ۆولونتەرلىك – قوعام ىزگىلىگى

ابىلايحان ءابدىراش – دارىگەر-ۆولونتەر. ونىڭ 2-كۋرستا ۋنيۆەرسيتەت جانىنان قۇرعان شاعىن ستۋدەنت­تىك كەڭەسى قازىر «مەديتسينا جاس­تارى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەس­تىگى­نە اينالدى. قاناتىنىڭ استىندا 3 مىڭ­نان اسا ۆولونتەر بار. ۇيىم ەل­دەگى 16 مىڭ­نان اسا مۇقتاج جانعا كومەك قو­لىن سوزىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە حالىقتىڭ مەديتسينالىق ساۋاتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا 250-دەن استام الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ءىس-شارا وتكىزگەن.

– اباي اتامىز «پايدا ويلاما, ار ويلا» دەگەن. ياعني ءار ازامات «قوعامنىڭ دامۋىنا قالاي ۇلەس قوسامىن؟» دەپ ويلانعانى ابزال. بىلەتىنىمىزدى وزىمىزدەن كەيىنگى بۋىنعا ۇيرەتسەك, ادال ەڭبەك ەتسەك – ارىمىز دا تازا. استانا مەدي­تسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىپ جۇرگەنىم­دە-اق وتانداستارىما كومەكتەسۋدى كوزدەگەن ەدىم. مىنە, ۆولونتەرلىكپەن اينالىسقانىما 8 جىلدان استى. 2020 جىلى باستالعان پاندەميا مەديتسينا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءبىزدىڭ ەلدىڭ ءاربىر ازاماتى ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى سالالار ەكەنىن كورسەتتى. وكىنىشكە قاراي, ەلدە مەديتسينا ماماندارى تاپشى. دەمەك مەديتسينالىق ەرىكتىلىكتى دامىتۋ قاجەت. اسىرەسە ايماقتىق دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسىنا سەرتيفيكاتتالعان مەدي­تسي­نالىق ۆولونتەرلەردى دايارلاۋ كەرەك. ولار دارىگەرلەر مەن مەدبيكەلەردىڭ كومەكشى­لەرى رەتىندە ناۋقاستارعا كومەك كورسەتىپ, تۇرعىندار اراسىندا پروفيلاكتيكالىق جۇمىستاردى جۇرگىزە الادى. وسىلايشا, ەلدىڭ وركەندەۋىنە از دا بولسا ۇلەس قوسا الامىز, – دەدى «مەديتسينا جاستارى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ابىلايحان ءابدىراش.

بىزدەگى جاناشىرلاردىڭ جۇرت­­قا جاساعان جاقسىلىعى از ەمەس. كوبى­نىڭ يگى ىستەرى كوزدەن تاسا قالادى. ءوز ەركىمەن, جۇرەك قالا­ۋىمەن ەلگە جاردەمدەسىپ جۇر­گەن جاننىڭ تاعى ءبىرى – ءاسيا قۇل­­جانوۆا. العاش وبلىستىق «قى­زىل اي قوعامى» قوعامدىق بىرلەس­تى­گىندە جەتەكشى بولىپ, قينالعانعا قول ۇشىن سوزعان ۆولونتەر, قازىر جەكە توپ قۇرىپ, حالقىمىزدىڭ قانىندا بار يگى ءداستۇردى ناسيحاتتاپ ءجۇر.

– ۆولونتەرلىك جولداعى يگى ىستەر حالقىمىزدىڭ بىرلىگىن بە­كەم­دەي تۇسەدى. وسى تۇستا ۇكى­مەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا مەم­لەكەتتىڭ قولداۋى ماڭىزدى. ءبىز الەۋمەتتىك وسال توپتار وكىلدەرىنە تۇراقتى جاردەم بەرىپ, جۇزدەگەن جانعا كومەك كورسەتتىك. سونداي-اق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىز­مەتكەرلەرىمەن بىرگە قوعامدىق قاۋىپ­سىزدىكتى قام­­تاماسىز ەتۋ ماق­سا­تىندا بىر­نەشە مارتە رەيدكە دە شىق­تىق. ءبارى ۆولونتەرلىكتى تەگىن قىزمەت, جاردەمدەسۋ دەپ بىلەدى. شىنىنا كەلسەك, ءار ازامات ەرىك­تى بولىپ كومەكتەسۋى كەرەك. كومەككە مۇقتاج ادامدار كوپ. ماسەلە تەك ماتەريالدىق كومەك­تە ەمەس. جىلى ءسوز ايتىپ, قيىن ساتتە قول­دا­عانىڭىزدىڭ ءوزى – قامقورلىق. كۇندەلىكتى جۇ­مىستا ء«بارى جاقسى بولادى» دەگەن ءبىر اۋىز ءسوزدى ەستىگىسى كەلەتىندەر كوپ. سوندىقتان «ۆولونتەرلەر» دەپ جاۋاپكەرشىلىك پەن مىندەتتى شەكتەمەگەن ءجون. بۇل بارلىعىمىز بىرگە جۇمىلا ىس­تەيتىن جۇمىس, – دەدى «باتىس» ۆولونتەرلىك توبىنىڭ جەتەكشىسى ءاسيا قۇلجانوۆا.

ەسەپپەن ەمەس, قوعامعا الەۋەتى جەتكەنشە كومەكتەسكەندەردى ەلەپ-ەسكەرىپ, العىس ايتۋدى پرەزيدەنت تە نازاردان تىس قالدىرعان ەمەس. ماۋ­سىم ايىندا وتكەن حا­لىق­ارالىق ۆولونتەرلەر فورۋمىندا مەملەكەت باسشىسى ەرىكتىلەر قوعامدا ايرىقشا ءرول اتقاراتىنىن ايتىپ, ۆولونتەرلىك پەن قايىرىمدىلىق ءداستۇرىن نىعايتۋ ءۇشىن بىرنەشە كەشەندى ءىس-شارا قابىلداۋدى ۇسىنعان.

«وسى سالاداعى ستراتەگيالىق باعىتتاردى ناقتى كورسەتەتىن جاڭا جول كارتاسىن ازىرلەۋ كەرەك. اتالعان قۇجات ۆولونتەرلىك قوزعالىسقا تىڭ سەرپىن بەرىپ, ونىڭ تاياۋ جىلدارداعى دا­مۋىنىڭ باستى باعىتتارىن ايقىن­داۋعا ءتيىس. ەكىنشىدەن, ەرىك­تىلىك پەن قايىرىمدىلىق ءىسىن ەسەپكە الاتىن جۇيەنى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ قاجەت. بۇل باستاما ۆولونتەرلىك قوز­عالىستى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە ءتيىمدى شارالار قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرە­دى. ۇشىنشىدەن, ۆولونتەرلىك قوز­­عالىستى ۇزاقمەرزىمدى گرانت بەرۋ ارقىلى ىنتالاندىرۋ كەرەك. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك گرانت بەرۋشىلەر اراسىندا تۇراقتى سەرىكتەستىك ورناتىپ, وتاندىق جانە حالىقارالىق دونورلاردىڭ ءبىر-بىرىمەن ناتي­جەلى ىنتىماقتاستىعىن قالىپ­تاستىرۋ ماڭىزدى. تور­تىن­شى­دەن, ۆولونتەرلىك جانە قايى­رى­­م­­دىلىق ىستەردى ينستيتۋت­تىق تۇرعىدا قول­داۋ ينفراقۇرىلىمىن دايەكتى تۇردە دامىتقان ءجون. ول ءۇشىن ۆولونتەرلەردىڭ ۇلتتىق جانە ايماقتىق دەڭگەيدەگى فرونت-ءوفيسىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق, تەحنيكالىق جانە كادرلىق الە­ۋەتىن كۇشەيتۋ قاجەت. بەسىن­شىدەن, ۆولونتەرلىك قىزمەت سالا­سىن­داعى حالىقارالىق ىنتى­ماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا جانە ىلگەرىلەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

فورۋمدا قاۋزالعان تاقىرىپ­تىڭ ءبىرى توتەنشە جاعداي كەزىندەگى ۆولونتەرلەردى ساقتاندىرۋ ماسە­لەسى ەدى. ۇلتتىق ۆولونتەرلەر جەلى­سىنىڭ اتقارۋشى ديرەك­تو­­رى­نىڭ ورىنباسارى ايبەك دوسىم­بەتوۆ­تىڭ سوزىنشە, بۇگىندە «ۆولون­تەرلىك قىزمەت تۋرالى» زاڭعا مەملەكەت تاراپىنان وز­گە­رىس­تەر مەن تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ كوز­دە­لىپ وتىر.

– قازىر ۆولونتەرلىكتى دامىتۋ جول كارتاسى ازىرلەنىپ جاتىر. قۇجات 2024 جىلدىڭ باسىندا قابىلدانادى دەگەن ءۇمىت بار. مينيسترلىككە ءوز ۇسىنىس­تا­رىمىزدى جەتكىز­دىك. باستى اكتسەنت – ۆولونتەرلىكتىڭ ءتۇرلى سالالارىن دامىتۋدىڭ جۇيەسىن جاساقتاۋ. ماسەلەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ اياسىندا دارىگەر ۆولونتەرلەردى وقىتۋ قولعا الىنباقشى. وسىلايشا, وزگە دە سالا وكىلدەرىنە ارنايى تاپسىرما بەرىلىپ جاتىر. وزدەرى وقىتىپ, ارنايى سەرتيفيكاتتارىن تاعايىندايتىن مۇمكىندىكتەردى ويلاستىرۋدامىز. اراسىندا ستۋدەنت ۆولونتەرلەرگە قانداي كومەك قاراستىرىلۋى كەرەك دەگەن سىندى ساۋالدار ءجىتى تال­­دانادى. سونداي-اق اۋدان, اۋىل بولسىن رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى ۆولونتەرلىك ۇيىمداردىڭ كەز كەلگەنى ۆولون­تەرلىك جوبانى يگەرۋگە ءوتىنىم بەرۋ جاعدايىن, توتەنشە جاعداي كەزىندەگى ەرىكتىلەرگە قىزىل ايماققا كىرىپ, قىزمەت كورسەتە الاتىن ارنايى كۋالىك بەرۋدى قاراستىرىپ جاتىرمىز, – دەدى ول.

قازىر ەلىمىزدە 680 ۆولون­تەرلىك ۇيىم بار. ال تۇراقتى ۆولون­تەر­لىك­پەن اينالىساتىن ادامدار سانى 160 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. ءارى بارلىق ايماقتا 20 فرونت-وفيس جۇمىس ىستەپ تۇر. دەمەك كەز كەلگەن وتانداسىمىز ۆولونتەرلەر توبىنا مۇشە بولىپ, پايدالى ىسكە ءوز ۇلەسىن قوسا الادى.