كارىباي مۇسىرمان
كارىباي مۇسىرمان«Egemen Qazaqstan»
403 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 25 قاراشا, 2025

«ۇركەردىڭ» جارىعى مەن كولەڭكەسى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ استانا قالاسىنىڭ ەلىمىزدىڭ دامۋىنداعى ورنى ەرەكشە ەكەنىن اتاپ ايتىپ, ونى دامىتۋ ماسەلەسىنە ۇدايى كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى مەگاپوليستىڭ ورتالىعى مەن شەت ايماقتارى اراسىنداعى تەڭسىزدىكتى جويىپ, ەلوردانىڭ بارلىق اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن قولايلى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتىن قويدى. «اسپانمەن تالاسقان بيىك ۇيلەر, اۋقاتتى كۆارتالدار مەن كەدەي اۋداندار, جارتىلاي قيراعان عيماراتتار – بۇل ءبىزدىڭ جول ەمەس. جاعدايدى «تەڭەستىرۋ» كەرەك. ادىلەتتى قوعام قۇرۋ وسىنداي ۇستانىمنان باستالادى», دەگەن ەدى ول.

قوعام • 08 قاراشا, 2025

الەۋمەتتىك كومەك مايشەلپەك ەمەس

اتا زاڭىمىزدا اتاپ كورسەتىلگەندەي, ەلىمىزدىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادامداردى الەۋمەتتىك قورعاۋعا باسا نازار اۋدارىلىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2010 جىلى 221,8 مىڭ از قامتىلعان وتباسىعا 35 ملرد تەڭگەگە جۋىق اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ااك) كورسەتىلگەن بولسا, بيىل وسىنداي 242 مىڭ وتباسىعا 132 ملرد تەڭگە ءبولىندى. الايدا ااك الۋشىلاردىڭ اراسىندا مەملەكەت قامقورلىعىن مايشەلپەك كورىپ, ماسىلدىق پيعىلدان ارىلماق تۇگىل, الەۋمەتتىك الاياقتىققا ۇرىنىپ جۇرگەندەر دە بار. بۇعان قوسا, الەۋمەتتىك جەڭىلدىك الۋ جولىندا نەكەلەرىن زاڭ جۇزىندە بۇزىپ, ءىس جۇزىندە بۇرىنعىشا بىرگە تۇرىپ جاتقان جالعان اجىراسۋشىلار دا از ەمەس.

جەمقورلىق • 30 قازان, 2025

جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دايەكتى جۇرگىزىلۋى قاجەت

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تامىرىن تەرەڭگە جىبەرگەن قوعامدىق ىندەت – سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ىمىراسىز كۇرەس جاريالاپ, ىقپالدى شارالار قولدانىپ كەلەدى. ناتيجەسىندە, «Transparency International» جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جانە دۇنيەجۇزىندەگى جەمقورلىق دەڭگەيىن زەرتتەۋ جونىندەگى ۇكىمەتتىك ەمەس حالىقارالىق ۇيىمى اتاپ كورسەتكەندەي, بىلتىرعى سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ يندەكسى (سجقي) بويىنشا ەلىمىز ءوزىنىڭ جاڭا تاريحىندا العاش رەت 40 بالعا قول جەتكىزىپ, 180 مەملەكەتتىڭ ىشىندە 88-ورىنعا كوتەرىلدى.

ءوندىرىس • 20 قىركۇيەك, 2025

ونەركاسىپپەن ورىلگەن داڭق جولى

اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ (اتىراۋ ءموز) قۇرىلعانىنا بيىل 80 جىل بولدى. بۇگىندە تاريحى ءبىر عاسىرعا جۋىقتاعان كاسىپورىن ۇجىمى اتقارىلعان يگى ىستەر­دىڭ ءبارىن ەسكە ءتۇسىرىپ جاتىر: ەل يگىلىگى ءۇشىن ميلليونداعان توننا ءونىم شىعارىلدى, جاڭعىرتۋ­دىڭ ارقاسىندا ءوندىرىس كولەمى ۇلعايىپ, مۇناي ونىمدەرىنىڭ ساپاسى جاقساردى, ەڭ باستىسى – وتانىمىز ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتكەن مىڭداعان كاسىبي ماماننىڭ مۇناي وڭدەۋگە قوسقان ۇلەسى ايتارلىقتاي.

قوعام • 13 قىركۇيەك, 2025

مادەنيەتتىلىك كورسەتكىشى

فرانتسۋز جازۋشىسى انتۋان دە سەنت-ەكزيۋپەريدىڭ «كىشكەنتاي حانزادا» ەرتەگى-پوۆەسىندەگى تاڭەرتەڭ ۇيقىدان تۇرىسىمەن جۋىنىپ-شايىنىپ الىپ, ءوزىنىڭ شاعىن پلانەتاسىن اسا قاۋىپتى ارام شوپتەن تازالاۋعا كىرىسەتىن ورەننىڭ ونەگەسى كىمگە بولسىن وي سالادى. ەلىمىزدە بىلتىردان بەرى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق جوباسىنا بالدىرعانداردىڭ دا ۇلەس قوسىپ جاتقانىن كورىپ سۇيسىنگەندە وسى شىعارما ەسىمىزگە تۇسەدى. اسىلىندە, تازالىققا شاقىراتىن بۇل باستامانىڭ ەڭ ۇلكەن تاعىلىمى وسى ەمەس پە؟

قوعام • 30 شىلدە, 2025

ادەمى قارتايا بىلۋگە دە پاراسات قاجەت

التى بالا ءوسىرىپ, ۇلىن ۇياعا, قىزىن قياعا قوندىرعان ءبىر اعايىن قارتايعان شاعىندا پەرزەنتتەرىنىڭ وزىنە دەگەن ىقىلاسىنا كوڭىلى تولماي: «ەلىمىزدىڭ كونستيتۋتسياسىندا كامەلەتكە تولعان ەڭبەككە قابىلەتتى بالالار ەڭبەككە جارامسىز اتا-اناسىنا قامقورلىق جاساۋعا مىندەتتى», دەپ جازىلعان. ەندەشە, ايەلىم ەكەۋىمىزدىڭ كارى قويدىڭ جاسىنداي عۇمى­رىمىز قالعاندا بالالارىمىز بىزگە نەگە دۇرىس كوڭىل بولمەيدى؟» دەپ قىن­جىلعانى بار. وسى ساۋال توڭىرەگىندە ءوزى دە تولعانىپ, ءبىزدى دە ويعا قالدىرعان ەدى.

ماسەلە • 15 شىلدە, 2025

«كيىك – كيەلى» دەگەنمەن...

حالقىمىز كيەلى ءتۇز جانۋارى سانايتىن كيىك ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي كەلە جاتقانىنا بىرنەشە جىلدىڭ ءجۇزى بول­دى. وعان ءبىر سەبەپ – قۇمىرسقاداي قاپتاعان اقبوكەن تاپاپ ءوتىپ, مالعا جايىلىم قالدىرماعان شارۋالاردىڭ جاناي­قايى. اسىرەسە جايىق وڭىرىندەگى تىرشىلىگى ءتورت ت ۇلىككە قارا­عان اعايىن الداعى ۋاقىتتا تىگەرگە تۇياعى قالماي ما دەپ قاۋىپ­تەنىپ, بيلىك باسىنداعى ازاماتتاردان اراشا سۇراۋعا ءماجبۇر بولعان.

قوعام • 01 شىلدە, 2025

ىشكى كوشى-قون: زاڭ تالابى نەگە بۇزىلادى؟

تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك جانە شىعىس وبلىستارىندا ءارتۇرلى سەبەپپەن ناشارلاپ كەتكەن دەموگرافيالىق جاعدايدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردىڭ تۇرعىندارىن جۇمىس كۇشى تاپشى وڭىرلەرگە ەرىكتى قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى سەگىز جىلدان بەرى جۇزەگە اسىرلىپ كەلەدى. ايتكەنمەن وسى الەۋمەتتىك جوبانىڭ ناتيجەسى كوڭىل كونشىتەرلىكتەي ەمەس.

قوعام • 10 ماۋسىم, 2025

جەتىمدەرگە قامقور وتباسى

بىلتىر سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ءبىر اۋىلدا بو­لىپ, جەرگىلىك­تى ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورىمەن سوي­لەس­كەنىمىزدە, ءوزى باسقاراتىن ءبىلىم ۇيى­مىنداعى وقۋشى­لار سانى جىلدان-جىلعا ازايىپ بارا جاتقاندىعىنا الاڭ­داۋ­شىلىعىن ءبىلدىرىپ ەدى. سونىمەن قاتار ءبىر اۋقاتتى اۋىل­داسىنىڭ بالالار ءۇيىنىڭ بىرنەشە تار­بيە­لەنۋ­شىسىن قابىلداۋشى وتباسى رە­تىندە اسىراپ الۋدى ۇيعار­عاندىعىنا ءۇمىت ارتاتىنىن ايتىپ قالدى.

زاڭ مەن ءتارتىپ • 05 ماۋسىم, 2025

تۇجىرىمداما تەگەۋرىنى

ەلىمىزدە كەيىنگى جىلدارى پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن قابىلدان­عان زاڭنامالىق وزگەرىستەر مەن ءىس-شارالار كەشەنى, ونىڭ ىشىندە «زاڭ مەن ءتارتىپ» تۇجى­رىمداسىن جۇزەگە اسىرۋ وڭ ناتيجەسىن بەرىپ وتىر. مۇنى حالىق­ارالىق رەيتينگ اگەنتتىكتەرىنىڭ زەرتتەۋلەرى دە راستادى.

ياندەكس.مەتريكا