«قتج» ۇك» اق باسقارۋشى ديرەكتورى باۋىرجان ورىنباساروۆ حابارلاعانداي, «رتج» ااق-مەن بىرگە مەملەكەتارالىق وتكىزۋ پۋنكتتەرى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىنە تالداۋ جۇرگىزىلىپ, ولاردى جاقسارتۋ بويىنشا ءىس-شارالار ازىرلەندى. «سولتۇستىك – وڭتۇستىك» ءدالىزدىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن كەڭەيتۋ ءۇشىن 2023 جىلدان 2025 جىلعا دەيىن يلەتسك-1 ستانساسىنداعى جولداردى ۇزارتۋ بويىنشا جۇمىستار كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇرگىزىلەدى جانە ۇزىندىعى 213 كم ورسك – قاندىاعاش ۋچاسكەسىندە اۆتوبۇعاتتاۋدى ەنگىزە وتىرىپ, ەكىنشى جولدار سالىناتىن بولادى. بۇل جۇمىستار رف تاراپىنان پويىزداردى قابىلداۋدى تاۋلىگىنە 7-دەن 15 جۇپقا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەكىنشى كەزەڭدە ماقات – شۇبارقۇدىق ۋچاسكەسىندە 4 جانە ماڭعىشلاق – وزەن ۋچاسكەسىندە 3 رازەزد سالۋ, سونداي-اق اۆتوبۇعاتتاۋدى ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا. پەرسپەكتيۆادا يلەتسك-1 – اقتوبە (195 كم), قاندىاعاش – قيعاش (808 كم), شالقار – بەينەۋ (496 كم), بەينەۋ – ماڭعىستاۋ – اقتاۋ پورتى, قۇرىق – پورت (490 كم), وزەن – بولاشاق ۋچاسكەلەرىندە ەكىنشى جولدار سالۋ جوسپارلانعان (147 كم). بۇل جۇمىستاردىڭ بارلىعى «سولتۇستىك-وڭتۇستىك» ءدالىزى بويىنشا جۇك تاسىمالداۋ كولەمىن جىلىنا 6 ملن توننادان 20 ملن تونناعا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
كاسپي تورابىندا كونتەينەرلىك حاب قۇرىلىسىنىڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستار باستالدى. ونى «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا بازاسىندا قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. حاب نىساندارىن ورنالاستىرۋ ءۇشىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماق اۋماعىندا اۋدانى 19 گا جەر ۋچاسكەسى رەزەرۆتەلگەن, قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدى جۇرگىزۋ, تاراتۋ جەلىلەرى بار قوسىمشا ەلەكتر ستانساسىن سالۋ ءۇشىن جسق ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. سەرىك جۇمانعارين جىل سوڭىنا دەيىن بالامالى ساۋدا باعىتتارىن دامىتۋدىڭ ماڭىزدى بۋىنى بولىپ تابىلاتىن كاسپي تورابىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسىنىڭ تولىق جوباسىن ۇسىنۋدى تاپسىردى.
قازاقستاننىڭ ترانسشەكارالىق حابتارى جەلىسىندەگى نەگىزگى جوبا جەتىسۋ وبلىسىنداعى «قورعاس تورابى» بولىپ تابىلادى. بۇل قازاقستان – قىتاي شەكاراسىندا ورنالاسقان ينفراقۇرىلىمدىق وبەكتىلەر كەشەنى («قورعاس» حشىو, اەا «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» اەا, «نۇر-جولى» باقىلاۋ-وتكىزۋ پۋنكتى, «التىنكول» تەمىرجول ستانساسى جانە «قۇرعاق پورت» تەمىرجول تەرمينالى). قورعاس تورابىن iس جۇزiندە iسكە اسىرۋ ەكسپورت, ترانزيت كولەمiن ۇلعايتۋ جانە وندiرiستiك كووپەراتسيانى دامىتۋ ءۇشiن بارلىق ينفراقۇرىلىمدىق وبەكتiنi تۇيiندەستiرۋ مەن ىقپالداستىرۋدان تۇرادى.
جەتىسۋ اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, قازىرگى ۋاقىتتا اەا اۋماعىندا 48 قاتىسۋشى تىركەلگەن, جالپى سوماسى 48,7 ملرد تەڭگەگە 15 كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى, 1600 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن 1,7 ملرد تەڭگەگە تاعى 6 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. «قورعاس» حشىو كىرىسىنىڭ جالپى سوماسى 1,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى, تۋريستەر سانى 423 مىڭ ادامنان استى. ساۋىردەن قاراشاعا دەيىن «قورعاس» حالىقارالىق ورتالىعى ارقىلى 8 مىڭ توننا كولەمىندە جۇك تاسىمالداندى. بۇگىندە سالىنعان ينۆەستيتسيانىڭ جالپى سوماسى 141 ملرد تەڭگەگە جەتتى.
سونداي-اق وتىرىستا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ وكىلدەرى «ەۋرازيا» ترانسشەكارالىق ساۋدا ورتالىعىن, «الاتاۋ» يندۋستريالىق ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەنىن, «ورتالىق ازيا» حالىقارالىق شەكارا ماڭى ساۋدا ورتالىعىن قۇرۋ جونىندەگى جۇمىستاردىڭ بارىسى تۋرالى حابارلادى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ۆيتسە-پرەمەر سەرىك جۇمانعارين باتىس قازاقستان جانە جامبىل وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرىنە «ەۋرازيا» تسو» يندۋستريالىق ايماعىنا ينفراقۇرىلىمدى اياقتاۋ جانە يسلك قۇرۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جەدەلدەتۋدى, سونداي-اق كونكۋرستىق نەگىزدە «الاتاۋ» يندۋستريالىق ايماعىنىڭ باسقارۋشى كومپانياسىن ايقىنداۋدى تاپسىردى. تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگىنە وڭىرلىك يندۋستريالىق ايماق تۇجىرىمداماسىن «ورتالىق ازيا-حوكو» اتاۋىمەن بەكىتۋ تاپسىرىلدى.
