وقي وتىرىڭىز
ChatGPT ءبىلىمدى قالاي وزگەرتەدى؟
جاھاندى وزگەرتىپ جاتقان جاساندى ينتەللەكت ءبىلىم سالاسىنا دا ءوز اسەرىن تيگىزەتىنى انىق. ءبىلىم بەرۋ پلاتفورمالارى ءداستۇرلى جۇيەدەن بىرتە-بىرتە باس تارتىپ جاتىر. ويتكەنى بۇگىنگى ۇرپاقتى بۇرىڭعى بىلىممەن وقىتۋ استە قيىن.
20 قازان, 2023
اەس سالىنسا, وعان بالقاشتىڭ سۋى پايدالانىلمايدى
الەمدەگى دامىعان مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسىلىپ, ەكونوميكاسى باقۋاتتى دا ەڭسەلى ەل بولۋدى ماقسۇت تۇتساق, اتوم ەنەرگياسىن بەيبىت پايدالانۋ جولىندا باتىل قادام جاساعانىمىز ابزال. ايتپەگەندە كورشى ەلدەردىڭ قۋات كوزدەرىنە كوگەندەلىپ, ەنەرگياعا تاۋەلدى كۇي كەشە بەرەتىنىمىز انىق. مۇنى وسى سالانىڭ ماماندارى مەن عالىمدارى دا ايتىپ وتىر.
20 قازان, 2023
سالماقتى ويلار مەن سىندارلى پىكىرلەر الاڭى
«ادىلەتتى قازاقستان: ءبارىمىز جانە ارقايسىسىمىز ءۇشىن – ازاماتتىق قوعام دامۋىنىڭ باستى باعىتى» اتتى ازاماتتىق فورۋمنىڭ ەكىنشى كۇنى پلەنارلىق وتىرىسپەن باستالدى. جيىن بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇندەۋى وقىلدى. ءىس-شاراعا ءماجىلىس توراعاسى ەرلان قوشانوۆ, مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا قاتىستى.
20 قازان, 2023
ناعىز قۇتقارۋشى جۇرەتىن سوقپاققا ءتۇسۋ ءۇشىن تەك جالاڭ كۇش پەن كوزسىز باتىر بولۋ ازدىق ەتەدى. شىن قۇتقارۋشىنىڭ مەديتسينا مەن پسيحولوگيا سالاسىنان دا حابارى بولۋ كەرەك. ويتكەنى كۇندەلىكتى قىزمەت بارىسىندا ادامدارعا العاشقى دارىگەرلىك, پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋگە, بيىككە ورمەلەپ, قىپ-قىزىل شوقتىڭ كوزىنە قويىپ كەتۋگە, اق بوراننىڭ استىنان اداسپاي جول تاۋىپ, ادام ءومىرىن اراشالاۋعا, كەيدە مۇز استىنا سۇڭگۋگە تۋرا كەلەدى.
19 قازان, 2023
كوكتەمدە قار سۋى قايتا, جىلقىنىڭ جونى كۇنگە ءبىر قىزىپ, ءتىسىن كوككە ەندى قاداي بەرگەندە جەلقۇرساق ايعىر مىنگەندەر جاقسى بىلەدى. جانۋار جاي تۇرعاندا قالاي بيلەپ, ءبىر قىرىنداپ جۇرەتىنىن. باسىن قاقشيتا قۇلاعىن تىگىپ العان بەستى ايعىر جۇرمەي-اق ءتورت اياعىنان بيلەپ بارا جاتادى. ونىڭ شوق باسقانداي الشىسىنان تۇسكەن, ءتۇسىپ وتىرعان اياق الىسىنان ارىنىن سەزەرگە كەرەك. مىنگەن بويدا تۋلاپ الا جونەلگەن شۋ اساۋ تاي-قۇناننىڭ ءارى-بەرى تارتقانى جاي دەلبەڭباي بولىپ قالادى. مەيلى, شۋ اساۋ بولسا دا. ال كىسىنەسە دەمى وكپە-باۋىرىن, جۇرەگىمەن قوسا سىرتقا اتىپ جىبەرەردەي الگى بەستى ايعىردىڭ ورنىنان قوزعالىپ كەتكەنىنىڭ ءوزى جەر تەڭسەلىپ كەتكەندەي اسەر ەتەدى. ونى ۇستاپ, تىزگىندەپ وتىرۋدا وڭاي ەمەس. تۋرا سول سياقتى اسەردى شىعارما وقىعاندا دا بايقاۋعا بولادى. الىپتاردىڭ كەسەك تۋىندىلارى وقي باستاعاندا ءتورت اياعىن تەڭ باسقان تارلانداي ارنالانىپ, جانىڭدى ۇلى باستاۋلارعا الا جونەلەدى. تاۋ تەڭسەلىپ كەتكەندەي, جەر قوزعالىپ, جازىق اعىپ, قۇم كوشىپ بارا جاتقانداي. جازدىگۇنى كوز ۇشىنداعى تاۋلاردى ساعىم كوتەرىپ اكەتكەندەي, تۇرا-تۇرا زەرىككەن دۇنيە ءبىر ساتتە قوزعالا بارادى. سولاردىڭ اراسىنان ارنا تاۋىپ عۇمىرلار كوشەدى. داۋىرلەر قۇلاعىن قىلتيتىپ, عاسىرلاردىڭ جۇگى سىز بەرەدى.
19 قازان, 2023
كورنەكتى عالىم زەينوللا قابدولوۆ: «تاحاۋي احتانوۆ كىم؟» دەگەن سۇراققا «ۇلكەن ۇشەۋ – «قاھارلى كۇندەر», «بوران», «شىراعىڭ سونبەسىن», دەپ جاۋاپ بەرىپتى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن ادەبيەتكە كەلگەن جازۋشىلاردىڭ ىشىنەن الدىمەن اۋىزعا تاحاۋي احتانوۆتىڭ ەسىمى ىلىنەدى. ول ادەبيەت ەسىگىن ءوزىنىڭ كەيبىر قاتارلاستارى سەكىلدى قاعىپ كىرگەن جوق, ەركىن اشىپ, ءاپ دەگەننەن ءوز ورنىن يەلەندى.
19 قازان, 2023
بيىل عاسىرلىق تويى اتاپ ءوتىلىپ جاتقان كورنەكتى جازۋشى تاحاۋي احتانوۆتىڭ «قاھارلى كۇندەردەگى» اتاققۇمار ءۋاليدى, «ماحاببات مۇڭىنداعى» جاۋاپسىز نيازدى, «بورانداعى» ادىلەتسىز قاسبولاتتى, جاۋىز بەلسەندى جاپپاسبايدى بىلمەيتىن وقىرمان كەمدە-كەم. بۇل كەيىپكەرلەردىڭ ءبارى دە سىنشىل سۋرەتكەردىڭ تۋىندىلارىنداعى ءومىر شىندىعىنىڭ قاراما-قايشىلىقتى سيپاتىن بەرەدى. سول ۋاقىتتىڭ اقيقاتى مەن جالعانىن, سول قوعامنىڭ داڭقى مەن داقپىرتىن, دەرتىن كورسەتەدى. سويتە تۇرا اۆتور قالامى ليريكالىق سىرشىلدىق سارىننان دا الىس ەمەس. ءتىپتى جازۋشىنىڭ ادام جانىنىڭ تەرەڭ يىرىمدەرىنە ءۇڭىلىپ, ءۇمىتى مەن وكىنىشىن, سەزىمى مەن اسەرىن قوزعايتىن كەي شىعارمالارىن كوپ جۇرت بىلە بەرمەيدى. سوناۋ 1960 جىلى جازىلعان شاپ-شاعىن «ول سولاي ەدى» اڭگىمەسى دە وقىرمانعا بەيمالىم بولۋى مۇمكىن.
19 قازان, 2023
الانياداعى اجال تراسساسى: تۇركيانىڭ تۋريستىك قالاسىندا 3 ايدا 6 وتانداسىمىز قازا تاپتى
سوڭعى ءۇش ايدا تۇركيانىڭ الانيا قالاسىندا 6 وتانداسىمىز جول اپاتىنا ۇشىراپ, كوز جۇمدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
19 قازان, 2023
ەلوردادا اسقار زابيكۋلينگە ەسكەرتكىش قويىلدى
استانادا №6 مامانداندىرىلعان ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ اۋماعىندا ەرلىكپەن قازا تاپقان ءورت ءسوندىرۋشى اسقار زابيكۋليننىڭ قۇرمەتىنە ەسكەرتكىش اشىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz قالالىق تجد ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
19 قازان, 2023
«ءورت بولعان جەرگە اسىققاندا, جول بەرمەيتىندەر كوپ كەدەرگى كەلتىرەدى» – ماناس قايىرحان ۇلى
بۇگىن – ادامدارعا قاشاندا كومەك قولىن سوزۋعا ءازىر قۇتقارۋشىلار كۇنى. ايتۋلى مەرەكە قارساڭىندا ولاردىڭ جانكەشتى ەڭبەگىن قالاي ايتساق تا جاراسادى. باقساق بۇل كۇنى كوبىنە ءورت ءسوندىرۋشى-قۇتقارۋشىلار تۋرالى كوپ ايتىلادى. ال ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى تاسادا قالىپ قويىپ جاتادى. بۇل ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرماسقا بولماس دەپ اپات ورنىنا دەرەۋ جەتكىزەتىن جۇرگىزۋشىنىڭ ءبىرى ازاماتتىق قورعاۋ سەرجانتى ماناس قايىرحان ۇلىمەن اڭگىمەلەسىپ كوردىك.
19 قازان, 2023
ورتكە قارسى وجەتتىك تانىتۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. سول ءۇشىن دە قۇتقارۋشى – مىقتىلار تاڭدايتىن ماماندىق. كۇن-ءتۇن دەمەي, باسىن قاتەرگە تىگىپ, ءتىلسىز جاۋعا, ءتۇرلى جاعدايعا قارسى اتتاناتىن ولار قۇرمەتكە شىنىمەن لايىقتى. وسى ءبىر سالادا وتىز جىل بويى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن بالقاشتىق داۋلەت دولباەۆ تا كوپ ادامعا ەكىنشى ءومىر سىيلاعان.
19 قازان, 2023
قۇتقارۋشىلار جۇمىسى قاشاندا اقتارا ايتىپ, اق العىسىڭدى بىلدىرۋگە ابدەن لايىقتى. ماماندىقتىڭ ءتۇر-ءتۇرى بار, دەگەنمەن جانىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ ءجۇرىپ, وزگەنىڭ ءومىرىن قورعاپ قالاتىن ورەندەردىڭ ەڭبەگى – ءوز الدىنا ءبىر توبە.
19 قازان, 2023
ولاردىڭ جۇمىسى قاۋىپ-قاتەرگە تولى. كۇن سايىن قىزمەت بارىسىندا باسىن بايگەگە تىگەدى. ويتكەنى ادام ءومىرى بارىنەن ماڭىزدى. سول ءۇشىن وزدەرىن قۇربان ەتۋگە بار. اڭگىمە كىمدەر جايىندا ەكەنىن اڭعارعان بولارسىزدار. ارينە, قۇتقارۋشىلار تۋرالى. قۇتقارۋشىلاردىڭ كاسىبي مەرەكەسىنە وراي ولاردىڭ كۇن سايىنعى ەرلىگىن جازعىمىز كەلدى. الايدا اجالمەن بەتپە-بەت جۇمىس ىستەيتىن كاسىپ يەلەرى ءوزىن بەيبىت كۇننىڭ باتىرى دەپ سانامايدى. ولار ءۇشىن ادامدى قۇتقارۋ – ەرلىك ەمەس, مىندەت. سوندىقتان دا توتەنشە جاعداي قىزمەتىندەگى بارشا ماماندارعا العىستان باسقا ايتارىمىز جوق.
19 قازان, 2023
ءسان-سالتانات سالىعى نەمەسە جالپىعا بىردەي جايداق شكالا جويىلا ما؟
كەلەر جىلدان باستاپ قازاقستاندا ءسان-سالتانات سالىعى ەنگىزىلەدى. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ سالىقتىڭ بۇل ءتۇرى سالىق كودەكسىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلگەننەن كەيىن كۇشىنە ەنەتىنىن ايتادى. قازىر ەلدە بىركەلكى تابىس سالىعىنىڭ شكالاسى بار. ءاربىر ازامات تابىسىنىڭ مولشەرىنە قاراماستان, مەملەكەتكە تابىسىنىڭ 10 پايىزىن تولەۋگە مىندەتتى. بۇل – الەمدەگى ەڭ تومەنگى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى. قوسىمشا قۇن سالىعى 12% قۇرايدى, بۇل دا جوعارى جۇكتەمە بولىپ سانالمايدى. بۇل ماسەلە ءبىزدىڭ ەلدە 2013 جىلدان بەرى رەسمي ەمەس تۇردە, 2020 جىلدان ەلدىك دەڭگەيدە تالقىلانىپ كەلەدى. بىراق ازاماتتاردىڭ قانداي زاتتارى مەن مۇلكىنە ۇلعايتىلعان سالىق سالىنۋى مۇمكىن ەكەندىگى تۋرالى ناقتى انىقتاما ءالى رەسمي تۇردە تالقىلانعان جوق.
19 قازان, 2023
كەيىنگى كەزدەرى ىرىققا كونبەي كەلە جاتقان ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى مەن تۇرمىستىق زاتتار جانە دە كورسەتىلگەن قىزمەت قۇنى ەلەنبەيتىن سومادا ەپتەپ-ەپتەپ قىمباتتاپ بارادى. باعانىڭ تۇراقتاماي, وسىلايشا ۇزدىكسىز ءوسۋىنىڭ كەسىرىنەن تۇتىنۋشىلار كۇندەلىكتى قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن دە قارىزعا ءجيى كىرۋدى ادەتكە اينالدىرىپ الدى. وتىز جىلدىڭ ول جاق, بۇل جاعىندا شىرماۋعا ىلىكتىرگەن قىمباتشىلىققا قازىرگى تاڭدا توتەپ بەرۋ وڭايعا سوعىپ تۇرعان جوق...
19 قازان, 2023
باعلان الشىنباەۆ ساتباەۆ قالاسىنداعى №2 ءورت ءسوندىرۋ بولىمشەسىندە قاراۋىل باستىعى بولىپ قىزمەت ىستەيدى.
19 قازان, 2023
ولار – اپتاپ ىستىقتا, سارشۇناق ايازدا دا ءاردايىم ساپتا. وت پەن سۋ, جەلدىڭ وتىندە, قاۋىپ پەن قاتەردىڭ بەل ورتاسىندا جۇرسە دە ولار ءۇشىن ادام ءومىرىن قۇتقارۋ – ەڭ جوعارى ميسسيا. جىلدامدىق, ەپتىلىك پەن باتىلدىق – قۇتقارۋشىعا ءتان قابىلەت. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە وسى ءبىر قيىن دا, قىزىقتى ماماندىقتى ءومىرىنىڭ مانىنە اينالدىرعان ادامدار از ەمەس. ولاردىڭ ءومىرى مەن ەڭبەگى تالايعا ۇلگى.
19 قازان, 2023
دەپۋتات مارتەبەسى قالاي تالقىلاندى؟
سارعايعان گازەت بەتتەرىنە ۇڭىلسەك, ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلدانار تۇستا جوعارعى كەڭەستىڭ جۇمىسى قاۋىرت بولعانىن بايقايمىز. ماسەلەن, «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ 1990 جىلعى 20 قازانداعى نومىرىندەگى ماقالادا دەپۋتاتتاردىڭ مارتەبەسىنە قاتىستى ماسەلە تالقىلانعان.
19 قازان, 2023
شەتەل اسقان قازاق بالاسى اتا-اناسىن ىزدەپ ءجۇر
كەيىنگى 20 جىل ىشىندە شەتەلدىكتەر ەلىمىزدەن 10 مىڭعا جۋىق بالا اسىراپ العان. وتانىنان وتباسىن تاپپاعان بالدىرعانداردىڭ جارتىسىنان كوبى اقش اسقان كورىنەدى. سولاردىڭ ءبىرى – 1999 جىلى تاراز قالاسىندا تۋىپ, 2000 جىلى امەريكالىق وتباسى اسىراپ العان پول ساردار بابكوك ەسىمدى قانداسىمىز.
18 قازان, 2023
ەلىمىزدىڭ قالماقتارمەن بىرنەشە عاسىرعا جالعاسقان, بىردە ءۇزىلىپ, قايتا ءورشىپ وتىرعان شايقاسى 300-350 جىلعا سوزىلىپتى. ابىلعازى ءباھادۇر 1603-1604 جىلدارى قالماق اسكەرى حورەزمگە شابۋىل جاسادى دەپ جازادى. قالماق قولىنىڭ قازاق جەرى شەكاراسىنان بويلاي ءوتىپ, ورتا ازيا اۋماعىنا دەيىنگى كەڭىستىككە سۇعىنىپ كەتكەنىن باياندايدى. ولارعا قاتتى سوققى بەرگەن ەسىم حان باستاعان قازاق اسكەرى 1627 جىلى قالماقتارعا شابۋىل جاسادى, قالماقتار امالسىز كەيىن شەگىنەدى. بۇدان كەيىن جوڭعار وداعىن قۇرعان قالماقتارمەن بىرنەشە جويقىن ۇرىس, كەسكىلەسكەن مايدان بولعانى تاريحتان ءمالىم.
18 قازان, 2023