كارىباي مۇسىرمان
كارىباي مۇسىرمان«Egemen Qazaqstan»
403 ماتەريال تابىلدى

ايبىن • 23 مامىر, 2025

ساردارلاردىڭ بىلىكتىلىگى قانداي؟

الەمدەگى قازىرگى اۋمالى-توكپەلى, الماعايىپ كەزەڭدە ەلىمىزدىڭ قورعانىس قابىلەتىن كۇشەيتۋ – كۇن تارتىبىندە تۇرعان كوكەيكەستى ماسەلە. وسى ورايدا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ 2023 جىلعى 5 مامىردا بولعان بۇكىلارميالىق كەڭەستە سويلەگەن سوزىندە جاۋىنگەرلىك دايىندىق جۇيەسىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىگىنە توقتالا كەلىپ: «قازىرگى زاماندا ابدەن ماشىقتانعان ساربازدار عانا ءتيىمدى ۇرىس جۇرگىزە الادى. سونداي-اق ساردارلاردىڭ بىلىكتىلىگى ايرىقشا ءرول اتقارادى. اسىرەسە, ورتا جانە تومەنگى بۋىنداعى باسشىلاردىڭ كاسىبي دايىندىعى جوعارى بولۋى شارت», دەپ اتاپ ايتقان ەدى.

قازاقستان • 15 مامىر, 2025

باردى باعالاعان ەل – باقىتتى

باقىت تۋرالى پىكىر سان الۋان. سونىڭ ىشىندە كونفۋتسيدىڭ: «جاقسى اتاۋلىنىڭ بارىنە يە ادام – باقىتتى ەمەس, قولىندا بارىن قادىرلەي بىلەتىن ادام – باقىتتى» دەگەن ءسوزى اقيقاتقا جاقىنىراق سياقتى. وسى تۇرعىدان قاراعاندا, باقىت تۋرالى بيىلعى دۇنيەجۇزىلىك باياندامادا 136 ەلدىڭ ىشىندە ەلىمىزگە 43-ورىن بەرىلگەندىگىنە قايران قالۋعا بولمايدى. اتالعان قۇجاتتى وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءال-اۋقاتتى زەرتتەۋ ورتالىعى «Gallup» كومپانيا­سىمەن, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ تۇراقتى دامۋ شەشىمدەرى جەلىسىمەن جانە تاۋەلسىز رەداكتسيا القاسىمەن بىرلەسىپ ازىرلەگەن.

قىلمىس • 19 ءساۋىر, 2025

مال ۇرلىعى تىيىلماي تۇر

«مال اشۋى – جان اشۋى» دەيدى حالقىمىز. كۇنكورىسى مالعا بايلانىستى بول­عان اتا-بابالارىمىزدان قالعان بۇل ناقىلدىڭ ارقاۋىندا ايدىڭ-كۇننىڭ امانىن­دا قولىنداعى ت ۇلىگىنەن ايىرىلعان اۋىلداعى اعايىننىڭ جانايقايى بار.

ءبىلىم • 16 ءساۋىر, 2025

بىلىكتى ۇستاز, ءبىلىمدى شاكىرت

«التى الاشتىڭ بالاسى باس قوسسا, ءتور – مۇعالىمدىكى», دەپ ۇلى اقىن, پەداگوگ ماعجان جۇماباەۆ بەكەر ايتپاعان. الايدا ەلىمىز تاۋەلسىزدىك الىپ, كەڭەس زامانىنداعى جوس­پارلى ەكونوميكادان نارىقتىق قاتىناستارعا كوشىپ جاتقان وتپەلى كەزەڭدە مۇعالىم ماماندىعىنىڭ بەدەلى تومەندەپ, ءبىلىم ساپاسى دا ناشارلاپ كەتتى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ 2019 جىلى تامىز كونفەرەنتسياسىندا ۇكىمەتكە مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسىن الداعى ءتورت جىل ىشىندە ەكى ەسە كوبەيتۋ تۋرالى تاپسىرما بەرىپ, سول جىلى جەلتوقسان ايىندا العاشقى «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭعا قول قويعاننان كەيىن عانا قوعامداعى ۇستاز بەدەلى ارتا باستادى.

تۇلعا • 15 ءساۋىر, 2025

قازاق حالقىنىڭ ورىس ۇلى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەگەمەندىك دەكلاراتسياسىن قابىلداۋ وڭايعا سوقپاعانىن, ەل اعالارى جاۋاپتى ساتتە ۇيىمشىلدىقپەن ۇلت مۇددەسىن قورعاي بىلگەنىن, ولاردىڭ سىن ساعاتتاعى باتىلدىعىن ناعىز ەرلىك دەپ باعالاۋعا بولاتىنىن ايتا كەلىپ, سونداي وتانشىل ازاماتتاردىڭ قاتارىندا الەكساندار كنياگينيننىڭ ەسىمىن دە ايرىقشا قۇرمەتپەن اتاعان ەدى. ءوز جەرىندە ازشىلىققا اينالىپ, انا تىلىنە قاتەر تونگەن قازاق ۇلتىنا شىنايى جاناشىرلىقپەن قاراپ, الەۋمەتتىك ادىلدىك تۋىن كوتەرىپ وتكەن قوعام قايراتكەرىنىڭ جارقىن بەينەسى جادىمىزدان وشپەيدى.

قازاقستان • 10 ءساۋىر, 2025

سۋ شارۋاشىلىعىنداعى توقىراعان قۇرىلىستار

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ورتالىعىنان ەلۋ شاقىرىمداي جەردە ورنالاسقان قىزىلجار اۋدانىنداعى ۆينوگرادوۆكا اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ كوبى قىسى-جازى كولدىڭ سۋىن تاسىپ ءىشىپ ءجۇر. ابدەن توزىعى جەتكەن ەسكى ۇڭعىمانىڭ ساپاسى ناشار سۋىن امالسىز پايدالاناتىن ادامدار دا بار. ۆينوگرادوۆكالىقتار وسىدان ءتورت جىل بۇرىن اۋىلعا قۇبىر اكەلىنىپ, كوشەگە تارتىلىپ, ەلدى مەكەندى ورتالىقتاندىرىلعان سۋ جەلىسىنە قوسۋ باستالعانىمەن, كوپ ۇزاماي بۇل جۇمىس توقتاپ قالعانىنا شاعىم ايتىپ جاتادى.

پىكىر • 04 ءساۋىر, 2025

تۋدى قورلاۋ – ەلدى قورلاۋ

ىقىلىم زاماننان بەرى حالقىمىز ەلدىگىنىڭ باستى ءرامىزى – بايراعىن ەرەكشە قاستەر تۇتىپ كەلەدى. بۇل تۋرالى اتاق­تى ءسۇيىنباي اقىننان اسىرىپ ايت­قان ەشكىم جوق شىعار.

قوعام • 01 ءساۋىر, 2025

ماسەلە داۋرىقپاي-اق شەشىلدى

بىلتىر 1 ناۋرىزدان باس­تاپ ەلىمىز بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋىنە كوشكەنى ءمالىم. ناتيجەسىندە, قولدا­ناتىن ۋاقىتىمىز ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىر­لەرىمەن, سونداي-اق كور­شىلەس وزبەكستان جانە قىر­عىزستان مەملە­كەت­­تەرىمەن تە­ڭەس­تىرىلدى. بىراق ۇكى­مەت­تىڭ بۇل شەشىمىن كوپ­­شىلىك قولداعانىمەن, وعان قار­سى شىققاندار قارا­سى دا از بولعان جوق. الما­تى قالاسىنىڭ تۇر­عى­نى جا­ريالاعان پە­تيتسياعا ءبىر جا­رىم اي ىشىندە 50 مىڭ ادام قول قويعانى – سونىڭ ايعاعى.

قۇقىق • 27 ناۋرىز, 2025

كوشى-قون زاڭناماسى: ماسەلەنىڭ ءتيىمدى تەتىگى قايسى؟

سىرتقى كوشى-قون ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا وڭ ىقپالىن تيگىزۋى ءۇشىن ونى باقىلاپ قانا قويماي, وسى ۇدەرىستىڭ وڭ جانە تەرىس اسەرلەرىن جۇيەلى تۇردە تالداپ, ءتيىستى شەشىمدەر قابىلداپ وتىرۋ قاجەت. ماسەلەن, باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ جونىندەگى كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, بىلتىر قازاقستانعا تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى (تمد) ەلدەرىنەن جانە باسقا شەت مەملەكەتتەردەن كەلگەن ازاماتتار جاساعان قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار كوبەيە تۇسكەنى الاڭداتپاي قويمايدى.

زاڭ مەن ءتارتىپ • 05 ناۋرىز, 2025

ماس جۇرگىزۋشىنى قاتاڭ جازا جونگە سالادى

«ماس جۇرگىزۋشى – قىلمىسكەر» دەگەن ەرتەدەن كەلە جاتقان ۇعىم ءالى دە ماڭىزىن جويعان جوق. باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, 2019 جىلى ماسكۇنەم جۇرگىزۋشىلەردىڭ كىناسىنەن ەلىمىزدە 622 جول-كولىك وقيعاسى (جكو) بولىپ, سالدارىنان 138 ادام قازا تاپقان. سول جىلى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كولىك قۇرالدارىن ماساڭ كۇيىندە جۇرگىزگەنى ءۇشىن زاڭنامانى قاتايتۋدى تاپسىرعان ەدى.

ياندەكس.مەتريكا