قوعام • 24 جەلتوقسان, 2025
قولجازبالاردى زەرتتەۋ جاندانادى
قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەۋرازيا عىلىمي-زەرتتەۋ بازاسى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان جوبا اياسىندا قازاق زەرتتەۋشىلەرى اقش-تىڭ بوستون قالاسىنداعى گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنە عىلىمي ىسساپارمەن باردى. جوبا «قازاقستاننىڭ قولجازبا مۇراسى: رەەسترلەۋ, رەستاۆراتسيالاۋ, عىلىمي كاتالوگتاۋ, تسيفرلاندىرۋ جانە كەشەندى كوديكولوگيالىق زەرتتەۋ» دەپ اتالادى.
تانىم • 23 جەلتوقسان, 2025
1803 جىلى ۇلىبريتانيا استاناسى لوندون قالاسىندا «رەسەي يمپەرياسىنىڭ كيىم مادەنيەتى» اتتى كىتاپ ۆ.ميللەر جانە باسقا اۆتورلار تاراپىنان جارىق كوردى. بۇل – يمپەريا قۇرامىنداعى حالىقتاردىڭ كيىم-كەشەك مادەنيەتىن باتىس الەمىنە تانىستىرۋدى ماقسات ەتكەن بىردەن-ءبىر ەڭبەك. اعىلشىن جانە فرانتسۋز تىلىندە تۇسىندىرمە بەرىلىپ, ءار حالىقتىڭ كيىم ۇلگىسى تۋرالى اقپارات جەتكىزەتىن ەڭبەكتىڭ ءبىزدىڭ مادەنيەت ءۇشىن ماڭىزى جوعارى. تومەندە كىتاپتا جازىلعان تۇسىندىرمەنى قاز-قالپىندا اۋدارىپ بەرىپ وتىرمىز.
رۋحانيات • 18 جەلتوقسان, 2025
قازاق ويشىلى امەريكاعا قالاي تانىلدى؟
ءبىر ءسات الىپ اعاشتىڭ سانسىز جاپىراعىن تەربەپ تۇرعان جەلدىڭ قانشالىقتى قۋاتتى ەكەنىن ويلاپ كورىڭىزشى. ال عۇمىرلىق مۇراتتى, ماڭدايدان باسقان ماڭعاز ۇيقىنى, قالعىعان قوعامدى وياتۋعا دا سونشالىقتى كۇش كەرەك. ءبىزدىڭ قازاق قوعامىنا ول كۇش اباي قۇنانباي ۇلى بولدى.
تاعزىم • 18 جەلتوقسان, 2025
قازاق ادەبيەتى مەن مادەنيەتىندە وشپەس ءىز قالدىرعان كورنەكتى جازۋشى, كۇيشى, كينودراماتۋرگ تالاسبەك اسەمقۇلوۆتىڭ 70 جىلدىعىنا وراي استاناداعى روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرتتە» «تالتۇستەگى قوڭىر كۇي» اتتى ادەبي-سازدى ەسكە الۋ كەشى ءوتتى.
رۋحانيات • 16 جەلتوقسان, 2025
گارۆاردتاعى دالا كونستيتۋتسياسىنىڭ ءدارىسى
جاقىندا گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىندە كونستيتۋتسيالىق سوت جانىنداعى عىلىمي-كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەستىڭ مۇشەسى, Maqsut Narikbayev ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى ءمۇسىلىم حاسەنوۆتىڭ «قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق ەۆوليۋتسياسى: كوشپەلى باسقارۋدان زاماناۋي رەفورمالارعا دەيىن» اتتى ءدارىسى ءوتتى. ءدارىس اعىلشىن تىلىندە وقىلىپ, گارۆاردتىڭ پروفەسسورلارى مەن ستۋدەنتتەرىن, سونداي-اق بوستون قالاسىنداعى باسقا دا جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وكىلدەرىن جينادى.
رۋحانيات • 10 جەلتوقسان, 2025
ولجاس سۇلەيمەنوۆ نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنىلادى
ءبىر ىزگى ادامنىڭ ۇشقىر ويىنىڭ, شەكسىز قيالىنىڭ جەمىسى بۇكىل الەمگە سەرپىن بەرىپ كەلە جاتقانىنا ءبىر عاسىردان استام ۋاقىت بولدى. نوبەل اتالعان بۇل سىيلىق قازىر ادامزات قوعامىنا ءوز سالاسى بويىنشا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسقان تۇلعالارعا بەرىلەدى. وسىعان دەيىن بەدەلدى سىيلىق ەكونوميكا, حيميا, فيزيكا, ادەبيەت سىندى كوپتەگەن سالاداعى ۇزدىك مامانداردى ماراپاتتاپ, ولاردىڭ قوعامعا قوسقان ۇلەسىن جۇرتقا جاريا ەتتى. ال سونىڭ ىشىندە بەيبىتشىلىك سالاسى بويىنشا بەرىلەتىن نوبەل سىيلىعى جىل سايىن قوعامنىڭ نازارىن اۋدارىپ كەلەدى. اتىنىڭ ءوزى ايتىپ تۇرعانداي, بۇل ماراپات جاي ادامعا بۇيىرماسى انىق. سەبەبى ونى يەلەنۋ ءۇشىن ىستەگەن ءىسىڭ مەن قوعامعا قوسقان ۇلەسىڭ بۇكىل الەمدىك اۋديتوريادا مويىندالۋى شارت.
ءبىلىم • 09 جەلتوقسان, 2025
«WorldSkills Kazakhstan» چەمپيوناتى
استانا قالاسىندا ەلىمىزدەگى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋ, جۇمىسشى ماماندىقتاردىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ جانە كادرلار دايارلاۋ ساپاسىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا «WorldSkills Kazakhstan 2025» كاسىبي شەبەرلىكتىڭ X مەرەيتويلىق رەسپۋبليكالىق چەمپيوناتى ءوتتى.
قوعام • 05 جەلتوقسان, 2025
تولەگەننىڭ «قىز جىبەگى» – برەند!
وتكەن جازدا پاريجدە تۇراتىن نۇرجان تولەگەن دوسىمىز استاناعا ارنايى ساپارمەن كەلدى. «مەنى كۇتىپ الارسىڭ, سومكەم تولى «قىز جىبەك» ءيىسسۋى» دەپ قالجىڭداعان ول شىنىندا دا «Kiz Jibek» اتتى ءيىسسۋىن الا كەلىپتى. ۇستاپ كورىپ, ءيىسىن يىسكەپ, ءبىز جاڭا ونىمگە تاڭىرقادىق. سان عاسىر بويى قازاق دالاسىن ءور رۋحىمەن, شىنايى ماحاببات حيكاياسىمەن تەربەپ كەلگەن قىز جىبەك اڭىزى ەندى كۇللى الەمنىڭ سۇلۋلىق استاناسى اتالعان سوناۋ پاريجگە جەتىپتى.
سۇحبات • 02 جەلتوقسان, 2025
دجەلال چەكەن: قازاقستاندا عىلىمعا ۇمتىلىس ەرەكشە
ەلىمىزدەگى كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورىندارى شەتەلدىك تاڭداۋلى ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن بىرلەسىپ, اۋقىمدى وقۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. سولاردىڭ ءبىرى – م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى. اتالعان ءبىلىم ورداسى اقش-تىڭ اريزونا ۋنيۆەرسيتەتىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىپ, قوس ديپلومدىق جوبانى بىرلەسە جۇرگىزۋگە كەلىسىم جاساعان. ءبىزدى قىزىقتىرعانى – شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردەگى بىلىكتى مامانداردىڭ ەلىمىزگە كەلىپ, ءدارىس وقۋى. ولار نەنى بايقادى, قانداي جوبالارمەن جۇمىس ىستەپ ءجۇر دەگەن ساۋالدار تۋاتىنى راس. سول سەبەپتى ءبىز م.قوزىباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حالىقارالىق پروفەسسورى دجەلال چەكەندى اڭگىمەگە تارتتىق.
سۇحبات • 28 قاراشا, 2025
وزگەجان كەسيدجي-ايۋبي: الاش قوزعالىسى باتىستا دا زەرتتەلىپ جاتىر
ەۋروپانىڭ تورىندە ومىرگە كەلسە دە, اتا-اناسى بايانداعان ۇلتىنىڭ اڭىز-اڭگىمەلەرىن, ەرتەگىلەرىن ەستىپ وسكەن ۇرپاق ءبارىبىر قاي جاعىنان بولسىن قازاققا بۇيرەگى بۇرىپ تۇرادى ەكەن. ادەتتە بۇنى ءبىز تەكتىلىك دەپ باعالايمىز. انە, سونداي تەگىنە تارتقان جاستىڭ ءبىرى – وزگەجان كەسيدجي-ايۋبي. ول اۋەلدە ولەڭ جازىپ كوزگە تۇسكەن اقىن ەدى. كەيىن جوعارى وقۋ ورىنىنا تۇسكەن سوڭ, الاش قوزعالىسىن زەرتتەپ, يرلانديادا دوكتورلىق قورعادى. جۋىقتا وزگەجانمەن ۋاقىت تاۋىپ, شاعىن سۇحبات قۇردىق.
