رەداكتسيا تاڭداۋى
اسقار مامين پارلامەنت دەپۋتاتتارىنا پارلامەنت سەسسياسى جۇمىسىن ۇزارتۋ تۋرالى ۇسىنىس ءبىلدىردى
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ سپيكەرى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ توراعالىعىمەن پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى ءوتتى. وتىرىس بارىسىندا پرەمەر-مينيستر اسقار مامين دەپۋتاتتارعا VI شاقىرىلىمىنداعى ءتورتىنشى سەسسيانىڭ جۇمىسىن ۇزارتۋ تۋرالى ۇسىنىس ءبىلدىردى. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
28 ماۋسىم, 2019
باقىتجان ساعىنتاەۆ قىزمەتىنەن بوساتىلدى
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن باقىتجان ءابدىر ۇلى ساعىنتاەۆ باسقا جۇمىسقا اۋىسۋىنا بايلانىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى قىزمەتىنەن بوساتىلدى. بۇل تۋرالى اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
28 ماۋسىم, 2019
ۇكىمەتتىڭ ارنايى قاۋلىسىنا سايكەس, ەندى 17 مامىر – بايلانىس جانە اقپاراتتاندىرۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇنى, 28 ماۋسىم – بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ مەرەكەسى. باسقاشا ايتقاندا, مەديا سالادا قىزمەت ەتىپ جۇرگەندەردىڭ جەكە-دارا كاسىبي مەيرامى بەكىتىلدى. الايدا بۇل قولىنا قالام ۇستاپ, اقپارات تاراتۋعا اسىققانداردىڭ مارتەبەسى وزگەردى دەگەندى بىلدىرە مە؟
28 ماۋسىم, 2019
«استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى – ەل دامۋىنىڭ بىرەگەي قۇرالى
«استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ (احقو) اشىلعانىنا ءبىر جىلعا تايادى. بۇگىندە ورتالىقتا كوپتەگەن شەتەلدىك كومپانيالار مەن ۇيىمدار تابىستى ىنتىماقتاستىق ورناتقان. سولاردىڭ ءبىرى – ۇلىبريتانيانىڭ قارجىلىق جانە قارجىعا بايلانىستى كاسىبي قىزمەتتەر يندۋسترياسىمەن اينالىساتىن «TheCityUK» بيزنەس-ۇيىمى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا قانداي جۇمىستار اتقارىلدى, ورتالىقتىڭ ەندىگى باعىتى قانداي بولماق ەكەنىن ءبىلۋ ءۇشىن «TheCityUK» ۇيىمىنىڭ سىرتقى بايلانىستار جانە ستراتەگيالىق ماسەلەلەر جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتورى گاري كامپكينمەن تىلدەسكەن ەدىك.
28 ماۋسىم, 2019
«جاسىل» ەكونوميكا جولىنداعى جاڭعىرۋ
بۇگىندە اسا ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ بىرىنە اينالعان ەنەرگيا قورلارىن ۇنەمدەۋ شارالارى, ونىڭ سىرتىندا ەنەرگيانىڭ بالامالى تۇرلەرىن ءوندىرۋدى دامىتۋعا, كۇن, جەل, سۋ ەنەرگياسىن پايدالاناتىن تەحنولوگيالاردى بەلسەندى ەنگىزۋگە ەلىمىزدە ستراتەگيالىق مىندەتتەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. ەلدەگى ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىن رەفورمالاۋ ناتيجەسى ەنەرگيا تاپشى وڭىرلەردە ۇنەمدىلىككە قول جەتكىزۋگە بولاتىنىن كورسەتتى, اسىرەسە شالعاي ايماقتاردى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالىپ وتىر.
28 ماۋسىم, 2019
زاڭ ورىندالمايدى ەمەس, ورىنداۋعا ىقىلاس جوق
جول ءجۇرىسى زاڭى بويىنشا مۇگەدەكتەردىڭ كولىك قۇرالدارىن توقتاتۋعا بەلگىلەنگەن جەرلەردە مۇگەدەك ەمەس جانداردىڭ كولىك قۇرالىن توقتاتۋى نەمەسە ايالداپ تۇرۋى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىققا جاتادى. جول ءجۇرۋ ەرەجەسىنە قاتىستى وزگەرىستەرگە ساي مۇنداي جاعدايدا 597-باپتىڭ 4-تاراۋىنا ءسايكەس 10 اەك, ياعني 25 250 تەڭگە ايىپپۇل سالىنادى.
28 ماۋسىم, 2019
ەسىرتكى اينالىمى: قۇردىمعا كەتكەن كارتەلدەر
بۇۇ-نىڭ ەسەبىنشە, جىل سايىن الەمدىك ەسىرتكى ترافيگىنىڭ اينالىمى قارجىعا شاققاندا 700-800 ملرد دوللارعا باعالانادى. بۇل سوما مۇناي نارىعىنداعى كورسەتكىشپەن پارا-پار. ەسىرتكى زاتتارىنىڭ جوعارى وتىمدىلىگى اتالعان يندۋستريانىڭ بەلەڭ الۋىنا سەپ بولىپ وتىر. وسىعان وراي زاڭسىز بيزنەستىڭ قازاقستانداعى جانە الەمدەگى كونيۋنكتۋراسىن باعامداپ كورۋدى ءجون كوردىك.
28 ماۋسىم, 2019
1996 جىلدىڭ باسى. «حالىق كەڭەسى» گازەتىندە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كەزىمىز. ءبىر ايدان كەيىن «ەگەمەن قازاقستانعا» كەلەمىز دەگەن وي قاپەرىمىزگە دە كەلمەگەن. كەيدە ءومىردىڭ ءوزى كۇتپەگەن جەردەن تارتۋ جاساپ, اعىسى اساۋ ارنالاردان ءبىر-اق شىعارادى ەكەن. اعىسى اساۋ دەگەنىم, «ەگەمەن قازاقستان» مەن ءۇشىن ءدال سولاي ەلەستەيتىن.
28 ماۋسىم, 2019
بەلگىلى جۋرناليست سوۆەت شيمانباي جايلى ءبىر ۇزىك سىر
التىن بەسىك اقتوعايدان شىققان قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ دارابوزى سوۆەت وسپانعالى ۇلى شيمانباي ەدى. ءوزى ءومىر بويى قىزمەت بابىمەن بىرەۋلەرگە تەلەفون سوعىپ, تانىستىرعاندا: «شيمانبايدىڭ سوۆەتى», دەپ ماعمۇرلانىپ, مارقايىپ, بۇركىتشە قومدانىپ قالاتىن. ءوزى وتىز جىل قىزمەت ەتكەن بۇرىنعى «سوتسياليستىك قازاقستان», بۇگىنگى اعا گازەت «ەگەمەن قازاقستانداعى» ارىپتەستەرى دە وسىلاي اتاپ كەتتى.
28 ماۋسىم, 2019
حالقىمىزدا «جاۋ جاعادان العاندا, ءبورى ەتەكتەن تارتادى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. مۇنى ارىس قالاسىنداعى قارۋ-جاراق قويماسىنىڭ جارىلۋىنا بايلانىستى الەۋمەتتىك جەلىلەردە الىپقاشپا اڭگىمەلەردى قارشا بوراتىپ, ساپىرىپ جاتقان ادامدارعا بايلانىستىرىپ ايتۋعا بولادى. سەبەبى وتانداستارىمىزدى ءبىر ءۇيدىڭ بالالارىنداي جۇمىلدىرعان توتەنشە وقيعا سالدارىنا قۇلاق تىگىپ, الاڭداپ وتىرعان اعايىندى «سۇمدىق» اقپاراتتارمەن ۇرەيلەندىرۋشىلەردى «ەتەكتەن تارتاتىن ءبورى» دەمەسكە لاجىڭ جوقتاي.
28 ماۋسىم, 2019
اپات بولعان قالاداعى اعايىن ۇيلەرىنە ورالادى
ارىستاعى اپاتقا ءتورتىنشى كۇن. ەلدىگىمىز سىنعا تۇسكەن, سىنالعان اۋىر كۇندەردىڭ اياعى كوڭىل دەمەگەن جاڭالىققا ۇلاسىپ كەلەدى. اقمەشىتكە جينالعان ارىستىق اعايىننىڭ جانايعايىن, مۇڭ-زارىن, تالاپ-تىلەگىن ەسكەرگەن ءوڭىر باسشىسى ومىرزاق شوكەەۆ «ەۆاكۋاتسيالانعان تۇرعىنداردى ارىس قالاسىنا قايتىپ كوشىرەمىز», دەدى.
28 ماۋسىم, 2019
بورىش جۇكتەمەسى قالاي جەڭىلدەتىلمەك؟
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بىرقاتار الەۋمەتتىك ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ قارىز جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتۋ جونىندەگى جارلىعى قازاقستاندىقتاردىڭ ەرتەڭگى كۇنگە سەنىمىن ەسەلەي ءتۇستى. سوعان قاراماستان اتالعان ماسەلەنىڭ بايىبىنا بارماي, قوعامدا ءارتۇرلى الىپقاشپا اڭگىمەلەردىڭ دە قاۋلاي بەرەتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان قامقورلىق تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ وتە وزەكتى ماسەلە. ءبىز قولدا بار دەرەكتەرگە سۇيەنىپ, قوعام تاراپىنان بولۋى مۇمكىن ىقتيمال سۇراقتارعا از-كەم توقتالا كەتۋدى ءجون كوردىك.
28 ماۋسىم, 2019
جاساندىلىقتان اۋلاق بولعان ابزال
ماقۇلدانعان ەملە ەرەجەلەرىنىڭ ءتورت تارماعىنا تيەسىلى ۇسىنىسپەن شەكتەلمەكپىن. ولاي بولسا, 11-تارماقتىڭ (سوزدەر بىرىڭعاي جۋان نە جىڭىشكە ءۇندەسىممەن جازىلادى: azamat, yntymaq, bosaǵa, turmys; ásem, memleket, izet, úmit, sóılem.) ەسكەرتۋىندەگى: «كەيبىر كىرمە ءسوزدەردە ۇندەسىم ساقتالماي جازىلادى: ءquzىret, ءqudىret, muǵalim, qyzmet, qoshemet, ءaqىret, qasıet, qadir, kitap, ءtaýqىmet, ءqazىret» دەگەن ەرەجەگە مىناداي ۇسىنىسىم بار: - قۇزىر مەن قۇدىردىڭ توركىنى ءبىر. سونداي-اق اقىر, قازىر قوش, قادىر سوزدەرى – جۋان بۋىندى سوزدەر. مۇعالىم دەپ جازىپ جۇرگەن ارابتەكتى ءسوزدى مورفەماعا جىكتەسەك, مۇعالىم بولىپ شىعادى. كىتاپ ءسوزى كەزىندە كيتاب دەگەن اراب ءسوزىن بۇزباۋ نيەتىنەن شىققان, قازاقشاسى كىتاپ بولادى, سوڭعى بۋىندا «ءا» كەلەتىن سوزدەر (كىنا, كۋا) سياقتى قولدانىلادى. سوندىقتان بۇلارعا ەرەجە ۇندەستىككە باعىنبايتىن قوسىمشا جالعانۋى رەتىندە تاعايىندالۋى قاجەت. سوندا بۇل سوزدەر قۇزىرەت, قۇدىرەت, قوشامەت, مۇعالىم, اقىرەت, قادىر, كىتاپ, تاۋقىمەت, قاسىرەت بولىپ جازىلماق.
28 ماۋسىم, 2019
قازاق حاندىعىنىڭ تاريحىندا ەل بيلەگەن حاندار كوپ بولسا دا ەسىمدەرى وتاندىق تاريحتا التىن ارىپپەن جازىلۋعا لايىقتىلارى ساناۋلى عانا. تاريح ولاردىڭ ەسىمدەرىن حالقىنا سىڭىرگەن ەڭبەكتەرىنە قاراي باعالاپ, بۇگىنگە دەيىن جەتكىزىپ وتىر. كەرەي مەن جانىبەك حاندار, قاسىم حان, حاقنازار حان, تاۋەكەل حان, تاۋكە حان سەكىلدى ەسىم حاننىڭ ەسىمى دە جازبا دەرەك مالىمەتتەرى مەن اۋىز ادەبيەتىنىڭ ماتەريالدارى ارقىلى ەل تاريحىندا ساقتالعان. زەرتتەۋشىلەردىڭ مىندەتى ولاردىڭ ەل تاريحىنداعى الار ورنى مەن اتقارعان ءرولىن انىقتاپ, ەل جادىندا ماڭگى قالدىرۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان وراي, ءبىز بۇل ماقالامىزدا 1598-1628 جىلدارى قازاق تاعىن يەلەنگەن ەسىم حاننىڭ تاريحي تۇلعالىق بولمىسى مەن تاريحي ءرولىن قاراستىرماقشىمىز.
28 ماۋسىم, 2019
«ەر قاناتى – ات» دەگەن ءسوز قازاقتا ەجەلدەن بار. جىلقى ت ۇلىگىن قاسيەتتى جەتى قازىنانىڭ بىرىنە بالاپ, عاسىر قويناۋىنان جاقۇت بولىپ جەتكەن جىرلاردا, ءداۋىر جۇگىن ارقالاعان داستانداردا ازاماتى مەن قازاناتى قوسا سۋرەتتەلىپ وتىرعان. دالا دانىشپانى حاكىم ابايدىڭ دا جىلقىعا دەگەن كوزقاراسى ەرەكشە بولعان. ءبىز مۇنى اقىننىڭ شىعارمالارى مەن زامانداستارىنىڭ ەستەلىكتەرى ارقىلى بىلەمىز. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا قازاق حالقىنىڭ اتقا ءمىنۋ مادەنيەتىن: «ات ۇستىندە جۇرگەن كوشپەندىلەر تاقىمىنا باسقان سايگ ۇلىگىنە نەعۇرلىم ەركىن ءمىنىپ ءجۇرۋى ءۇشىن بيىك ەر-تۇرمان مەن ۇزەڭگىنى ويلاپ تاپتى. بۇل جاڭالىق سالت اتتى ادامنىڭ ات ۇستىندە قاققان قازىقتاي مىعىم وتىرۋىنا, سونىمەن بىرگە شاۋىپ بارا جاتىپ قولىنداعى قارۋىن ەش قيىندىقسىز جانە نەعۇرلىم ءتيىمدى قولدانۋىنا مۇمكىندىك بەردى» دەپ ايرىقشا توقتالعانى بەلگىلى.
28 ماۋسىم, 2019
قابىلدانعان قاراردى مويىندار ەمەس
وتكەن عاسىردىڭ ورتا شەنىندە, دالىرەگى 1949 جىلى قۇرىلعان, 50-گە جۋىق ەل مۇشە بولىپ كىرگەن, شتاب-پاتەرى ستراسبۋرگتە (فرانتسيا) ورنالاسقان, كەڭەسشى ورگان ءمارتەبەسىنە يە ەۋروپا كەڭەسى پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ (ەكپا) رەسەيدى قايتا قابىلداۋ تۋرالى شەشىمى بىرقاتار مەملەكەتتىڭ قارسىلىعىن تۋدىرىپ وتىر.
28 ماۋسىم, 2019
ارىس 17 سەكتورعا ءبولىنىپ جوندەلەدى
ارىس قالاسىنداعى جاعداي وبلىس اكىمى ومىرزاق شوكەەۆتىڭ ءجىتى نازارىندا.
27 ماۋسىم, 2019
پرەزيدەنت ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىكباي ترۇموۆتى قابىلدادى
مەملەكەت باسشىسىنا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ نەگىزگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشتەرى, جاڭاوزەن قالاسىن كەشەندى دامىتۋ جوسپارى جانە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋى جونىندە ەسەپ بەرىلدى. بۇل تۋرالى اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
27 ماۋسىم, 2019
قىرعىزستاننىڭ ەكس-پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆ ەرەكشە قۇقىعىنان ايىرىلدى
جوگوركۋ كەنەش ەكس-پرەزيدەنت المازبەك اتامباەۆتى ەشكىمنىڭ تيىسپەۋى جونىندەگى قۇقىعىنان ايىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. داۋىس بەرۋ اشىق تۇردە ءوتتى. بۇل تۋرالى كابار اگەنتتىگىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ قازاقپارات حابارلادى.
27 ماۋسىم, 2019
«نۇر-سۇلتان – پاۆلودار» اۆتوجولى قاشان اشىلادى؟
حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىنا ىقپال ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى اۆتوموبيل جولى ەكەنى بەلگىلى. اسىرەسە ايماقتاردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن جولدىڭ ماڭىزى ەرەكشە. تاياۋدا مەملەكەت باسشىسىن ۇلىقتاۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وسى ماسەلەنى تىلگە تيەك ەتكەنى بەكەر ەمەس.
27 ماۋسىم, 2019