەرلەرگە كىنانى ارتۋشىلار دا كوپ. دارىگەردى قورعايتىن زاڭ قاراستىرىلماعاندىقتان, كەز كەلگەن شاعىمدانۋشىنىڭ ارىزىمەن سوتقا سۇيرەي جونەلەمىز. ەگەر اق جەلەڭدى جانداردى جازىقتى قىلا بەرسەك, بىزدە ءوز ءىسىنىڭ ماماندارى قالمايتىن شىعار. مەديتسينالىق وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ, جۇمىسقا ورنالاسقان جاس ماماننىڭ ءجابىر كورىپ, جاپا شەگىپ جاتقاندارى قانشاما؟ دارىگەر كۇندەلىكتى قابىلداۋ قىزمەتىن اتقارۋىمەن قاتار ءوز بولىمشەسىن ارالاۋعا, شاقىرتۋلارعا بارۋى ءتيىس. الايدا, دارىگەرلەردىڭ ءومىرىن كىم ساقتاندىرادى؟ جاقىندا استانادا بولعان وقيعا سونىڭ ءبىر دالەلى. قوڭىراۋ شالىپ, شاقىرتۋعا ءزارۋ بولعان ازامات اۋىرىپ جاتپاعاندىعى بەلگىلى بولدى. ول ۇيىنە كەلگەن دارىگەرگە قۇقاي كورسەتىپ تيىسە باستايدى. ابىروي بولعاندا قىز قاشىپ قۇتىلادى. ونىڭ ۇستىنە, ءدال بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدەگى مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ جالاقىسى ادۆوكات جالداۋدى كوتەرمەيتىنى جاسىرىن ەمەس. قازىر دۇنيە جۇزىندە مەديتسينالىق ءبىلىمى بار زاڭ قىزمەتكەرلەرىن دايارلاۋ ءۇردىسى بار. ولار ءتۇرلى جاعدايدا دارىگەردىڭ كىناسىز ەكەنىن انىقتاپ بەرە الادى. ال بىزدە ونداي مامانداندىرىلعان قورعاۋشىلاردىڭ تاپشىلىعىنان دارىگەر قۇقىعى اياق استى بولىپ تاپتالىپ جاتىر. سوندىقتان, ەلىمىزدە مەديتسينالىق ءبىلىمى بار زاڭ قىزمەتكەرلەرىن دايىنداۋدى قولعا الۋ قاجەت.
تاعى ءبىر ماسەلە – اۋىلدىق جەرلەرگە مەديتسينالىق كومەكتى جەتكىزۋ ءىسى. ەلىمىزدە شالعاي جاتقان, 20-30 ءۇيلى اۋىلدار بارشىلىق. مەديتسينالىق ورتالىقتاردى كولەمى شاعىن اۋىلدارعا ورناتۋ مۇمكىن ەمەس. جۇرت اعىلىپ قالاعا, اۋدان ورتالىعىنا قاتىنايدى, مەديتسينالىق كومەككە دەر كەزىندە قول جەتكىزە الماي جاتادى. وسى ورايدا ۇكىمەت جىلجىمالى مەديتسينا قىزمەتىن قولعا الۋدا. وعان ەل ىشىندە جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان «دەنساۋلىق پويىزى» دالەل. جاڭا تەحنولوگيالىق جابدىقتار مەن دياگنوستيكالىق لابوراتورياسى بار پويىزداردا ماماندارعا بارلىق جاعداي جاسالعان. بۇل زامانعا ساي مەديتسينا قىزمەتىن اۋىل تۇرعىندارىنا جەتكىزۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى ءتاسىلى. وسىنداي دەر كەزىندە كەلەتىن كومەكتەردى قولعا الساق, بىرىنشىدەن, ۋاقىت جوعالتپاي اۋرۋدى ەمدەپ, ەكىنشىدەن, اۋىلدىق جەردە سكرينگتىك تەكسەرۋلەردى تولىقتاي جۇزەگە اسىرا الامىز. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋدى, دەنساۋلىق سالاسىنىڭ الدىڭعى قاتارلى مەملەكەتتەرمەن تەڭ دارەجەدە بولۋىن ەلباسىمىز ءجيى قاداپ ايتىپ كەلە جاتىر. ەندەشە, ءبىلىمدى دە بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ سانىن ارتتىرۋعا اتسالىسساق, دارىگەر قۇقىعىنىڭ قورعالۋىنا, جابىرلەنۋشىگە اينالىپ جاپا شەكپەۋىنە تۇرتكى بولساق دەگىم كەلەدى.
ايمان مۇقىشەۆا