جي
قوعام • 01 جەلتوقسان, 2025
ەندى مۇگەدەكتىكتى انىقتاۋ ءۇشىن جي قولدانىلۋى مۇمكىن
مۇگەدەكتىك توبىن بەلگىلەۋ ءۇشىن مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتاما جۇرگىزۋ بارىسىندا قولدانىلاتىن جاساندى ينتەللەكت (جي) مودەلىن ازىرلەۋ جۇمىسىن – ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى جۇرگىزىپ جاتىر. جي ەنگىزۋ راسىمدەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتىپ, سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن بارىنشا ازايتادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 01 جەلتوقسان, 2025
وكسفورد 2025 جىلى ءجيى قولدانىلعان ءسوزدى اتادى
وكسفورد اعىلشىن ءتىلىنىڭ سوزدىگى 2025 جىلى ەڭ ءجيى قولدانىلعان ءسوز رەتىندە «رەيدجبەيت» (rage bait – ىزانى قوزدىرۋعا ارنالعان) تەرمينىن تاڭدادى. سوڭعى 12 اي ىشىندە «رەيدجبەيت» ءسوزىنىڭ قولدانىلۋ جيىلىگى ءۇش ەسە ارتقان, دەپ جازادى Egemen.kz.
الەم • 28 قاراشا, 2025
1998 جىلى جەر بەتىن ارالاۋعا اتتانعان جيھانكەز ۇيىنە ورالۋعا جاقىن
بريتاندىق بۇرىنعى دەسانتشى كارل بۋشبي 27 جىلعا سوزىلعان ساپارىنىڭ سوڭعى كەزەڭىنە جەتتى. ساياحاتشىنىڭ ايتۋىنشا, ول ساپارعا شىققان كەزدە الەۋمەتتىك جەلى بولماعان, ەندى عالامتور كەڭىستىگى دامىپ, تۇبەگەيلى وزگەرگەن الەمگە تاپ بولىپ وتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
الماتى • 27 قاراشا, 2025
جەتەكشى عالىمدار جاساندى ينتەللەكت جەتىستىكتەرىن تالقىلادى
الماتىدا «قازاقستان جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە: تاريح, مادەنيەت, ءتىل جانە تەحنولوگيالار ديالوگى» اتتى عىلىمي كونفەرەنتسيا ءوتتى. حالىقارالىق ينجەنەرلىك-تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتى (ميتۋ) الاڭىندا وربىگەن اۋقىمدى شاراعا قازاقستان, تۇركيا, وزبەكستان جانە پاكىستاننان كەلگەن بەدەلدى عالىمدار, عىلىمي ورتالىقتار وكىلدەرى جانە جاس زەرتتەۋشىلەر قاتىسىپ, جاساندى ينتەللەكتتىڭ گۋمانيتارلىق عىلىمداردى جاڭعىرتۋداعى ءرولىن جان-جاقتى تالقىلادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ءوندىرىس • 26 قاراشا, 2025
وتاندىق جيھاز ءوندىرىسى حالىقتىڭ سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر ما؟
ەلىمىزدە بيىلعى قاڭتار-قازان ايلارىندا جيھاز ءوندىرۋ كولەمى 120,8 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا شامامەن ءبىر جارىم ەسەگە ارتقان. الايدا ناقتى كورسەتكىشتى اڭعارتاتىن كولەم يندەكسى نەبارى 99,9% بولىپ, سالادا ءوسۋ دە, ايتارلىقتاي تومەندەۋ دە بولماي تۇر, دەپ جازادى Egemen.kz.
ءبىلىم • 26 قاراشا, 2025
ءبىلىم سالاسىنا جاساندى ينتەللەكت ەنگىزۋ جونىندەگى جۇمىس توبى قۇرىلدى
اتالعان جۇمىس توبىنىڭ العاشقى وتىرىسىن وتكىزگەن وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا ەكسپەرتتىك قاۋىمداستىقپەن وتاندىق IT مامانداردىڭ ەdTex سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق شەشىمدەرى مەن ۇسىنىستارىن تىڭداۋعا ءازىر ەكەنىن ءبىلدىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 26 قاراشا, 2025
2026 جىلدان باستاپ جەڭىلدەتىلگەن سالىق تولەيتىن كاسىپ يەلەرەنىڭ ءتىزىمى جاريالاندى
ۇكىمەت ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتۋشىلارعا ارنالعان ارناۋلى سالىق رەجيمىن قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ جاڭا ءتىزىمىن جاريا ەتتى. قاۋلى 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ رەسمي تۇردە قولدانىسقا ەنگىزىلەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
قوعام • 21 قاراشا, 2025
ادامدار جۇمىس ىستەمەي ءومىر سۇرەتىن ۋاقىت كەلە مە؟
ۆاشيڭتوندا وتكەن ينۆەستيتسيالىق فورۋمدا يلون ماسك ەرەكشە وي ايتتى. ول 10-20 جيىرما جىلدان كەيىن قوعام مۇلدە باسقاشا بولادى دەدى. ايتۋىنشا, جاساندى ينتەللەكت پەن ادامعا ۇقسايتىن روبوتتار بارلىق جۇمىستى ءوز موينىنا الادى. ادامدار تەك كوڭىلدەرى قالاسا عانا ەڭبەك ەتەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 21 قاراشا, 2025
كاسىپكەرلەرگە كومەكشى: جاساندى ينتەللەكت جاساپ بەرەتىن بيزنەس
بۇرىن كاسىپكەرلەرگە بىرنەشە بولەك پورتالمەن جۇمىس ىستەۋگە تۋرا كەلەتىن. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ, ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرا, سالىق پەن كەدەن دەكلاراتسيالارىن جاساۋ – جەڭىل جۇمىستاردىڭ ءبىرى ەمەس. ارقايسى ءار جۇيەدە ورنالاسقاندىقتان, ناۆيگاتسيا قيىن, ال ۋاقىت شىعىنى كوپ بولاتىن. 2024 جىلى قارجى مينيسترلىگى نەگىزگى تسيفرلى جۇيەلەردى اۋقىمدى تۇردە جاڭارتۋعا كىرىستى. بۇل ءبىرتۇتاس, تۇسىنىكتى جانە جايلى تسيفرلى ورتانى قۇرۋعا جول اشتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ءبىلىم • 21 قاراشا, 2025
ەل مەكتەپتەرى جاساندى ينتەللەكتىنى جۇيەلى قولدانا باستايدى
ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جاساندى ينتەللەكتىنى (جي) ەتيكالىق جانە قاۋىپسىز قولدانۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس باستالدى. سول ورايدا ەل مەكتەپتەرىندە ادىستەمەلىك ۇسىنىمدار ازىرلەنىپ جاتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 20 قاراشا, 2025
قالعىپ-مۇلگىگەن جۇرگىزۋشىنى جي وياتادى
استانادا كولىك مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «Kaztraffic-2025» كورمەسى ءوتىپ جاتىر. بيىل ەلىمىزدە 21-ءشى مارتە ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارادا قىتاي, تۇركيا, يتاليا, فرانتسيا, كانادا, وزبەكستان جانە باسقا مەملەكەتتەردەن 200-دەن استام كومپانيا باس قوستى. ولاردىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كومەگىمەن جولداعى قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋگە باسىمدىق بەرگەن «استانا تازالىق» سەرىكتەستىگى بار, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
جاساندى ينتەللەكت • 19 قاراشا, 2025
ەلىمىزدە العاش رەت IT-ارحيتەكتور اكادەمياسى قۇرىلدى
جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىنە قاراستى تسيفرلىق ۇكىمەتتى قولداۋ ورتالىعى IT-ارحيتەكتورلار اكادەمياسىنىڭ اشىلعانىن ءمالىم قىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اتالعان مينيسترلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
ايماقتار • 18 قاراشا, 2025
شىعىس قازاقستاندا جاستار جاساندى ينتەللەكت باعىتىنداعى ەرەكشە جوبالار ۇسىندى
د. سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «AI-Sana: EKTU Demo Day» اتتى كۇزگى فورۋم ءوتتى. ءىس-شارا ۇلتتىق AI-Sana باعدارلاماسى اياسىندا, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى مەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ جانە ارحيۆتەر باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
مەديتسينا • 18 قاراشا, 2025
الماتىنىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرى نەگە كۇشەيتىلگەن رەجيمگە كوشتى؟
ءدال وسى كۇندەرى مەگاپوليستە جرۆي مەن تۇماۋ ءورشىپ تۇر. مۇندايدا ازاماتتارعا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق كومەك قالاي ۇيىمداستىرىلادى دەگەن ماسەلە كۇن تارتىبىنە شىعادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
زەردە • 17 قاراشا, 2025
كۋبيك-رۋبيكتى 1 مينۋتتا جينايتىن روبوت جاسالدى
ارنايى سەنسورلار ارقىلى كۋبيكتىڭ قىرلارىن سكانەرلەپ, تۇستەرىن انىقتايتىن روبوت الىنعان دەرەكتەردى تالداپ, ەڭ ءتيىمدى الگوريتمدى تاڭداپ, كۇردەلى لوگيكالىق تاپسىرما رەتىندە تانىلعان كۋبيك-رۋبيكتى ءدال ءارى جىلدام جينايدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
مادەنيەت • 13 قاراشا, 2025
شارا جيەنقۇلوۆانىڭ بۇرىن جاريالانباعان سيرەك بەينەماتەريالى تابىلدى
قازاقتىڭ العاشقى كاسىبي ءبيشىسى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى شارا جيەنقۇلوۆانىڭ سيرەك بەينەماتەريالى "ارحيۆ-2025" مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ كراسنوگورسك قالاسىنداعى رەسەي مەملەكەتتىك كينوفوتوقۇجاتتار ارحيۆىنەن تابىلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
جاساندى ينتەللەكت • 13 قاراشا, 2025
اتىراۋدا باعدارشامدارعا جاساندى ينتەللەكت جۇيەسى ەنگىزىلدى
«اقىلدى باعدارشامدار» جوباسى اتىراۋ قالاسىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. جوبا زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن جي ەلەمەنتتەرىن پايدالانا وتىرىپ, قالا كوشەلەرىندەگى قوزعالىستى ءتيىمدى رەتتەۋدى كوزدەيدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
الەم • 12 قاراشا, 2025
مۋزىكا الەمىندە تاريحي وقيعا تىركەلدى: جي جاساعان ءان Billboard چارتىندا كوش باستاپ تۇر
اقش-تاعى Billboard Country Digital Song Sales رەيتينگىندە ءبىرىنشى ورىندى Breaking Rust اتتى ۆيرتۋالدى ورىنداۋشىنىڭ «Walk My Walk» كومپوزيتسياسى يەلەندى. بۇل جاساندى ينتەللەكت تولىق جاساعان ءاننىڭ العاش رەت الەمدىك مۋزىكالىق چارتتىڭ شىڭىنا شىعۋى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz Newsweek باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ.
ەكونوميكا • 11 قاراشا, 2025
جيناق قانشا تەڭگەدەن باستالادى؟
ۇلتتىق بانكتىڭ قازان ايىنداعى زەرتتەۋىندە ەل ازاماتتارىنىڭ 9,8 پايىزى 500 مىڭ مەن 1 ميلليون تەڭگە ارالىعىنداعى قاراجاتتى عان جيناق دەپ سانايتىنىن كورسەتتى. ال 7 پايىزى ءۇشىن 100 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى اقشانىڭ ءوزى جيناق سانالادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
رۋحانيات • 10 قاراشا, 2025
قازاق بالالارىنىڭ ساۋاتىن اشۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك قىلعان جيەنعالي تىلەپبەرگەنوۆ كىم؟
تەمىر اۋدانىندا جازۋشى, دراماتۋرگ, جۋرناليست جيەنعالي تىلەپبەرگەنوۆتىڭ تۋعانىنا 130 جىلدىعىنا وراي بىرقاتار ءىس-شارا ءوتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
وقيعا • 07 قاراشا, 2025
Perplexity Pro: ەندى ازاماتتار جي قىزمەتىن ءبىر جىل تەگىن پايدالانا الادى
ەندى ەل ازاماتتارى Perplexity Pro جاساندى ينتەللەكت پلاتفورماسىنا ءبىر جىل بويى تەگىن قول جەتكىزە الادى. بۇل مۇمكىنشىلىك جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى, «قازتەلەكوم» اق جانە Perplexity AI, Inc. كومپانياسى اراسىندا قول قويىلعان ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم اياسىندا جۇزەگە اسادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ءبىلىم • 07 قاراشا, 2025
300 مىڭعا جۋىق پەداگوگ جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋدى ۇيرەندى
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ «ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى پەداگوگتەردىڭ تسيفرلىق قۇزىرەتتىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستارىن جالعاستىرىپ جاتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
جاساندى ينتەللەكت • 06 قاراشا, 2025
جي جاساپ بەرگەن شىعارماشىلىق تۋىندىنىڭ اۆتورى كىم بولادى؟
زاماناۋي تەحنولوگيالار ادام ءومىرىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالىپ, جاساندى ينتەللەكت ءتىپتى شىعارماشىلىققا دا ارالاسا باستاعانى بەلگىلى. الايدا جي جاساعان تۋىندىنىڭ شىنايى اۆتورى كىم – ادام با, الدە الگوريتم بە؟
تانىم • 06 قاراشا, 2025
بىلە ءجۇرىڭىز: اقشانى دۇرىس جيناۋدىڭ ءتاسىلى قانداي؟
كوپشىلىك ءۇشىن پاتەرگە اقشا جيناۋ نەمەسە جاي عانا قارجىلىق قاۋىپسىزدىك جاستىعىن قالىپتاستىرۋ وڭاي ەمەس بولىپ كورىنەدى. الايدا, ranking.kz پورتالىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇل ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن جوعارى تابىس تابۋ ەمەس, جۇيەلىلىك پەن ءتارتىپ باستى ءرول اتقارادى. ەڭ باستى قاعيدا – «قاشان مۇمكىندىك تۋادى» دەپ كۇتپەي, تابىسىڭىزدىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن ءار اي سايىن جيناپ وتىرۋ, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 01 قاراشا, 2025
مەملەكەت باسشىسى الجير پرەزيدەنتىنە قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتىن جولدادى
قاسىم-جومارت توقاەۆ ابدەلماجيد تەببۋن مەن ونىڭ وتانداستارىن الجير حالىق دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مەيرامى – رەۆوليۋتسيا كۇنىمەن قۇتتىقتادى, دەپ حابارلايدى اقوردا.
جاساندى ينتەللەكت • 30 قازان, 2025
FAIO 2025 حالىقارالىق جي وليمپياداسى باستالدى
الماتى قالاسىندا FAIO 2025 – جاساندى ينتەللەكت بويىنشا ەكىنشى حالىقارالىق وليمپيادا بۇگىن باستالدى, ەرتەڭ 31 قازاندا اياقتالادى. بۇل جي سالاسىنداعى وقۋشىلاردىڭ ەڭ ءىرى كوماندالىق جارىسى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ۇكىمەت • 29 قازان, 2025
ولجاس بەكتەنوۆ سەردجيو گور جانە كريستوفەر لانداۋمەن ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ اقش پرەزيدەنتىنىڭ ارنايى وكىلى سەردجيو گورمەن جانە اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى كريستوفەر لانداۋمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. وندا ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا, ينۆەستيتسيا جانە تەحنولوگيا سالالارىنداعى ارىپتەستىكتى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاندى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
سپورت • 29 قازان, 2025
ابدۋللا باتىربەك جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ازيا ويىندارىنىڭ فينالىنا شىقتى
باحرەيننىڭ ماناما قالاسىندا ءوتىپ جاتقان جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ازيا ويىندارىندا دجيۋ-دجيتسۋ جارىستارى تارتىستى باستالدى. قازاقستاندىق بالۋان ابدۋللا باتىربەك ەل نامىسىن ابىرويمەن قورعاپ, فينالعا شىقتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 29 قازان, 2025
قاسىم-جومارت توقاەۆ سەردجيو گور جانە كريستوفەر لانداۋمەن كەزدەستى
مەملەكەت باسشىسى اقش پرەزيدەنتىنىڭ وڭتۇستىك جانە ورتالىق ازيا بويىنشا ارنايى وكىلى سەردجيو گورمەن جانە اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى كريستوفەر لانداۋمەن كەزدەستى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
ەنەرگەتيكا • 29 قازان, 2025
ەنەرگەتيكاداعى جاڭا ءداۋىر باستالدى
ەنەرگەتيكا سالاسى جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق تەحنولوگيالار ەسەبىنەن تۇبەگەيلى جاڭعىرىپ كەلەدى. جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ, ءبولۋ مەن تۇتىنۋ پروتسەستەرىن اۆتوماتتاندىرۋ تيىمدىلىكتى ارتتىرۋدىڭ ءارى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى تەتىگىنە اينالعان.
